Кіріспе

13 ғасырдағы Богемия королі Рудольф I (шамамен 1282 – 3/4 шілде 1307), сондай-ақ Габсбург Рудольфы деп белгілі, Габсбургтер әулетінің мүшесі, 1306 жылдан қайтыс болғанға дейін Богемия королі және номиналды Польша королі болды. Ол 1298 жылдан бастап Австрия (Рудольф III ретінде) және Штирия герцогы болды.

Ерте өмір

Рудольф – Австрия герцогы Альберт I мен оның әйелі Елизавета Гориция-Тирольдің үлкен ұлы, сол арқылы Германия королі Рудольф I-нің немересі болды. Адольф Нассаумен ұзақ күрестен кейін, оның әкесі 1298 жылы Германия королі болып сайланды және он алты жасар Рудольфты Габсбургтер әулетінің австриялық мұралық жерлерімен бірге билеуші етіп тағайындады. Рейнфельден шарты бойынша Рудольф кіші ағалары Фридрих Керемет және Леопольд I атынан регент ретінде әрекет етті. 1300 жылдың 25 мамырында король Альберт I Франция королі Филипп III-нің қызы Бланшпен оның некесін ұйымдастырды. Жұбайлардың ұлы мен қызы ерте қайтыс болғандықтан және Бланш өзі де, мүмкін, түсік тастағаннан кейін 1305 жылы қайтыс болғандықтан, жоспарланған одақ сәтсіз аяқталды. Рудольф 1304 жылы әкесімен бірге Богемия королі Венцеслав II-ге қарсы жорыққа қатысты, ол Арпад әулеті 1301 жылы король Андраш III-нің өлімімен тоқтағаннан кейін өз ұлы Венцеслав III-ті Венгрия тағына отырғызған еді.

Богемия патшасы

Габсбургтердің билікке ие болудың тағы бір мүмкіндігі 1306 жылы ашылды, Премислидтер әулетінің соңғы богемиялық билеушісі король Вацлав III өлтірілді, және Альберт I оның патшалығын иеліктен айырылған феод ретінде иеленуге мүмкіндік алды. Рудольф Богемия тағына отырды. Бұл мәселеге оның анасының інісі, Каринтия герцогы Генрих, Вацлавтың қарындасы Аннаның күйеуі қарсы шықты. Бірнеше богемиялық ақсүйек Генриді Богемия королі сайлағанда, Альберт I өзінің күйеу ағасын императорлық тыйымға алды және Прагаға жорық жасады. Генрих алдымен Баварияға, содан кейін Каринтияға қашып кетті. Габсбургтердің Богемия және Польша тағына деген құқығын заңдастыру үшін Альберт Рудольфты Польша королі Вацлав II-нің жесірі Елизавета Ричезаға үйлендірді. Шаруашылығына немқұрайлы қарағаны үшін, асқазан проблемалары емес, «каше королі» (қамыр корольі) деп қысым көрген Рудольфты бірнеше богемиялық ақсүйектер қабылдамады, олар Генрих үшін күтіп отырды. Оның Кутна-Горадағы (Куттенберг) күміс кен орындарын бағындыруға тырысуы Страконице әулеті бастаған көтеріліске әкеп соқты. Король көтерілісшілердің Хораждовице бекінісін қоршады, бірақ 1307 жылдың 3-4 шілдесі аралығындағы түні лагерде қайтыс болды, бұл асқазан-ішек перфорациясынан болуы мүмкін. Рудольфтың балалары болмағандықтан, Габсбургтердің Святой Вацлавтың тәжіне жасаған алғашқы әрекеті сәтсіз аяқталды, өйткені богемиялық ақсүйектер Генриді құрметті грамотаға алмасу шартымен король ретінде қалпына келтірді, ол үш жылдан кейін Люксембург графы Иоаннның пайдасына тақтан бас тартуға мәжбүр болды. Керісінше, Рудольфтың феодалдық иелігі Габсбургтердің ішкі мұрагерлік дауын күшейтті, нәтижесінде 1308 жылы король Альберт I-ді оның жүрегінен туған немересі Джон Парицида өлтірді. Рудольф Прагадағы Святой Вит соборында жерленген.