"Бір Тартыс Доллар"

Кіріспе

1964 жылы түсірілген, режиссері Серджо Леоне.

1964 жылы Италияда, ал 1967 жылы АҚШ-та көрсетілген бұл фильм спагетти-вестерн жанрының танымалдылығын қалыптастырды. Одан кейін «Бірнеше доллар үшін» және «Жақсы, жаман және екіұшты» фильмдері жарық көрді, екеуінде де Клинт Иствуд басты рөлде ойнады. Бұл фильмдер жиынтығы «Долларлар трилогиясы» немесе «Есімі жоқ адам трилогиясы» деп аталады, себебі United Artists компаниясының жарнамалық кампаниясы үш фильмдегі Иствудтың кейіпкерін «Есімі жоқ адам» деп атады. 1967 жылы үш фильм де АҚШ-та тізбектей көрсетіліп, Иствудты жұлдыздық деңгейге көтерді. Фильм Акира Куросаваның «Йоджимбо» (1961) фильмінің ресми емес қайта түсірілімі екені анықталды, нәтижесінде «Йоджимбо» фильмінің өндіріс компаниясы Тохо сәтті сот процесін бастады. Куросава Леонеге тікелей хат жазып, «Мырза Леоне, мен сіздің фильміңізді көруге мүмкіндік алдым. Бұл өте жақсы фильм, бірақ ол менің фильмім. Жапония Халықаралық авторлық құқық туралы Берн конвенциясына қол қойғандықтан, сіз маған төлеуге тиіссіз» деді. Ол және Тохо фильмнің кірісінің 15% -ын алды, және Куросава өзінің «Йоджимбо» фильмінен тапқан қаражаттан да көп сома алды деп есептеледі. Сол кезде АҚШ-та көптеген спагетти-вестерн фильмдері көрсетілмегендіктен, еуропалық актерлер мен түсірілім тобының көпшілігі американдық үнмен жаңғырыққан сахналық есімдерді қабылдады. Олардың ішінде Леоне («Боб Робертсон»), Джан Мария Волонте («Джонни Уэлс») және композитор Эннио Морриконе («Дэн Савио») болды. «Бір қолдағы доллар» Испанияда түсірілді, негізінен Мадридке жақын Хойо-де-Мансанарес аймағында, сондай-ақ (екі жалғасы сияқты) Табернас шөлінде және Альмерия провинциясында орналасқан Кабо-де-Гата-Нижар табиғи паркінде түсірілді.

