1915 жылғы Чикагодағы «Истленд» кемесінің апатты оқиғасы

Кіріспе

1915 жылы Чикагода құлаған жолаушылар кемесі SS Eastland Чикагода тіркелген және экскурсияларға қолданылған жолаушылар кемесі болды. 1915 жылдың 24 шілдесінде кеме Чикаго өзеніндегі тұғырға байланғанда бір жағына қалып қойды. Барлығы 844 жолаушы мен экипаж мерт болды, бұл Ұлы көлдердегі бір кеме апатынан туған ең көп өлім саны болып табылады. Апаттан кейін Eastland құтқарылып, АҚШ Әскери-теңіз күштеріне сатылды. Жаңартқаннан және өзгертулерден кейін Eastland канонерлік кеме деп белгіленді және USS Wilmette деп аталды. Ол негізінен Ұлы көлдерде оқу кемесі ретінде пайдаланылды және Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін бұзылып жіберілді.

Құрылыс

Кеме 1902 жылы Мичигандық бу кеме компаниясымен тапсырыс берілді және Порт-Хурон, Мичиган қаласындағы Jenks Ship Building Company компаниясымен салынды. Кемеге 1903 жылдың мамыр айында, алғашқы сапарынан бірден бұрын ат қойылды.

Алғашқы қиындықтар

1903 жылғы 27 шілдеде кеме Чикагодағы Лейк-стрит көпірінің жанында тоқтаған «Жорж В. Гарднер» буксиріне шағылысты, ол көпірдің жанында батып кетті. «Истлендке» аз ғана зақым келді.

Шығыс аймақтағы көтеріліс

1903 жылғы 14 тамызда Чикагодан Саут-Хейвенге (Мичиган штаты) бағыт алған кемедегі алты отты жағушы, тамаққа картоп алмағанын айтып, кеменің қазандығына от жағудан бас тартты. Олар отқа қайта оралмағандықтан, капитан Джон Переу алты адамды қарумен ұстады. Алты адамнан тұратын топқа кірмеген Джордж Липпен мен Бенджамин Майерс кеме портына жеткенше отты күшейте берді. Кеме Саут-Хейвенге жеткенде, алты адам қала түрмесіне әкетіліп, бүлік жасады деген айып тағылды. Біраз уақыттан кейін капитан Переу қызметтен алынды. Модификациялар кеменің жылдамдығын арттырса да, корпустың төмендеуі және жоғары орналасқан қосымша салмақ бастапқыда жоспарланғандай метацентрлік биіктікті және тұрақтылықты азайтты. 1915 жылы, үш жыл бұрын «Титаник» апатынан кейін федералды теңізшілер заңы қабылданды. Заңға сәйкес, «Истленд» сияқты көптеген жолаушылар кемелеріне толық жиынтық құтқару шөлмектерін орнату қажет болды. Алайда, бұл заңға президент Вудро Вильсон қол қойды. «Истленд» иелері сыйымдылықты азайтуды сақтауға немесе сыйымдылықты арттыру үшін құтқару шөлмектерін қосуға таңдау құқығына ие болды және олар кеменің сыйымдылығын 2570 жолаушыға дейін арттыруға лицензия алу үшін құтқару шөлмектерін қосуды жөн көрді. «Истленд» бұрыннан-ақ жоғарғы ауырлыққа ие болғандықтан, тасымалданатын жолаушылар санына қатысты ерекше шектеулер болды. 1914 жылдың маусым айында «Истленд» иелігі тағы өзгерді, бұл жолы оны Сент-Джозеф және Чикаго пароход компаниясы сатып алды, ал капитан Гарри Педерсон кеме капитаны болып тағайындалды. 1914 жылы компания кабина деңгейіндегі алдыңғы асхананың ескі ағаш еденін алып тастап, бетонмен ауыстырды. Сонымен қатар, ол артқы өтпеге бетон қабатын қосты. Бұл 15–20 тонна салмақ қосты. 24 шілде күні таңертең жолаушылар Чикаго өзенінің оңтүстік жағалауындағы «Истлендке» Кларк және Ласалл көшелері арасында шамамен сағат 6:30-да көтеріле бастады, ал сағат 7:10-ға қарай кеме 2572 жолаушыға дейін толып кетті. Көптеген жолаушылар ашық жоғарғы палубаларда тұрғанда кеме порт жағына (жағадан алыс) сәл иеліп бастады. Экипаж кемеге су құйып, тұрақтандыруға тырысты, бірақ бұл әрекеттер сәтті болмады. Сағат 7:28-де «Истленд» кемесі күрт портқа қарай иеліп, содан кейін толығымен порт жағына құлап, өзен түбіне тоқтады, бетінен тек қана төменде қалды; кеменің жартысы ғана су астында қалды. Көптеген жолаушылар салқын әрі ылғалды таңертең ұшып кетер алдында жылыну үшін төменгі палубаға түскен еді. Осының салдарынан жүздеген адам су мен кенеттен аударылудан қамалып қалды, ал кейбіреулері пианино, кітап сөрелері және үстелдер сияқты ауыр жиһаздың астында қалды. Кеме жағадан 6 метр қашықтықта болды, ал жақын маңдағы «Кеноша» кемесінің экипажы жылдам әрекет етіп, кеме қабырғасына жақындап, суға түсіп қалған жолаушылардың қауіпсіз жерге секіруіне көмектесті. Алайда 844 жолаушы мен төрт экипаж мүшесі қаза тапты. «Истленд» кемесімен саяхаттап жатқан жолаушылардың көп бөлігі иммигранттар еді, олардың көпшілігі қазіргі Чехия, Польша, Норвегия, Германия, Ирландия, Швеция, Дания, Италия, Венгрия және Австриядан келген. Чехиялық иммигранттардың көпшілігі Чикаго қаласына қоныс аударған; кемедегі чех жолаушыларының 220-сы апатта қаза тапты. Апаттан кейін Батыс электр компаниясы құрбандардың отбасы мүшелеріне көмек көрсету және қалпына келтіру жұмыстарына 100 000 доллар бөлді. «Истлендке» баруға жоспарланғандардың арасында 20 жасар футболшы Джордж Халас болды, кейіннен «Чикаго Беарс» командасының жаттықтырушысы және иесі, сондай-ақ Ұлттық футбол лигасының негізін қалаушы мүшесі. Ол кемежайға кешігіп келді және кеме аударылғаннан кейін ғана жетті. Халастың есімі газеттердегі қаза тапқандар тізіміне енгізілген, бірақ кейін ол зардап шекпегені белгілі болды. Оның досы және болашақ «Айғырлар» командасының жетекшісі Ральф Бриццолара және оның інісі «Истленд» кемесінде болған кезде кеме суға батып, бірақ терезе арқылы қашып үлгерді. Керісінше, әртіс Джек Бенни «Истленд» кемесінде болған жоқ және саяхатқа да қатыспаған. Қалпына келтіру жұмыстарының алғашқы бейне түсірілімдері 2015 жылы табылған және жарияланған. Марион Эйхгольц, соңғы тірі қалған адам 2014 жылғы 24 қарашада 102 жасында қайтыс болды.

