Кіріспе

El País – Испаниядағы испан тілінде шығатын күнделікті газет. El País Мадрид қаласында орналасқан және PRISA испандық медиа конгломератының меншігінде. 2017 жылы Испанияда таралымы бойынша екінші орында тұр. El País испан тіліндегі ең көп оқылатын газет және Испанияның ұлттық газеттерінің бірі саналатын Мадридтік күнделік газеттердің бірі (El Mundo және ABC газеттерімен бірге). 2018 жылы күндізгі сатылымдары 138 000 дананы құрады. Бас кеңсесі мен орталық редакциясы Мадридте орналасқан, алайда Испанияның ірі қалаларында (Барселона, Севилья, Валенсия, Бильбао және Сантьяго-де-Компостела) өңірлік кеңселер бар, онда 2015 жылға дейін аймақтық басылымдар жарық көрді. El País Мадридте ағылшын және испан тілдерінде (Латын Америкасы үшін) онлайн қолжетімді әлемдік басылымды да шығарады.

Тарих

El País 1976 жылғы мамыр айында PRISA командасы құрды, оның құрамына Хесус де Поланко, Хосе Ортега Спотторно және Карлос Мендо кірді. Газетті Рейнхард Гаде және Хулио Алонсо жасаған. Ол алғаш рет 1976 жылғы 4 мамырда, диктатор Франсиско Франконың қайтысынан кейін алты ай өткен соң және Испанияның демократияға көшуінің басында жарияланды. Күнделікті басылымның бірінші бас редакторы Хуан Луис Себриан болды. El País испан газеттерінің бәрі Франко идеологиясының ықпалында болған кезде демократияны қолдаған алғашқы газет болды. Алғашқы жылы газеттің тиражы 116 600 дананы құрады. El País нарықтағы олқылықты толтырып, испан демократиясының газетіне айналды, осы рөлі үшін 1983 жылы Франко диктатурасынан демократияға өту әлі де дамып жатқан кезде коммуникация және гуманитарлық ғылымдар саласындағы Астурия ханзадасының сыйлығымен марапатталды. Газеттің алғашқы директоры (1988 жылға дейін) Хуан Луис Себриан болды, ол күнделікті шығатын Informaciones газетінен келген. Сол кездегі көптеген испан журналистері сияқты ол Франконың вертикальды синдикатының ресми өкілі болған Diario Pueblo (ағылшын тілінде «Халық газеті») үшін жұмыс істеді. Оның испан демократиясының бекінісі ретіндегі беделі 1981 жылғы 23 ақпанда Гвардия Гражданскаяның подполковнигі Антонио Техеро жасаған мемлекеттік төңкеріс әрекеті кезінде қалыптасты. 1981 жылғы 23 ақпандағы түнгі жағдайдың белгісіздігінен, барлық парламент мүшелері Конгресс ғимаратында, ал Валенсия көшелерінде танктермен ұсталғанда және мемлекеттік телеарна король Хуан Карлос I-нің төңкерісті айыптаған сөзін хабарлауға мүмкіндік бермеген кезде, El País газеті «El País, Конституция үшін» атты арнайы басылым шығарды. Бұл демократияны қолдайтын позициясымен қалыптасқан жағдайдағы алғашқы күнделікті газет болды. Ол азаматтарды демократияны қолдауға шақырды және бұл жаңалықтарда кеңінен талқыланды, сондықтан El País директоры Хуан Луис Себриан сол кездегі Diario 16 директоры Педро Х. Рамиреске қоңырау шалып, екі газеттің де демократияны қолдауға арналған бірлескен басылымда жұмыс істеуін ұсынды; Рамирес жағдайдың қалай дамитынын көру үшін бірнеше сағат күтемін деп, бас тартты. Diario 16 патшаның телеарна арқылы сөйлегеннен кейін ғана жарық көрді. 