Түсті фотосуреттеу: Түрлер мен тарихы

Кіріспе

Түстерді көшіретін фотосурет

Түсті фотосурет – түстерді түсіріп, қайта жаңғырта алатын материалдарды пайдаланатын фотосурет түрі. Ал қара-ақ немесе сұр монохромды фотосурет тек бір жарық каналын (жарықтығын) жазады және тек сұр түстердің градиенттерін көрсетуге қабілетті материалдарды қолданады.

Техника

Түсті фотосуретте электронды сенсорлар немесе жарыққа сезімтал химиялық заттар түсті ақпаратты экспозиция кезінде жазады. Бұл әдетте түстер спектрін үш ақпарат каналына талдау арқылы жасалады: біреуі қызылға, екіншісі жасылға, үшіншісі көк түске басым. Бұл – қалыпты адам көзінің түсті қабылдауына ұқсас принцип. Жазылған ақпарат бастапқы түстерді қалпына келтіру үшін қолданылады, осы үшін қызыл, жасыл және көк түстердің әртүрлі пропорцияларын араластырады (видео дисплейлерде, цифрлық проекторларда және кейбір тарихи фотографиялық процестерде қолданылатын RGB түсі) немесе ақ жарықтағы қызыл, жасыл және көк түстердің әртүрлі пропорцияларын жою үшін бояулар мен пигменттерді пайдаланады (қағазға басып шығарулар мен пленкадағы мөлдір суреттер үшін қолданылатын CMY түсі).

Түстер

Монохромды суреттер, таңдалған аймақтары қолмен, механикалық түрде немесе компьютердің көмегімен бояу арқылы "түстіленген", "түсті фотосуреттер" емес, "боялған фотосуреттер" болып саналады. Олардың түсі суретке түсірілген нысандардың нақты түсіне байланысты емес және дәл болмауы мүмкін. Барлық практикалық түсті процестердің негізі саналатын үш түсті әдіс алғаш рет 1855 жылы шотланд физигі Джеймс Клерк Максвелл ұсынды, ал алғашқы түсті фотосуретті Томас Саттон 1861 жылы Максвеллдің лекциясы үшін жасады. Түс көруді зерттеу барысында Максвелл айналмалы дискіні пайдаланып, көрінетін түстердің немесе сұр тондардың пропорцияларын өзгерте алатынын көрсетті. Бұл үшін жарықтың үш таза түсін – қызыл, жасыл және көк – араластыру қажет, олар белгілі жағдайларда үш түрлі жасушаны бірдей дәрежеде ынталандырады. Әрбір жасуша түсті өздігінен көре алмайды, бірақ олардың қызметін белсендіреді. Ол бұл нәрсені қара-ақ фотосуретке ұқсастырып түсіндірді: егер бір көріністің үш түссіз суреті қызыл, жасыл және көк сүзгілер арқылы түсірілсе, содан жасалған мөлдір слайдтар сол сүзгілер арқылы проекцияланып, экранға түсірілсе, нәтижесінде бастапқы көріністегі қызыл, жасыл және көк түстерін ғана емес, барлық түстерді қайта жасайтын сурет пайда болады. Осы әдіс бойынша жасалған алғашқы түсті фотосурет – үш монохромды "түс бөлігі" жиынтығы – 1861 жылы Томас Саттон Максвеллдің түс туралы лекциясын көрнекті ету үшін қолданды, онда ол үштік проекция әдісімен түсті көрсетілді. Сынақ нысаны – түрлі түсті жолақтары бар, соның ішінде қызыл және жасыл түсті лентадан жасалған садақ болды. Физика мен физиология туралы лекция барысында, фотография емес, Максвелл нәтижелердің жеткіліксіздігіне және қызыл және жасыл жарыққа сезімтал фотоматериалдың қажеттілігіне тоқталды. Бір ғасырдан кейін тарихшылар қызыл түстің қайта жандануына таң қалды, өйткені Саттон қолданған фотосурет процесі қызыл жарыққа ешқандай сезімталдық танытпады және жасылға да аз ғана сезімтал болды. 1961 жылы зерттеушілер көптеген қызыл бояулар ультракүлгін сәулелерді шағылыстыратынын анықтады, бұл Саттонның қызыл сүзгісі арқылы кездейсоқ түрде өтеді, және үш сурет ультракүлгін, көк-жасыл және көк толқындардың нәтижесі болуы мүмкін деп болжады, қызыл, жасыл және көк емес.