Сюжет

Мексика мен АҚШ шекарасындағы Сан-Мигель деген шағын қалаға аты-жөні белгісіз бір жат адам келеді. Қаланың қонақүй иесі Сильванито, жат адамға қала билігі үшін таласқан екі контрабандалық отбасы арасындағы алауыздықты айтады: Рохо ағайындылары (Дон Мигель, Эстебан және Рамон) және қала шерифі Джон Бакстер, оның беделді әйелі Консуэло және ұлы Антониодан құралған отбасы. Ақша табу үшін жат адам осы отбасыларды бірін-біріне қарсы қоюға шешім қабылдайды. Ол екі тарапқа да өзінің қауіпті екенін көрсетеді, қалаға кіргенде оны қорлаған үш адамды қоса алғанда, төрт адамды оңай атқылайды. Жат адам Рохолардың бір топ мексикалық сарбаздарды, алтын сандықпен (мылтықтарға айырбастау үшін) қырғынға салғанын көреді және жоспар құрайды. Ол екі өлген денені жақын маңдағы зиратқа алып барып, тірідей көрінуі үшін тік қояды. Ол екі топқа да ақпарат сатады, шабуылдан екі мексикалық сарбаздың аман қалғанын мәлімдейді. Әр топ зиратқа жүгіреді, Бакстерлер – аман қалғандар Рохоларға қарсы куәлік беруі үшін, ал Рохолар – оларды үнсіздендіру үшін. Олар атысқа түседі, Рамон аман қалғандарды «өлтіреді», ал Эстебан Антонио Бакстерді тұтқынға алады. Рохолар мен Бакстерлер шайқасқанда, жат адам Рохо үйінен алтынды іздейді және кездейсоқ түрде Марисоль атты әйелді жерге құлатып алады. Ол оны Бакстерлерге апарып, олар Антониоға айырбастау үшін Рохоларға қайтаруды ұйымдастырады. Кепілдік алмасу кезінде Марисольдің ұлы мен күйеуі оған жақындасады. Рамон өзінің адамы Рубиоға Марисольдің күйеуі Хулионы өлтіруді бұйырады, бірақ Сильванито мен жат адам оны тоқтатады. Жат адам Марисольге Рамонға қайтуын, ал күйеуіне ұлын үйге алып кетуін бұйырады. Ол Сильванитодан Рамонның Хулионы карта ойынында алдап, Марисольді кепіл ретінде алғанын біледі. Сол түні Рохолар тойлап жатқанда, жат адам күзетшілерді өлтіріп, Марисольді босатады және оны ұстап тұрған үйді қиратып, Бакстерлер шабуыл жасағандай көрінеді. Ол Марисольге ақша береді және оның отбасын қаладан кетуге шақырады. Рохолар ақырында Марисольді босатқанның жат адам екенін біледі. Олар оны тұтқынға алып, азаптайды, бірақ ол қашып құтылады. Бакстерлер оны қорғайды деп сенген Рохолар Бакстер үйіне от қойып, әйелдер мен балаларды қоса алғанда, барлығын өлтіреді, олар өрттен қашып келе жатқанда. Жергілікті табыт жасаушы Пирипероның көмегімен жат адам табытқа жасырынып қаладан қашып, тасталған шахтада жазылады. Пириперо Сильванитоның жат адамның қайда екенін білу үшін Рохолар тұтқынға алып, азаптап жатқанын айтқанда, ол оларға қарсы тұру үшін қалаға оралады. Пончосының астына жасырылған болат торсаны киіп, ол Рамонды «жүрекке нысана ал» деп шақырады, Рамонның Винчестер мылтығынан атылған оқтар оның торсанынан секіріп түседі, Рамон мылтығының оқ-дәрісі бітіп қалғанша. Жат адам Рамонның қолынан қаруын атып алып, Дон Мигельді, Рубионы және жақын тұрған басқа Рохо адамдарын өлтіреді. Ол соңғы оқты қолдарымен арқанға ілінген Сильванитоны босату үшін қолданады. Рамонға револьверін толтырудан гөрі мылтығын жылдам толтыруға талап еткеннен кейін, жат адам оны атып өлтіреді. Эстебан Рохо жақын ғимараттан жат адамның арқасына нысана алады, бірақ Сильванито оны атып өлтіреді. Жат адам Сильванито мен Пириперомен қоштасып, қаладан аттанады.

