Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Зикрон Я'аков (ивритше: "Якубтың есі", көбінесе жай ғана Зикрон деп қысқартылады) – Израильдегі Хайфаның оңтүстігінде орналасқан қала және Хайфа облысының құрамына кіреді. Қала Кармел тауларының оңтүстік бөлігінде, Жерорта теңізін көріп тұратын және жағалау жолына (2-бағдарламалық тас жол) жақын жерде орналасқан. Бұл елдегі халуцимнің алғашқы еврей елді мекендерінің бірі болып табылады, ол 1882 жылы румыниялық яһудилер құрған, ал 1883 жылы барон Эдмонд Джеймс де Ротшильдтен қолдау алып, олар қаласын оның әкесі Джеймс Майер де Ротшильдтің құрметіне қайта атады ("Джеймс" есімі еврейше Я'аков, Якобтан шыққан). - жылы қаланың халқы құрады.
Zikhron Ya'akov (, lit. "Jacob's Memorial"; often shortened to just Zikhron) is a town in Israel, south of Haifa, and part of the Haifa District. It is located at the southern end of the Carmel mountain range overlooking the Mediterranean Sea, near the coastal highway (Highway 2). It was one of the first Jewish settlements of Halutzim in the country, founded in 1882 by Romanian Jews, who in 1883 received support from Baron Edmond James de Rothschild and renamed their town in honor of his father, James Mayer de Rothschild ("James" being derived from the Hebrew name Ya'akov, Jacob). In it had a population of .
Тарих
Зихрон Я'аков 1882 жылдың желтоқсанында Румыниядан келген 100 еврей пионері, «Хиббат Сион» қозғалысының мүшелері, 5 км қашықтықта екі жер учаскесін сатып алғанда құрылды: Заммаринде 6000 дунам және Тантурада 500 дунам. Жер 46000 франкқа француз азаматы Франсис Жерменнен сатып алынды, ол, мүмкін, христиан араб тегінен шыққан. Бұл жердің аты «Самария» сөзінен шыққан деп есептегендіктен, бірнеше жыл бойы еврей және идиш тілдерінде бұл жер Шомрон деп аталды. Отбасылар Молдавиядағы Мойнештіден келді, ал көші-қонды ұйымдастырудағы ең басты еңбекті ғалым және ертедегі сионист Мұса Гастер атқарды. Тасты топырақты өңдеудің қиындығы мен малярияның таралуы көптеген қоныс аударушыларды жыл бітпес бұрын кетуге мәжбүр етті. Синагоганың құрылысына аяқ аспай қаражат жұмсалды, онда ақ мәрмәрдан жасалған әсем табыт орналасқан. Синагога 1886 жылы ашылып, осы күнге дейін күнделікті дұғалар өткізіліп келеді. Бірнеше экономикалық сәтсіздіктерден кейін, 1885 жылы Ротшильд Израильдегі алғашқы шарап зауытын – «Кармель» шарап зауытын, сондай-ақ Зихрон Я'аковта бөтелкелеу зауытын құруға көмектесті. Бұл экономикалық тұрғыдан сәтті болды, бірақ бастапқыда қысқа ғұмырлы болды, себебі 1892 жылы жүзімдер филлоксера деген паразитке ұшырады. Ұзаққа соқпай, филлоксераға төзімді американдық көшеттер өсіріліп, шарап зауыты дамып өркендеді. Бүгінде шарап зауыты әлі де жұмыс істеп тұр, сондай-ақ бір ғасырдан астам бұрын таудың ішіне қазылған үлкен шарап қоймалары да қолданыста. 1894 жылы плантацияларда жұмыс істейтін еврей және араб жұмысшылары алты пиастр жалақы алды, бірақ еврей жұмысшылары қайырымдылық қорынан қосымша төрт пиастр да алды. 1900 жылы Ротшильд Палестинадағы плантацияларға қаржылық қолдауын тоқтатқаннан кейін, бұл үстеме ақы жойылды. Еврей жұмысшылары аз жалақыға дағдыланған араб жұмысшыларымен тез ауыстырылды. 1954 жылы барон Эдмонд де Ротшильдтің мәйіті Зихрон Я'аковқа қайта жерленді.