On 14 August 1903, while on a cruise from Chicago to South Haven, Michigan, six of the ship's firemen refused to stoke the fire for the ship's boiler, claiming that they had not received their potatoes for a meal. When they refused to return to the fire hole, Captain John Pereue arrested the six men at gunpoint. Firemen George Lippen and Benjamin Myers, who were not a part of the group of six, stoked the fires until the ship reached harbor. Upon the ship's arrival in South Haven, the six men were taken to the town jail and charged with mutiny. Shortly thereafter, Captain Pereue was replaced. Even though the modifications increased the ship's speed, the lesser hull draft and extra weight mounted up high reduced the metacentric height and inherent stability as originally designed. The federal Seamen's Act had been passed in 1915 following the RMS Titanic disaster three years earlier. The law required retrofitting of a complete set of lifeboats on Eastland, as on many other passenger vessels. but the bill was signed into law by President Woodrow Wilson. Eastlands owners could choose to either maintain a reduced capacity or add lifeboats to increase capacity, and they elected to add lifeboats to qualify for a license to increase the ship's capacity to 2,570 passengers. Eastland was already so top heavy that she had special restrictions concerning the number of passengers that could be carried. In June 1914, Eastland had again changed ownership, this time bought by the St. Joseph and Chicago Steamship Company, with captain Harry Pederson appointed the ship's master. In 1914, the company removed the old hardwood flooring of the forward dining room on the cabin level and replaced it with of concrete. It also added a layer of concrete near the aft gangway. This added 15–20 tons of weight. On the morning of 24 July, passengers began boarding Eastland on the south bank of the Chicago River between Clark and LaSalle Streets at about 6:30 a. m., and by 7:10 a. m., the ship had reached her capacity of 2,572 passengers. Many passengers were standing on the open upper decks when the ship began to list slightly to the port side (away from the wharf). The crew attempted to stabilize the ship by admitting water into her ballast tanks, but to little avail. At 7:28 a. m., Eastland lurched sharply to port and then rolled completely onto her port side, coming to rest on the river bottom, only below the surface; barely half of the vessel was submerged. Many passengers had already moved below decks on the cool and damp morning to warm themselves before the departure. Consequently, hundreds were trapped inside by the water and the sudden rollover, and some were crushed by heavy furniture, including pianos, bookcases and tables. The ship was only 20 feet (6 m) from the wharf, and the crew of the nearby vessel Kenosha responded quickly by pulling alongside the hull to allow stranded passengers to leap to safety. However, 844 passengers and four crew members died. Many of the passengers on Eastland were immigrants, with large numbers from present day Czech Republic, Poland, Norway, Germany, Ireland, Sweden, Denmark, Italy, Hungary, and Austria. Many of the Czech immigrants had settled in Cicero; of the Czech passengers aboard, 220 perished in the disaster. In the aftermath, the Western Electric Company provided $100,000 to relief and recovery efforts of the family members of the victims. Among those scheduled to be on Eastland was 20 year old football player George Halas, later the coach and owner of the Chicago Bears and a founding member of the National Football League, who was delayed leaving for the dock and arrived after the ship had overturned. Halas's name was listed on the list of deceased in newspapers, but he was later revealed to be unharmed. His friend and future Bears executive Ralph Brizzolara and his brother were on the Eastland when she capsized but escaped through portholes. Despite rumors to the contrary, entertainer Jack Benny was neither aboard Eastland nor scheduled for the excursion. The first known film footage of the recovery efforts was discovered and released in 2015. Marion Eichholz, the last known survivor, died on 24 November 2014 at the age of 102.