Monochrome images which have been "colorized" by tinting selected areas by hand or mechanically or with the aid of a computer are "colored photographs", not "color photographs". Their colors are not dependent on the actual colors of the objects photographed and may be inaccurate. The foundation of all practical color processes, the three color method was first suggested in an 1855 paper by Scottish physicist James Clerk Maxwell, with the first color photograph produced by Thomas Sutton for a Maxwell lecture in 1861. In his studies of color vision, Maxwell showed, by using a rotating disk with which he could alter the proportions of visible hue, or gray tone. This could be made by mixing only three pure colors of light – red, green, and blue – in proportions that would stimulate the three types of cells to the same degrees under particular lighting conditions. Each type of cell by itself did not actually see color but was stimulated. He drew an analogy to black and white photography: if three colorless photographs of the same scene were taken through red, green and blue filters, and transparencies ("slides") made from them were projected through the same filters and superimposed on a screen. This would result in a image reproducing not only red, green and blue, but all of the colors in the original scene. The first color photograph made according to this method, a set of three monochrome "color separations", was taken by Thomas Sutton in 1861 for use in illustrating a lecture on color by Maxwell, where it was shown in color by the triple projection method. The test subject was a bow made of ribbon with stripes of various colors, including red and green. During the lecture about physics and physiology, not photography, Maxwell commented on the inadequacy of the results and the need for a photographic material more sensitive to red and green light. A century later, historians were mystified by the reproduction of any red at all because the photographic process used by Sutton was, for all practical purposes, insensitive to red light and only marginally sensitive to green. In 1961, researchers found that many red dyes also reflect ultraviolet light, coincidentally transmitted by Sutton's red filter, and surmised that the three images were probably due to ultra violet, blue green, and blue wavelengths, rather than to red, green, and blue.

Экрандық тақта дәуірі

Жоли экраны процесі арнайы камера немесе көру экраны қажет етпейтін, қарапайым және арзан балама ретінде пайда болды. Оның орнына камера линзасына түс компенсациялайтын ерекше сүзгі және фототақталарды ұстауға арналған белгілі бір ұстағыш қажет болды. Жүйенің негізгі бөлігі ұстағышта жатты: мөлдір шыны тақта үш түстің жіңішке сызықтарымен мұқият түгелдей жабылып, бетінің барлық бөлігінде қайталама үлгі құрады. Әр түрлі түсті сүзгілер арқылы үш жеке сурет түсірудің орнына, бұл әдіс тар жолақтарды (түсті сызықтарды) пайдаланып, суреттегі маңызды түс ақпаратын бір композиттік суретте жазуға мүмкіндік берді. Негатив дамытылғаннан кейін оң мөлдірлік алынды, содан кейін түсіру экранының үлгісімен сәйкес келетін қызыл, жасыл және көк сызықтары бар көру экраны дәл келтіріліп, жабылды, осылайша түстер көрінеді. Мөлдірлік және экран, әсіресе, монохромды сұйық кристалды элементтерімен және әдеттегі LCD дисплейінде түсті сурет құратын өте жіңішке қызыл, жасыл және көк түсті сүзгі жолақтарымен ұқсас болды. Бұл өнертабыс ирланд ғалымы Джон Жолиге жатқызылды, ол көптеген өнертапқыштар сияқты, негізгі идея Луи Дюкос дю Оронның 1868 жылғы патенінде бұрыннан сипатталғанын анықтады, ол мерзімі бітіп қалған.

Суретшілердің көзқарасы

Фотографтар түсті фотосуретке қатысты әртүрлі пікірде болды, ол енгізілген кезде. Кейбіреулер 1930-шы жылдардың соңында ол көпшілікке қолжетімді болғанда оны толығымен қабылдады, ал басқалары фотосурет саласындағы оның маңыздылығына күдікпен қарады.