Zikhron Ya'akov was founded in December 1882 when 100 Jewish pioneers from Romania, members of the Hibbat Zion movement, purchased two plots of land 5 km apart: 6000 dunam in Zammarin and 500 dunam in Tantura. The land was acquired for 46000 francs from Frances Germain, a French citizen, probably of Christian Arab origin. Deeming the name of the place to derive from "Samaria", for a number of years the place was called Shomron in the Hebrew and Yiddish press. The families came from Moineşti in Moldavia and a central merit in organising the move belongs to Moses Gaster, scholar and early Zionist. The difficulty of working the rocky soil and an outbreak of malaria led many of the settlers to leave before the year was up. Sparing no expense to build the edifice, the synagogue features a majestic ark made of white marble. The synagogue opened in 1886 and has conducted daily prayer services continuously to this day. Following a number of economic failures, in 1885 Rothschild helped to establish the first winery in Israel, Carmel Winery, together with a bottling factory, in Zikhron Ya'akov. This was more successful economically although it was initially short lived as in 1892 the grapevines succumbed to phylloxera, a type of parasite. After a brief set back, American seedlings which were resistant to phylloxera were grown and the winery began to flourish. Today, the winery remains in action, as do the huge wine cellars that were carved into the mountain over a century ago. In 1894, Jewish and Arab workers earned a wage of six piastres working in the plantations, but Jewish workers also received a supplement of four piastres from a charity fund. When Rothschild withdrew his financial support from plantations in Palestine in 1900, the subsidy was discontinued. Jewish workers were quickly replaced by Arab ones, used to being paid the lower wage. In 1954, the remains of Baron Edmond de Rothschild were reinterred in Zikhron Ya'akov.
Нилидің тыңшы тобы
Зикрон Я'аков Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Сара Ааронсонның Нили шпиондық желісін құруы арқасында танымал болды. Сара Ааронсон өзінің ағалары Аарон (танымал ботаник) және Алекс, сондай-ақ олардың досы Авшалом Файнбергпен бірге осы іске қатысты. Бұл топ Османдық әскерінің орналасқан жерлерін бақылап, ақпаратты британдық агенттерге жеткізуге ерікті болды. 1917 жылдың қыркүйегінде Османдықтар Сараның хат тасымалдаушы көгершінінің бірін ұстап алып, Нили кодын бұзып алды. Қазан айында олар Зикрон Я'аковты қоршап алып, Сараны және басқа бірнеше адамды тұтқындады. Төрт күн бойы азаптағаннан кейін олар Сараны басқа жерге алып кетуді жоспарлады. Ол үйге барып киімін ауыстыруға рұқсат сұрады, содан кейін ванна бөлмесінде жасырылған пистолетпен өзін атып өлтірді және бірнеше күннен кейін қайтыс болды. Сара құпия ақпаратты жарияламау үшін, сөйлей алмайтындай етіп, өзіне-өзі оқ атып, мойнына тигізді. Аронсон үйі – Нили мұражайы осы кезеңнің тарихын көрсетеді.
Zikhron Ya'akov came to fame during World War I for the establishment of the Nili spy ring by Sarah Aaronsohn, together with her brothers, Aaron (a noted botanist) and Alex, and their friend Avshalom Feinberg. The group volunteered to spy on Ottoman positions and report them to British agents offshore. In September 1917, the Ottomans caught one of Sarah's carrier pigeons and cracked the Nili code. In October, they surrounded Zikhron Ya'akov and arrested Sarah and several others. After four days of torture, they planned on transporting Sarah elsewhere, she requested to be taken home to change her clothes and shot herself with a pistol hidden in her bathroom and died after several days. Sarah shot herself in the throat, leaving her unable to speak, in order to avoid releasing classified information. The Aaronsohn House–Nili Museum recreates the history of this period.
