Кіріспе

Октагонды мүйіз синдромы (OHS), бұрын Элерс-Данлос синдромының бір түрі саналған, Х-хромосомаға байланысты рецессивті митохондриялық және дәнекер тінінің ауруы. Ол ATP7A геніндегі мутациялармен байланысты, қажетті мыс минералын тасымалдаудың жетіспеушілігінен туындайды. OHS-пен ауыратын балалардың шамамен 2/3 бөлігі генетикалық жолмен мұраға алған деп есептеледі, ал қалған 1/3-інің отбасы тарихында бұл ауру кездеспейді. Бұл ауру Х-хромосомаға байланысты рецессивті болғандықтан, еркектерге көбірек әсер етеді. Себебі, әйелдерден айырмашылығы, оларда екінші Х-хромосомасы болмайды, демек, дұрыс жұмыс істейтін "қосалқы" көшірмесі де жоқ. Әйелдер көбінесе тек тасымалдаушы болады. Әйелде ауру дамуы үшін екі кемшікті Х-хромосомасын мұраға алуы керек, біреуі ғана емес. Бұл ауру Менкес ауруының жеңіл түрі саналады.

Диагностика

Менкес ауруы (МА) және оның омыртқа мүйізі синдромы сияқты жеңіл түрлерінің бастапқы диагнозы клиникалық белгілерге негізделеді. Қан сарысуындағы мыс және церулоплазмин деңгейінің төмен болуы омыртқа мүйізі синдромына күдік тудырады, бірақ тіндік культурада биохимиялық растау қажет. АТФ7А геніндегі молекулалық ақаулықтың анықталуы – диагностикалық нақты дәлел болып табылады. Омыртқаның сүйекті өсінділерінің болуын көрсету диагнозды бекітеді, және оларды кейбір науқастарда қолмен сезуге болады.

Емдеу

ОХС синдромымен ауырған балаларға жасалатын емдеу бағдарламалары олардың аурудың қыршынына қарай әртүрлі болады. ОХС синдромымен ауырған балалар көбінесе физиотерапия мен еңбек терапиясынан өтеді.

Болжам

ОХС-тың ұзақ мерзімді табиғи ағыны белгісіз. Бірақ бір науқас 57 жасқа дейін тірі қалды. Өлімге себеп болатын жағдайлар: тыныс жетіспеушілігі және бас миы ішіндегі қан құйылу.

Зерттеу

NIH және Cyprium Therapeutics Menkes ауруы мен оның омыртқа мүйізінің синдромы сияқты жеңіл түрлері үшін AAV ATP7A деп аталатын адено-қатысты вирустың гендік терапиясын бірлесіп әзірлеуді үйлестіруде. 2017 жылдың наурыз айында Cyprium Therapeutics компаниясы NIH/NICHD-дегі Menkes бағдарламасының бүкіл әлемдік даму және коммерциялық құқықтарын CRADA және NICHD-мен лицензиялық келісімдер арқылы иеленді. AAV ATP7A әлі де клиникалық алдындағы кезеңде, бірақ FDA оған сирек кездесетін ауруға арналған препарат мәртебесін берді.