БАҚ-тағы хабарлар

Жазушы Джек Вудфорд апатқа куә болып, "Herald and Examiner" газетіне куәлігін жеткізді. Өзінің өмірбаянында Вудфорд былай деп жазды:

"Сосын назарымды бір қозғалыс тартып алды. Өзеннің арғы жағына қарадым. Дәл сол сәтте, басылымға түсірілгендей, алып кеме мұхиттан келген лайнер сияқты баяу-баяу жанына құлады, тіпті ол ұйықтауға дайындалып жатқан киттей көрінді. Мен мұндай үлкен кеменің көз алдымда, жағалауға бекітілген күйінде, мүлдем тыныш суда, жақсы ауа-райында, ешқандай жарылыссыз, өртсіз осылай құлайтынына сенбедім. Мен ақылдан безгенімді ойладым. Карл Сэндбург, сол кезде ақын емес, журналист ретінде белгілі болған, қауіпсіздік мәселелерін елемегендіктен реттеушілерді айыптап, ашулы мақала жазды және көптеген жұмысшылар компанияның бұйрығымен қойылған пикникке барғанын мәлімдеді. Сэндбург сондай-ақ апатты халықтың төменгі топтарының қиын жағдайымен және нашар денсаулығымен салыстыратын "The Eastland" атты өлең жазды. Сэндбург өлеңін мынандай салыстырумен аяқтады: "Мен әр таңда жұмысқа бара жатқанда ондай кемелерді көремін / Ал кешке үйге қайтқанда тағы ондай кемелерге келіп тоқтаймын". Өлең жазылған кезде жариялануға тым қатал деп есептелді, бірақ ол 1993 жылы өлеңдер жинағының бір бөлігі ретінде жарық көрді."