Демография
1922 жылы Палестинада британдық мандат билігі жүргізген халық санағында Зикрон Яковтың 1302 тұрғыны болды; 1013 яһуди, 7 христиан және 282 мұсылман, олардың ішінде 2 православие, 3 рим-католик, 1 англикан және 1 протестант дін өкілдері болды. Израиль мемлекеті құрылғаннан кейін, 1950 жылдардың басында халық саны күрт өсті. 1960-1990 жылдар аралығында халық саны шамамен 5000 адамды құрап, тұрақты болды. 2009 жылдың соңында Зикрон Яковтың халқы 18 719 адамға жетті. Көптеген тұрғындар әлі де ауыл шаруашылығымен айналысып келеді, бірақ әдемі ландшафтыға қызыққан отбасылар сәнді жеке үйлер салды. Зикрон Я'аковта ағылшын тілін білетін тұрғындар, иммигранттар (олим) және басқалары көптеп кездеседі.
In the 1922 census of Palestine conducted by the British Mandate authorities, Zikhron Yaakov had a population of 1,302 inhabitants; 1,013 Jews, 7 Christians and 282 Muslims, where the Christians were 2 Orthodox, 3 Roman Catholics, 1 Anglican and 1 Protestant. The population increased dramatically in the early 1950s, after the establishment of the State of Israel. Between the 1960s and 1990s, the population remained constant with about 5,000 inhabitants. At the end of 2009, Zikhron Yaakov had a population of 18,719. Many residents continue to engage in agriculture, although upscale private homes have been built by families attracted to the scenic landscape. Zikhron Ya'akov has a high number of English speaking residents, olim and others.
Білім беру және діни мекемелер
Қала тұрғындарының көпшілігі өздерін діннен қол үзген деп есептесе де, қалада үлкен діни еврей қауымы бар, оның ішінде Охр Яков иешивасының хареди өкілдері және Хабад Любавич қауымының мүшелері бар. Сонымен қатар, бірнеше діни сионистік синагогалар да бар. Зихрон Я'аковта прогрессивті/реформалық және консервативті еврей қауымдары мен синагогалары болуы осы қаланы ерекшелендіреді. Алғашқысы, "Кехилат Сулам Яков" (иврит тілінде "Яковтың баспалдағы қауымы") – прогрессивті иудаизмді ұстанатын синагога және Израильдің прогрессивті иудаизм қозғалысының бір бөлігі. Екіншісі, "ВеАхафта" – консервативті иудаизмді ұстанатын синагога.
While the majority of citizens of the town would define themselves as secular, there is a sizable religious Jewish community in the town, including Haredi members of the Ohr Yaakov Yeshiva and members of a Chabad Lubavitch community. In addition there are several religious zionist synagogues. It is unique in that there are Progressive/Reform and Conservative Jewish communities and synagogues in Zikhron Ya'akov. The former, "Kehillat Sulam Yaakov" (in Hebrew "Jacob's Ladder Community") is a synagogue that practices Progressive Judaism and is a part of the Israeli Movement for Progressive Judaism. The latter, "VeAhavta", is a synagogue that practices Conservative Judaism.
Көрнекті орындар
Кармель Мизрахи шарап зауыты Зихрон Яаков қаласында шарап жасауды жалғастыруда. Қаланың көркем бейнесі мен тарихи қала орталығына тартылған көптеген туристер келеді. Қаланың қайта жаңартылған басты көшесі, ескерелік ғимараттар орналасқан "Дерех Хаяйн" ("Шарап жолы") аталмыш көшеде кофеханалар мен жергілікті қолөнер, әшекейлер және антиквариат сататын бутиктер орналасқан, әсіресе қаланың танымал "Мидрахов" (Рехов ха-Мейасим – Негіздеушілер көшесі) ауданында.
The original Carmel Mizrahi Winery continues to make wine in Zikhron Yaakov. The town draws many tourists attracted to its picturesque setting and historic city center whose restored main street of landmark buildings, called Derekh HaYayin ("Path of the Wine"), houses coffeehouses and boutique shops selling locally made crafts, jewellery, and antiques, especially on the town's famous "Midrachov" (Rechov haMeyasdim — Founders Street).