1981 жылғы 23 ақпандағы төңкеріске қарсы демократияға деген ұмтылысымен қатар, 1982 жылы Испания Социалистік жұмысшылар партиясының абсолютті көпшілікпен сайлауда жеңіске жетуі және Фелипе Гонсалес үкіметін ашық қолдауымен бірге 1987 жылы El País ең көп мемлекеттік көмек алды. Журналистік стандарттардың қатаң болуы және испан газеттерінің арасында сапаны бақылау стандарттарын алғаш рет енгізгендігі El País газетінің беделін арттырды. Сондай-ақ, ол «Оқырманның адвокаты» лауазымын жасаған алғашқы испандық күнделікті газет және журналистер арасында сапалық эталонға айналған «Стильдік нұсқаулықты» жариялаған алғашқы газет болды. El País басқа да еуропалық газеттермен әлеуметтік демократиялық көзқараспен бірқатар ынтымақтастық келісімдерін де жасады. 1989 жылы El País Италиядағы La Repubblica және Францияның Le Monde газеттерімен ақпараттық ресурстардың ортақ желісін құруға қатысты. 1990 жылдардың басында El País жаңа саяси және журналистік қиындықтарға тап болды. Фелипе Гонсалес үкіметін қозғайтын сыбайлас жемқорлық оқиғаларынан туындаған саяси шиеленіс Испанияның саяси топтарын да, сол және оң жақ қанатты баспасөзді де екіге бөледі. Осыдан бері Partido Popular және оған жақын БАҚ El País және PRISA-ға тиесілі басқа да компанияларды, Sogecable-мен бірге Испания Социалистік жұмысшылар партиясының (PSOE) мүдделерін қолдауға қабілетті деп айыптап келеді. Осыған қарамастан, El País Испаниядағы ең көп сатылатын жалпыға бірдей күнделікті газеттің позициясын сақтап қалды, бірақ оның El Mundo-ға қарағанда басымдығы азайды. 1993 және 1994 жылдары бұл газет елдегі ең көп сатылған газет болды, тиражы 401 258 дана және 408 267 дананы құрады. 1995-1996 жылдар аралығында El País 420 934 данада таратылды, бұл оны тағы да елдегі ең көп сатылатын газетке айналдырды. 2001 жылдың қазан айынан бастап El País газетінің ағылшын тіліндегі қосымшасы International Herald Tribune газетінің испан тіліндегі нұсқасына қосылды. Бұл мақалаларды El País сайтынан да табуға болады. 2001 жылы El País газетінің тиражы 433 617 дананы құрады, ал келесі жылы 435 298 дананы құрады. 2003 жылы газеттің тиражы 435 000 дананы құрады. 2004 жылғы 11 наурызда Испания Еуропадағы алғашқы джихадистық терроризм шабуылына ұшырады, 11 наурызда Мадридтің Cercanías қалалық теміржол желісіне жасалған дерлік бір уақытта, үйлесімді шабуылдар Испанияның жалпы сайлауына үш күн бұрын жасалды. Шабуыл болған күні сол кездегі премьер-министр Хосе Мария Азнар El País газетінің бас редакторы Хесус Себериоға қоңырау шалып, шабуылды Баск террористік тобы ETA жоспарлап және орындағанына сендірді. Басқа ешқандай растама болмаса да, Себерио ETA-ны шабуылға кінәлі деп жариялаған бетін шығарды, келесі күні түзетуге мәжбүр болды. Себерио, үш жыл бойын редактор болып қызмет еткен, Азнардың оны манипуляциялауға тырысқанын айтқан редакциондық мақала жариялады. El País 2006 жылы Society for News Design (SND) ұйымынан «Дүниедегі ең жақсы дизайндалған газет» марапатын алды. European Business Readership Survey зерттеуіне сәйкес, газет 2006 жылы бір нөміріне 14 589 оқырманға ие болды. 2006 жылдың маусымы мен 2007 жылдың шілдесі аралығында газеттің тиражы 425 927 дананы құрады. 2013 жылғы 24 қаңтарда El País газеті Венесуэланың сол кездегі президенті Уго Чавес туралы бұрыс хабарлама жариялады, Gtres Online жаңалықтар агенттігі ұсынған және газеттің басылым нұсқасының бірінші бетіне 2008 жылғы YouTube бейнесінен алынған белгісіз адамның суреті президенттің суреті ретінде жарияланды. 2019 жылдың тамызында газеттің онлайн нұсқасы король Хуан Карлос I-нің қайтысы туралы хабарлама жариялады, бірақ бұл кезде бұрынғы монарх ауыр жүрек отасынан жазылып жатқан еді. El País басшылығы бұл мақала «алгоритм қатесінен» жарияланғанын түсіндірді.