Тергеу және айыптау актілері

Бас жюри пароход компаниясының президенті мен тағы үш лауазым иесін адам өлтіруде кінәлі деп айыптады, ал кеме капитаны мен инженерін қылмыстық бейхабарлық жасағаны үшін айыптады. Апаттың себебі жолаушыларды артық жүктеу, су балласты дұрыс пайдаланбау және кеменің дұрыс емес құрылысы салдарынан туындаған "тұрақсыздық жағдайлары" екені анықталды. Сот отырысында Истлендті салған компанияның президенті Сидни Дженкс, ер адамдарды Иллинойс штатына экстрадициялау мәселесі талқыланғанда, кеменің алғашқы иелері жеміс тасымалдау үшін жылдам кеме қалағанын және ол 500 жолаушыны тасымалдай алатын кеме жасағанын куәландырды. Қорғаушы адвокат Кларенс Дарроу Дженкстен, кемені 2500 немесе одан да көп жолаушыға арналған пароходқа айналдыру мүмкіндігі туралы ойланған ба деп сұрады. Дженкс: "Оның біздің қоймадан кейін қаншалықты жұмыс істейтінін білуге мүмкіндігім болмады. Жоқ, мен Истленд туралы уайымдаған жоқпын" деді. Дженкс кеменің тұрақтылығын тексеру ешқашан жүргізілмегенін, ал кеме суға түсірілгенде 45 градусқа бұрылып, "бірден тіктелгенін, шіркеу сияқты, тұрақтылығын толық көрсеткенін" мәлімдеді. Сот дәлелдердің жеткіліксіз екенін, ал алты күдіктіні кінәлі деп табу үшін "ешқандай нақты дәлелдің" жоқ екенін айтып, экстрадициядан бас тартты. Соттың пікірінше, төрт компания лауазым иесі кемеде болған жоқ, ал капитан мен инженерге тағылған барлық айыптар кәдімгі жұмыс барысында жасалған, "күнәлі емес, кінәсіздікке көбірек сәйкес келеді". Сот сондай-ақ "Истленд" кемесі "бірнеше жыл бойы жұмыс істеп, мыңдаған адамды қауіпсіз тасымалдады" деп түсіндірді, сондықтан айыпталушылар кеменің теңізге лайықты екеніне сенуде дұрыс болған.

USS Wilmette ретінде екінші өмір

1915 жылы 14 тамызда "Истленд" кемесі сатылып, Иллинойс теңіз резервіне өткізілді және "USS Wilmette" деп қайта аталды, ол Naval Station Great Lakes теңіз базасында орналастырылды. Кеме қарулы катерге айналдырылып, 1918 жылдың 20 ақпанында "Уилмет" деп ресми түрде қайта аталды және 1918 жылдың 20 қыркүйегінде капитан Уильям Б. Уэллс басқаруымен қолданысқа кірістірілді. 1921 жылдың 7 маусымында "Уилмет" кемесіне Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін АҚШ-қа тапсырылған неміс U-кемесі UC 97-ні батыру міндеті жүктелді. "Уилмет" кемесінің қаруларын бірінші дүниежүзілік соғыста алғашқы американдық оқты атқан қаругердің көмекшісі Дж.О. Сабин және соғыстағы алғашқы американдық торпеданы атқан қаругердің көмекшісі А.Ф. Андерсон басқарды. Өзінің 25 жылдық қызметінің қалған бөлігінде бұл катер 9-шы, 10-шы және 11-ші теңіз округтерінің теңіз резервистерін даярлауға арналған оқу кемесі ретінде қызмет етті. Ол Naval Station Great Lakes теңіз базасынан тағайындалған оқушыларды алып, Ұлы көлдердің жағалауымен сапар шекті. "Уилмет" 1940 жылдың 15 ақпанында "қызметтен шығарылды, бірақ қолданыста қалды". 1945 жылдың 9 сәуірінде ол қысқа мерзімге толыққандай қолданысқа кірістірілді. "Уилмет" 1945 жылдың 28 қарашасында қызметтен толық шығарылды, ал оның аты 1945 жылдың 19 желтоқсанында Теңіз күштерінің тізімінен алынып тасталды. 1946 жылы "Уилмет" сатуға ұсынылды, бірақ 1946 жылдың 31 қазанында ол Hyman Michaels Company компаниясына металл тескілеуге сатылды, бұл жұмыс 1947 жылы аяқталды. 2015 жылдың 12 шілдесінде, апаттан кейін 100 жыл өткен соң, Чикагодағы Богемия ұлттық зиратында қаза тапқандарға арналған ескерткіш ашылды.

Танымал мәдениетте

Апат 1999 жылы Disney Channel арнасының "Со странный" сериалының тұсаукесеріне енгізілді, онда жасөспірім паранормальдық құбылыстарды зерттеуші Фиона Филлипс суға батып кеткен баланың шамыршығымен кездеседі. 2012 жылы Чикагодағы Lookingglass театры Энди Уайт жазған және Бен Коллинз Суссман мен Андре Плюсс музыкасын жазған "Eastland: A New Musical" атты музыкалық қойылымды сахнаға қойды. Истленд апаты сондай-ақ Филип Доукинс жазған "Failure: A Love Story" пьесасындағы бір отбасының тарихы үшін маңызды рөл атқарады. Пьеса Лос-Анджелесте 2015 жылдың 24 шілдесінде, трагедияның 100 жылдығына орай тұсаукесерге шықты. Пьеса Чикагодағы Oil Lamp театрында қайта қойылып, бірнеше сыйлыққа ұсынылды. 2024 жылы Чикагодағы Neo Futurists апатқа негізделген "Switchboard" атты қуыршақтар қойылымын жасады.