An unnamed stranger arrives at the little town of San Miguel, on the Mexico–United States border. Silvanito, the town's innkeeper, tells the Stranger about a feud between two smuggler families vying to gain control of the town: the Rojo brothers (Don Miguel, Esteban & Ramón), and the family comprising the town sheriff, John Baxter, his matriarchal wife, Consuelo, and their son, Antonio. To make money, the Stranger decides to play these families against each other. He demonstrates his deadliness to both sides by shooting four men with ease, including the three who insulted him as he entered the town. The Stranger witnesses the Rojos massacre a detachment of Mexican soldiers escorting a chest of gold (to exchange for rifles) and comes up with a plan. He takes two of the dead bodies to a nearby cemetery and props them up to make them appear alive. He sells information to both factions, claiming two Mexican soldiers survived the attack. Each faction races to the cemetery, the Baxters to get the supposed survivors to testify against the Rojos, and the Rojos to silence them. They engage in a gunfight, with Ramón "killing" the supposed survivors and Esteban capturing Antonio Baxter. While the Rojos and the Baxters are fighting, the Stranger searches the Rojo hacienda for the gold, and accidentally knocks out a woman, Marisol. He takes her to the Baxters, who arrange to return her to the Rojos in exchange for Antonio. During the hostage exchange, Marisol's son and husband approach her. Ramón orders one of his men, Rubio, to kill Marisol's husband, Julio, but he is deterred by Silvanito and the Stranger. The Stranger orders Marisol to go back to Ramón, and her husband to take their son home. He learns from Silvanito that Ramón accused Julio of cheating during a card game and took Marisol as collateral. That night, while the Rojos are celebrating, the Stranger kills the guards, frees Marisol, and wrecks the house where she was held to create the appearance of an attack by the Baxters. He gives money to Marisol and urges her family to leave town. The Rojos eventually discover that it was the Stranger who freed Marisol. They capture and torture him, but he escapes. Believing that he is protected by the Baxters, the Rojos set fire to the Baxter home, massacring everyone, including the women and children, as they flee the burning building. With help from the local coffinmaker named Piripero, the Stranger escapes town by hiding in a coffin, and recuperates in an abandoned mine. When Piripero tells him that Silvanito has been captured and tortured by the Rojos for the Stranger's whereabouts, he returns to town to confront them. With a steel chest plate hidden beneath his poncho, he taunts Ramón to "aim for the heart" as Ramón's shots deflect until Ramón exhausts his Winchester rifle's ammunition. The Stranger shoots the weapon from Ramón's hand and kills Don Miguel, Rubio and the other Rojo men standing nearby. He uses the last shot to free Silvanito, who is hanging from a rope by his hands. After challenging Ramón to reload his rifle faster than he can reload his revolver, the Stranger shoots and kills him. Esteban Rojo aims for the Stranger's back from a nearby building, but is shot dead by Silvanito. The Stranger bids Silvanito and Piripero farewell, and rides away from town.

Актерлік құрам

Қосымша актерлік құрамға Антонио Морено Хуан Де Диос рөлінде, Нино дель Арко Иисус рөлінде, Энрике Сантьяго Фаусто рөлінде, Умберто Спадаро Мигель рөлінде, Фернандо Санчес Полак Висенте рөлінде, ал Хосе Риесго мексикалық кавалерия капитаны рөлінде түскен. Бакстер тобының құрамына Луис Барбу, Франк Бранья, Антонио Молино Рохо, Лоренцо Робледо және Уильям Р. Томпкинс кіреді. Рохо тобының мүшелері – Хосе Каналехас, Альваро де Луна, Нацарено Натале және Антонио Пика.