Ұстаздар

Пол Оутербридж – американдық фотограф, ол түсті фотосуретті ерте пайдалануымен және осы саладағы тәжірибелерімен танымал. 1930 жылдар шамасында ол U.S. Camera Magazine журналы үшін түсті фотосурет туралы ай сайынғы мақалалар жаза бастады. Оутербридж өте күрделі үш түсті карбро әдісімен жасалған түсті иллюстрацияларының жоғары сапасымен көзге түсті. 1940 жылы ол өзінің әдістерін түсіндіру үшін жоғары сапалы иллюстрацияларды пайдаланған «Түсті фотосурет түсіру» атты маңызды кітабын жариялады. Түсті пленка пайда болған кезде өмір сүрген фотограф Ференц Берко түсті пленканың мүмкіндіктерін таныды. Ол оны түсірген нысандармен тәжірибе жасаудың және фотосуреттегі эмоцияны жеткізудің бір жолы деп қарады. Сол дәуірде өмір сүрген Джон Хеджеко да түсті фотосуреттерді қабылдағандардың тағы бір мысалы болды. Ол «Түсті фотосурет өнері» атты кітап жариялады, онда әртүрлі түстер арасындағы ерекше және көбінесе нәзік байланыстарды түсінудің маңыздылығы түсіндірілді. Ол сондай-ақ көрерменге түстің психологиялық және эмоционалдық күшін сипаттады, себебі ол кейбір түстер адамдардың белгілі бір сезімдерді басынан өткеруіне себеп болатынын айтты.

Скептиктер

Мысалы, Гарольд Бэке – 1980-ші жылдары өмір сүрген фотограф, Нью-Орлеандағы азаматтық құқықтарды бейнелеумен танымал болған – түстерге құштар емес еді. Ол көбінесе қара-ақ пленкамен сурет түсіруді ұнатты. Оған сұхбат барысында мұндай таңдаудың себебін сұрағанда, ол: "Аз – көбірек" деді. Кейде түс негізгі мәннен бұрып жібереді. Кейде жарық, сызық және форма жеткілікті, ол үшінші өлшемнің скульптуралық ерекшеліктерін, тереңдіктің иллюзиясын зерттеуге мүмкіндік береді. Бұл түске қарсы тұруының басты себебі – суреттеріндегі қарапайымдылықты жоғалтудан қаушады. Ол түс көзге тым көп нәрсе ұсынып, шаршатудан қорқатын.

Жалпы сілтемелер

Ко, Брайан (1978). Түсті фотосурет: алғашқы жүз жыл 1840–1940. Ash & Grant. Кут, Джек (1993). Түсті фотосурет тарихы (суреттерімен). Fountain Press Ltd. Фотосуреттерді сақтау. Kodak басылымы, № F 30. (1979). Рочестер, Нью-Йорк: Eastman Kodak Co. Пейн, С. (1996). Фотосуреттер коллекциясын музейде сақтау стандарттары. Лондон, Ұлыбритания: Музейлер және галереялар комиссиясы. Киф, Л. Е.; & Инч, Д. (1990). Фотосуреттің өмірі: архивтік өңдеу, паспарту, жақтау, сақтау. Бостон, Массачусетс: Focal Press. Лаведрин, Б.; Гандольфо, Ж. П.; Монод, С. (2003). Фотосуреттер коллекциясын сақтау бойынша нұсқаулық. Лос-Анджелес, Калифорния: Гетти консервация институты. Фотосуреттерді сақтау және зерттеу кітапханасы. (1991). Маунтин-Вью, Калифорния: The Research Libraries Group. Пенишон, Сильвия (2013). ХХ ғасырдың түсті фотосуреттері: анықтау және күтім. Лос-Анджелес, Калифорния: Getty Publications. Рейли, Дж. М.; және басқалар. (1998). Түсті фотоматериалдарды сақтау жөніндегі нұсқаулық. Олбани, Нью-Йорк: Нью-Йорк штатының университеті. Риценталер, М. Л.; Вогт О'Коннор, Д. (2006). Фотосуреттер: архивтік күтім және басқару. Чикаго, Иллинойс: Америка архившілерінің қоғамы. Сипли, Луис Уолтон. (1951). Түстің жарты ғасыры. Нью-Йорк, Нью-Йорк: Macmillan. Фотосуреттерге күтім: көрсету, сақтау, қалпына келтіру. Фотография кітапханасы. (1982). Александрия, Вирджиния: Time Life Books. Вайнштейн, Р. А.; Бут, Л. (1977). Тарихи фотосуреттерді жинау, пайдалану және күтім. Нэшвилл, Теннесси: Америка мемлекеттік және жергілікті тарих қауымдастығы. Вильгельм, Х. Г.; Брауер, К. (1993). Түсті фотосуреттердің сақталуы және күтімі: дәстүрлі және цифрлық түсті басылымдар, түсті негативтер, слайдтар және кинофильмдер. Гриннелл, Айова: Preservation Pub. Co. Уайт, Д. (2004). Мұражай архиві: кіріспе. Чикаго, Иллинойс: Америка архившілерінің қоғамы.