Міндеттер

Газет Че Гевара сияқты тұлғаларды сынап көрсетті. Ол Гевараның қарулы күрес идеясын сынады. 2012 жылдың 16 ақпанындағы «El País» басылымы Мароккода король Мухаммед VI-ның абыройын жоғалтқан карикатура жариялағандықтан тыйым салынды, деп Марокко билігі мәлімдеді. 2018 жылдың қаңтарында «El País» газеті «телеарнаның беделін қорлаған» деп айыпталғаннан кейін, «нақты емес деректер» қамтылған мақала үшін түзету мақаласын жариялауға сотталды, бұл шағымды каталондық TV3 телеарнасы білдірген. «El País» газеті мен каталондық кәсіпкер Жауме Рурес арасында да осындай жағдай болды. «El País» Рурес салықтан жасырылған активтерде 250 миллион евроға ие екенін жариялағаннан кейін сотталды. Ұлыбритания Парламентінің жалған жаңалықтар комитеті Transparency Toolkit коммерциялық емес ұйымымен бірлесіп дайындаған және 2018 жылдың сәуірінде жарияланған есепке сәйкес, «El País» газеті «деректерді дұрыс түсінбеудің көптеген мысалдары, дұрыс емес ақпаратты пайдалану, егжей-тегжейге назар аудармау және нашар зерттеу әдістемесін» жариялаған. Олардың қорытындылары «өте сенімсіз» деп сипатталды және «саяси пікірталас үшін негізсіз жалған жаңалықтарды пайдалануға ұмтылу болуы мүмкін» деген қорытынды жасалды. 2007 жылдың 26 қыркүйегінде газет Буш-Азнар меморандумы жарияланды, ол АҚШ президенті Джордж Буш пен Испания премьер-министрі Хосе Мария Азнардың Иракқа басып кіруден аз уақыт бұрын өткен жабық есіктердегі кездесуінің стенограммасы еді. 2007 жылы «El País» газетінің тиражы шамамен 400 000 дананы құрады. PSOE партиясының премьер-министрі Хосе Луис Родригес Сапатероның кезінде «El País» газеті Сапатеро үкіметінің саясатын сынаған бірнеше мақала жариялады. Бұл диссиденттік, анти-элиталық солшыл күштердің өкілдеріне, мысалы, «Público» күнделікті газетінің пайда болуына мүмкіндік берді. 2008 жылы «El País» газетінің тиражы 435 000 дананы құрады, бұл оны елдегі ең көп оқылатын екінші күнделікті газетке айналдырды, «Marca» спорттық газетінен кейін. 2014 жылдың сәуір айында тиражы 267 000 данаға төмендеді. 2016 жылдың маусым айында «El País Brasil» газеті Жұмысшы партиясы үкіметінен қаржы алған саяси газеттер тізіміне енді. Қазіргі редактор Соледад Галлего Диас саяси және идеологиялық себептермен бес қызметкерді жұмыстан босатқандығы үшін сотқа тартылды, деп айыптаушылар мәлімдеді.