Даму

Біршама доллар бастапқыда Il Magnifico Straniero ("Ұлы шетелдік") деп аталды, кейін атауы Біршама доллар деп өзгертілді. Итальяндық кинотарихшы Роберто Курти "Біршама доллар" фильмінің өндірісі мен дамуын анекдоттар негізінде сипаттағанда, оның қарама-қайшылықты және түсінуге қиын екенін айтты. 1963 жылы Италияда Акира Куросаваның "Йоджимбо" фильмі көрсетілгеннен кейін Серджо Корбуччи Леонеге оны достарымен бірге көргеннен кейін, сондай-ақ Энцо Барбониге ұсынғаннан кейін фильмді түсіруді тапсырғанын мәлімдеді. Олар көрсеткеннен кейін, оны батыс стиліне қалай бейімдеуге болатынын талқылады. Алайда, өндіріс компаниясы Голливудтың ірі жұлдызын шақыруға мүмкіндік таппады. Содан кейін Леоне осы рөлді Чарльз Бронсонға ұсынды. Ол да сценарийдің нашар екенін айтып, бас тартты. Бронсон да, Фонда да кейін Леоненің "Бір кезде Батыста" фильмінде ойнады. Рольден бас тартқан актерлер: Генри Сильва, Рори Калхун, Тони Рассел, Стив Ривз, Тай Хардин және Джеймс Кобёрн. Леоне назарын Ричард Харрисонға бұрды, ол жақында итальяндық вестерн "Duello nel Texas" фильмінде ойнаған америкалық актер еді. Алайда Харрисон бұл фильмдегі тәжірибесінен әсер алмады және бас тартты. Продюсерлер қолжетімді, жақсы танылмаған америкалық актерлердің тізімін ұсынды және Харрисоннан кеңес сұрады. Харрисон Иствудты ұсынды, ол ковбойды сенімді ойнай алатынын білген. Харрисон: "Мүмкін, мен киноға қосқан ең үлкен үлесім – "Біршама доллар" фильмін түсірмеу және Клинтті осы рөлге ұсыну болды". Иствуд телевестерннен "Біршама доллар" фильміне көшу туралы былай деді: "Раухайдте мен әдеттегі ақ шапанды, қарт әйелдер мен иттілерге мейірімді, баршаға жақсылық тілейтін кейіпкерді ойнаудан қатты шаршадым. Мен енді антигерой болуға уақыт келді деп шештім". Иствудтың айтуынша, ол бірнеше жыл бұрын Лос-Анджелесте "Йоджимбоны" вестернге бейімдеу туралы ұқсас идеяға ие болған. Ол: "Болжамдап айтсам, егер біреудің оны жасауға батылы болса, бұл керемет вестерн болар еді, бірақ олардың батылдығы жетпес еді" деп есіне алды. Бірнеше жылдан кейін, "Біршама доллар" сценарийін алғаннан кейін, "шамамен бес-он беттен кейін" ол оның "Йоджимбоның айқын көшірмесі" екенін түсінді, бұл оған қызық болды. "Біршама доллар" итальяндық, неміс және испандық бірлескен өндіріс болғандықтан, түсірілім алаңында тілдік кедергілер болды. Леоне ағылшын тілінде сөйлей алмады, ал Иствуд итальяндық актерлер мен түсірілім тобымен көбінесе актер және каскадер Бенито Стефанелли арқылы байланысты, ол сонымен қатар өндірісте көрсетілмеген аудармашы қызметін атқарды және кейін Леоненің басқа фильмдерінде пайда болды. Сол кездегі басқа итальяндық фильмдер сияқты, барлық түсірілімдер дыбыссыз түсірілді, ал диалогтар мен дыбыс эффектілері постпродакшнде дубляждалды. Фильмнің итальяндық нұсқасында Иствудты сахна және экран актері Энрико Мария Салерно дубляждады, оның Есімсіз ер адамның дауысын зұлымдықпен беруі Иствудтың сенімді және қараңғы юмористикалық интерпретациясымен қарама-қайшы болды.

A Fistful of Dollars was originally called Il Magnifico Straniero ("The Magnificent Stranger"), before the title was changed to A Fistful of Dollars. The production and development of A Fistful of Dollars, from anecdotes, was described by Italian film historian, Roberto Curti, as both contradictory and difficult to decipher. Following the release of Akira Kurosawa's Yojimbo in 1963 in Italy, Sergio Corbucci claimed that he told Leone to make the film after viewing it with friends, and suggesting it to Enzo Barboni. Following their screening, they discussed how it could be applied to a Western setting. However, the production company could not afford to employ a major Hollywood star. Next, Leone offered the part to Charles Bronson. He, too, declined, arguing that the script was bad. Both Fonda and Bronson would eventually star in Leone's Once Upon a Time in the West. Other actors who turned down the role were Henry Silva, Rory Calhoun, Tony Russel, Steve Reeves, Ty Hardin and James Coburn. Leone turned his attention to Richard Harrison, an expatriate American actor who had recently starred in the Italian Western, Duello nel Texas. Harrison, however, had not been impressed with his experience in that film, and refused. The producers presented a list of available, lesser known American actors and asked Harrison for advice. Harrison suggested Eastwood, who he knew could play a cowboy convincingly. Harrison would state, "Maybe my greatest contribution to cinema was not doing A Fistful of Dollars and recommending Clint for the part." Eastwood would speak about transitioning from a television Western to A Fistful of Dollars: "In Rawhide, I did get awfully tired of playing the conventional white hat the hero who kisses old ladies and dogs and was kind to everybody. I decided it was time to be an antihero." Eastwood said that he had a similar idea for adapting Yojimbo into a Western a few years earlier in Los Angeles, when a friend who was a fan of samurai cinema took him to watch Yojimbo at a Western Avenue theater that ran Japanese films. Eastwood recalled that he "remembered sitting there" and saying, "Boy, this would be a great western if only someone had nerve enough to do it, but they'd never have enough nerve." A few years later, after someone handed him the script for A Fistful of Dollars, "about five or 10 pages in" he "recognized it as an obvious rip off" of Yojimbo, which he found ironic. A Fistful of Dollars was an Italian, German and Spanish coproduction, so there was a significant language barrier on set. Leone did not speak English, and Eastwood communicated with the Italian cast and crew mostly through actor and stuntman, Benito Stefanelli, who also acted as an uncredited interpreter for the production, and would later appear in Leone's other pictures. Similar to other Italian films shot at the time, all footage was filmed silent, and the dialogue and sound effects were dubbed in post production. For the Italian version of the film, Eastwood was dubbed by stage and screen actor, Enrico Maria Salerno, whose sinister rendition of the Man with No Name's voice contrasted with Eastwood's cocksure and darkly humorous interpretation.

Көрнекі стилі

"Бір жұдырық доллар" Леоненің ерекше визуалды режиссерлік стилін көрсеткен тұңғыш фильм болды. Бұған Джон Фордтың кинематографиялық ландшафтты бейнелеуі мен Акира Куросаваның жапондық режиссерлік тәсілі ықпал етті. Леоне вестерніне опералық сезім беруді қалады, сондықтан түрлі кейіпкерлердің беттерінің аса жақын кадрлары көптеп қолданылды, олар дәстүрлі операдағы ариялар сияқты әрекет етеді. Сценердегі ырғақ, эмоция және байланыс Леоненің жақын кадрларды ұқыпты түсіруімен байланысты. Леоненің жақын кадрлары портреттерге ұқсайды, көбінесе Ренессанс стиліндегі жарық эффектілерімен жарықтандырылады және кейбіреулер оларды жеке дизайн туындылары деп санайды. Иствуд "Аты жоқ адамның" ерекше визуалды стилін жасауда маңызды рөл атқарды. Ол Голливуд бульварынан қара джинс сатып алды, шапаны Санта-Моникадағы киім фирмасынан, ал танымал сигары Беверли-Хиллс дүкенінен алынды. Ол сонымен қатар "Rawhide" сериалынан Cobra тұтқалы Colt, қару белбеуі және тілгіштер сынды реквизиттерді әкелді. Пончо Испанияда қолға түсті. Леоне мен костюмер Карло Сими "Аты жоқ адам" үшін испандық пончоны таңдады.

Атауының дизайны

Иджинио Лардани фильмнің атауын безендірді.