Сыртқы келбеті

El País газетінің сыртқы түрі ақпаратты ұсынудағы және эстетикасындағы қарапайымдылықпен ерекшеленеді. Көптеген беттері анық, түзу орналасқан, журналистік тақырыптарға бөлінген бес бағаннан тұрады. Суреттер мен графика жазбадан кейін, көмекші рөл атқарады. Газет құрылғаннан бастап 2007 жылдың соңына дейін дизайны көбінесе өзгеріссіз болды (бұрын тек қара-ақ (монохромды) суреттер қолданылған, ал қазіргі форматта түрлі-түсті суреттер мен көбірек ой-қиялға толы дизайн, әсіресе түрлі қосымшаларда пайдаланылады) және бірдей Times Roman шрифті қолданылды. Газеттің форматы 2007 жылдың 21 қазанында баспа түрінде, интернеттегі цифрлық нұсқасында жаңарып, «Тәуелсіз таңғы газет» деген тарихи ұраны «Жаһандық испан тіліндегі газет» деп өзгертілді. Газет таблоид форматында жариялана бастады. Басқа да ерекше өзгерістерге газет атауындағы жіті акценттің енгізілуі және Times Roman шрифтінің «Majerit» деп аталатын, арнайы тапсырыспен жасалған қарапайым серифтік шрифтпен алмастырылуы жатады. El País газетінде жарияланған сауалнамалардың барлығы Instituto OPINA атты жеке компания жүргізеді.

Электрондық басылым

1990 жылдардың ортасында El País интернет-басылымын жариялаған екінші испан газеті болды, El País digital (біріншісі – каталондық Avui газеті). 2002 жылдың 18 қарашасында газет электрондық нұсқасының мазмұнына қол жеткізу үшін төлем жүйесін енгізген алғашқы испан газеті атанды, бұл веб-сайтқа келушілер санын күрт азайтты. Нәтижесінде, мазмұнының көп бөлігіне ақысыз қол жеткізуді сақтап қалған El Mundo газеті Испаниядағы жетекші электрондық газетке айналды. Осы шешімнен кейін El País digital 2002 жылы Oficina de Justificación de la Difusión (OJD) ережелерін екі мәрте ауыр бұзғаны үшін төрт айға тоқтатылды. El País цифрлық веб-сайты 2005 жылдың 3 маусымында қайта ашылды, онда мазмұнның көп бөлігі тегін қолжетімді болды. Мултимедиалық мазмұнға және газет архивіне қол жеткізу үшін жазылу қажет болды. 2013 жылдың 26 қарашасында El País португал тіліндегі цифрлық басылымын жариялады. 2014 жылдың қазан айында El País каталон тіліндегі цифрлық басылымын жариялады. 2021 жылдың ақпан айында Испаниядан тыс Еуропа елдерінде баспа нұсқаларын тарату тоқтатылды.

Идеологиялық ұстанымы

Газеттің идеологиясы еуропалық бағытқа, прогрессивизмге және әлеуметтік либерализмге ұмтылыспен сипатталады. Саяси тұрғыдан алғанда, Испания демократияға өту кезеңінің көп бөлігінде солшыл орталықта орналасты. Газет Мариано Рахойдың (2011–2018) консервативті үкіметін жемқорлыққа байланысты даулар, экономикалық көрсеткіштер және Каталония дағдарысына бейжай қарауы үшін жиі сынады. 1970-ші жылдардың соңы мен 1980-ші жылдары "Эль Паис" Испанияның Социалистік жұмысшылар партиясымен (PSOE) тығыз байланыста болды. Газет король Хуан Карлос I-ді демократияны нығайтуға қосқан үлесі үшін, әсіресе 1981 жылғы 23 ақпандағы төңкеріс талпынысын тоқтатудағы шешімділігі үшін бірнеше рет қолдады. Газеттің ерекшелігі – халықаралық жаңалықтарға, мәдениетке, экономика туралы ақпаратқа, сондай-ақ испан жаңалықтарына кең орын бергендігі. Газеттің демократиялық және еуропалық редакциондық саясатына әртүрлі әлеуметтік топтардан шыққан белгілі жазушылар мен сарапшылар үлес қосады.