Кассалық жинақ

"Бір жұдырық доллар" фильмін жарнамалау қиын болды, себебі ірі дистрибьюторлар нақты Батыс емес және белгісіз режиссердің туындысына тәуекел етуге бармады. Фильм Италияда 1964 жылдың 12 қыркүйегінде шықты, бұл әдетте сатудың ең нашар айы болатын. Италиялық сыншылардың бастапқы теріс пікірлеріне қарамастан, фильмнің танымалдылығы халық арасында кеңінен тарады, және кинотеатрларда көрсетілген кезеңде Италияда 2,7 миллиард лира (4 375 000 доллар) табалдырысын басып өтті, бұл сол кезге дейін шыққан кез келген итальяндық фильмнен көп. Италияда 14 797 275 билет сатылды. Фильм сонымен қатар Францияда 4 383 331 билет және Испанияда 3 281 990 билет сатты, Италия мен Солтүстік Американы қоспағанда, халықаралық нарықта 1 миллионнан астам АҚШ доллары табыс әкелді, сонымен қатар Еуропада билет сатылымдары да жоғары болды. Фильмнің АҚШ-та шығуы кейінге шегерілді, өйткені дистрибьюторлар Куросавадан сот процесінен қорқып қалды. Осының салдарынан, ол американдық кинотеатрларда 1967 жылдың 18 қаңтарына дейін көрсетілмеді. Ақырында ол АҚШ және Канадада 14,5 миллион доллар табалдырысын басып өтті, бұл жалпы әлемдік табыстан асып түсті.

Сыни жауап

Фильм бастапқыда итальяндық сыншылар тарапынан теріске шығарылды, олар оған өте жағымсыз пікірлер берді. Бірақ кейбір американдық сыншылар итальяндық әріптестерінен өзгеше ойлады, Variety журналы оны "Джеймс Бонд стиліндегі күш-жігер мен еңкейіп тұратын әзіл-қалжыңға толы, соның арқасында әсем талғамды және қарапайым кино көрермендерін де қызықтыратын фильм" деп мақтады. 1967 жылы фильмнің Америкада көрсетілуі кезінде Филип Френч пен Босли Кроутер фильмнің өзінен әсер алмады. The Observer газетінің сыншысы Филип Френч былай деді: "Фильмнің есептелген қатыгездігі, оның абсурдтығынан туындаған күлкімен тоқтатылмаса, қорқынышты болар еді. Егер фильмнің нақты шығу тегін білмесе, оны бай еуропалық вестерн жанкүйерлерінің жеке фильмі деп ойлар едіңіз. "Бір жұдырық доллар" фильмі жаман көрінеді, дыбыры өлі, тіршілік сезімі жоқ." The New York Times газетінің Босли Кроутер бұл фильмді пастиш емес, лагерь пародиісі ретінде қарастырды, оның пікірінше, барлық батыс клишелері дерлік осы "өте жасалмаған, бірақ қызықты ауру, зорлық-зомбылыққа толы фильмде" кездеседі. Ол Иствудтың актерлік шеберлігін де бағалап, былай деді: "Ол жартылай каубой, жартылай гангстер, әрқайсысының ритуалдық қимылдары мен жаттығуларын орындап, жаңадан жасалған тұлға. Ол ауру, қызықты, алаяқ." 1975 жылдың 23 ақпанында ABC телеарнасында көрсетілгенде, фильмге төрт жарым минуттық пролог қосылды, ол кейіпкерді түсіндіруге және зорлық-зомбылықты ақтауға арналған. Монте Хеллман жазған және түсірген бұл прологта Сан-Мигельдегі тәртіпсіздікті жою үшін аты жоқ адамға кешірім ұсынатын белгісіз шенеунік (Гарри Дин Стэнтон) бейнеленген. Стентонның ойнаған рөлімен қатар, сахнаға Эствудтың мұрағаттық кадрларынан алынған жақын кадрлар енгізілді. Бұл пролог бірнеше жыл бойы теледидарлық көрсетілімдерді ашты, содан кейін жоғалып кетті; ол арнайы DVD және соңғы Blu-ray дискілерінде, сондай-ақ Монте Хеллманмен оның өндірісі туралы сұхбатта қайта пайда болды. "Бір жұдырық доллар" фильміне берілген пікірлер кейіннен жақсарды, оның батыс жанрын жаңартуға үлкен әсер еткені айтылды. Кино тарихшысы Говард Хьюз 2012 жылы жарық көрген "Итальян батысында бір кезде" атты кітабында былай деді: "Америкалық және британдық сыншылар көбінесе "Бір жұдырық доллар" фильмінің шығуына көз жұмды, оның сатирикалық юморын немесе жаңашыл стилін таныған аз адам болды, олар төмен сапалы өндіріс құндылықтарын сынауды жөн көрді." Rotten Tomatoes сайтындағы 48 сыншының пікірі бойынша, фильмге 98% мақұлдау көрсетілді, орташа бағасы 10-нан 8.2 балды құрады. Сайттың сын пікірінде: "Акира Куросаваның "Йоджимбо" фильмі үлгі ретінде алынған Серджио Леоненің "Бір жұдырық доллар" фильмі батыс жанры үшін жаңа дәуірді анықтады және оның ең танымал жұлдызы Клинт Иствудты таныстырды." Сондай-ақ, сайттың "100 үздік батыс фильмі" тізімінде 8-орынды иеленді. 2014 жылы Канн кинофестивалінде "спагетти-вестерннің 50 жылдығы" тойланды, осы орайда "Бір жұдырық доллар" көрсетілді. Фестивальге қатысушы Квентин Тарантино бұл фильмді "кино тарихындағы ең үлкен жетістік" деп атады. Бұл "Йоджимбо" фильмінің өндіріс компаниясы Тохо тарапынан сотқа шағымдануға әкелді. Леоне сот процесіне назар аудармады, бірақ ақырында соттан тыс келісімге келді, ол "Бір жұдырық доллар" фильмінің бүкіл әлем бойынша түскен кірісінің 15% және 100 000 доллардан астам сомасын қамтыды. Британдық сыншы сэр Кристофер Фрейлинг "Бір жұдырық доллар" фильмінің үш негізгі көзін анықтады: "Куросаваның "Йоджимбо" самурай фильмінен, Дашиэлл Хамметтің 1929 жылғы "Қызыл орақ" романынан, бірақ ең бастысы Карло Голдонидің 18 ғасырғы "Екі қожайынның қызметшісі" пьесасынан алынған." Леоне өзінің қорғанысында осы балама көздерді келтірді. Ол "Бір жұдырық доллар" және "Йоджимбо" фильмдерінің тақырыптық қарызын Карло Голдонидің "Екі қожайынның қызметшісі" пьесасына қарызды деп мәлімдеді, оның негізгі идеясы – басты кейіпкердің екі лагерьті бір-біріне қарсы қоюы. Леоне бұл "Бір жұдырық доллар" және "Йоджимбо" фильмдерінің шығу тегін еуропалық, әсіресе итальяндық мәдениетке байланыстырады деп мәлімдеді. "Екі қожайынның қызметшісі" сюжеті Хамметтің "Қызыл орақ" детективтік романында да көрінеді. Романның Continental Op кейіпкері есімсіз адам. Леоне "Қызыл орақ" романы "Йоджимбо" фильміне әсер еткенін сенді: "Куросаваның "Йоджимбо" фильмі американдық романнан шабыттанды, сондықтан мен оқиғаны қайтадан үйге қайтардым." Леоне фильмде көптеген американдық батыс фильмдеріне сілтеме жасады, әсіресе "Шейн" және "Менің сүйкімді Клементина", екеуі де "Йоджимбо" фильмінен ерекшеленеді.

The film was initially shunned by Italian critics, who gave it extremely negative reviews. Some American critics felt differently from their Italian counterparts, with Variety praising it as having "a James Bondian vigor and tongue in cheek approach that was sure to capture both sophisticates and average cinema patrons". On the film's American release in 1967, both Philip French and Bosley Crowther were unimpressed with the film itself. Critic Philip French of The Observer stated: The calculated sadism of the film would be offensive were it not for the neutralizing laughter aroused by the ludicrousness of the whole exercise. If one didn't know the actual provenance of the film, one would guess that it was a private movie made by a group of rich European Western fans at a dude ranch A Fistful of Dollars looks awful, has a flat dead soundtrack, and is totally devoid of human feeling. Bosley Crowther of The New York Times treated the film not as pastiche, but as camp parody, stating that nearly every Western cliché could be found in this "egregiously synthetic but engrossingly morbid, violent film". He went on to patronize Eastwood's performance, stating: "He is simply another fabrication of a personality, half cowboy and half gangster, going through the ritualistic postures and exercises of each He is a morbid, amusing, campy fraud." When the film was televised on the ABC network 23 February 1975, a four and a half minute prologue was added to the film to contextualize the character and justify the violence. Written and directed by Monte Hellman, it featured an unidentified official (Harry Dean Stanton) offering the Man With No Name a chance at a pardon in exchange for cleaning up the mess in San Miguel. Closeups of Eastwood's face from archival footage are inserted into the scene alongside Stanton's performance. This prologue opened television presentations for a few years before disappearing; it reappeared on the Special Edition DVD and the more recent Blu ray, along with an interview with Monte Hellman about its production. The retrospective reception of A Fistful of Dollars has been much more positive, noting it as a hugely influential film in regard to the rejuvenation of the Western genre. Film historian, Howard Hughes, in his 2012 book, Once Upon a Time in the Italian West, reflected by stating, "American and British critics largely chose to ignore Fistful's release, few recognizing its satirical humor or groundbreaking style, preferring to trash the shoddy production values "

A Fistful of Dollars has achieved a 98% approval rating from 48 critical reviews on Rotten Tomatoes, with an average rating of 8.2/10. The website's critical consensus reads: "With Akira Kurosawa's Yojimbo as his template, Sergio Leone's A Fistful of Dollars helped define a new era for the Western and usher in its most iconic star, Clint Eastwood." It has also placed at number 8 on the site's "Top 100 Westerns". The 67th Cannes Film Festival, held in 2014, celebrated the "50th anniversary of the birth of the spaghetti Western by showing A Fistful of Dollars". Quentin Tarantino, in a press release prior to hosting the event, described the film as "the greatest achievement in the history of cinema". This led to a lawsuit from Toho, Yojimbos production company. Leone ignored the resulting lawsuit, but eventually settled out of court, reportedly for 15% of the worldwide receipts of A Fistful of Dollars and over $100,000. British critic, Sir Christopher Frayling, identifies three principal sources for A Fistful of Dollars: "Partly derived from Kurosawa's samurai film Yojimbo, partly from Dashiell Hammett's novel Red Harvest (1929), but most of all from Carlo Goldoni's eighteenth century play Servant of Two Masters." Leone cited those alternate sources in his defense. He claimed a thematic debt, for both Fistful and Yojimbo, to Carlo Goldoni's Servant of Two Masters — the basic premise of the protagonist playing two camps against each other. Leone asserted that this rooted the origination of Fistful/Yojimbo in European, and specifically, Italian, culture. The Servant of Two Masters's plot can also be seen in Hammett's detective novel, Red Harvest. The Continental Op hero of the novel is, significantly, a man without a name. Leone believed that Red Harvest had influenced Yojimbo: "Kurosawa's Yojimbo was inspired by an American novel of the series noire so I was really taking the story back home again." Leone also referenced numerous American Westerns in the film, most notably Shane and My Darling Clementine, both of which differ from Yojimbo.

Цифрлық қалпына келтіру

2014 жылы фильм Blu-ray тұсаукесері мен 50 жылдығына орай Cineteca di Bologna және Unidis Jolly Film компанияларымен цифрлық түрде жаңартылды. Prasad Corporation компаниясы кадр сайын цифрлық қалпына келтіру жұмыстарын жүргізіп, ластануларды, жыртықтарды, сызаттарды және басқа да кемшіліктерді жойды. Леоне режиссерлік авторлығы, бұл "Боб Робертсон" деген жазуды жылдар бұрын алмастырған болатын, сақталды, бірақ қалғандары бастапқы титрлер (псевдонимдермен, оның ішінде Морриконе үшін "Дэн Савио") өзгеріссіз қалды.