Кіріспе

Бразилияның жағалаулық шөгінді алабы

Кампос алабы – Бразилияның 12 жағалаулық шөгінді алабының бірі. Ол Оңтүстік Атлантиканың құрлықтағы және теңіздегі бөліктерін қамтиды, құрлықтағы бөлігі Рио-де-Жанейроға жақын орналасқан. Алап 145–130 миллион жыл бұрын, Гондвананың ыдырауы кезінде, креда кезеңінің неоком шөгіндісінде пайда болды. Оның жалпы ауданы шамамен , ал құрлықтағы бөлігі өте шағын – ғана. Оңтүстік Атлантика шегі Архейлік тұрақты кратондарда, қатты және төзімді тау жыныстарынан, сондай-ақ, аз төзімді метаморфтық тау жыныстарынан тұратын Неопротерозой жылжымалы белдеулерінде қалыптасты. Сантос алабының кембрийге дейінгі негізі Бразилия жағалауындағы Арасуай белдеуі ретінде көрінеді, әсіресе Рио-де-Жанейроның мұхит тауларында, оның ішіндегі Шахри тауы ең танымал. Ежелгі тау жыныстары неопротерозой мен кембрий дәуірлерінде қалыптасқан граниттер мен гнейстердің жоғары дәрежелі метаморфтық ядросынан тұрады, бұл Гондвананың Панафрикалық Бразилияно орогенезінде соқтығысуы кезінде болған. Парана және Этендека тұзақтарына ұқсас базальттар, батысқа қарай Парана алабында, Сантос алабының астында табылды. Бұл су тасқыны базальттарының қалыптасуына Тристан да Кунья ыстық нүктесі, Тристан ыстық нүктесі деп аталатын нүкте ықпал еткен деп саналады. Ерте креда кезеңінде бұрынғы Гондвана материгі, Пангеяның оңтүстік бөлігі ретінде, ыдырау процесін бастан кешірді, нәтижесінде қазіргі Оңтүстік Атлантикамен шектесетін рифтік алаптар тізбегі пайда болды. Пелотас-Намибия таралуы шамамен 133 миллион жыл бұрын Гаутерив кезеңінде басталды және Барремианда солтүстікке қарай Сантос алабына жетті. Теңіз түбінің таралуы шамамен 112 миллион жыл бұрын Албианның ерте кезеңінде Кампос алабына дейін солтүстікке қарай жалғасты. Бразилия алаптарында бес тектоникалық кезең анықталды:
Рифке дейінгі кезең – Юрадан Валангианға дейін
Рифтік кезең – Гаутеривтен кейінгі Барремианға дейін
Сағу кезеңі – Кейінгі Барремианнан Кейінгі Аптианға дейін
Рифтен кейінгі кезең – Албианның ертеден ортасына дейін
Ағысу кезеңі – Албианның соңғы кезеңінен Голоценге дейін

Стратиграфиялық

Мұнай қоймаларына Аптиан және Аптианға дейінгі континенттік жарылыс фазасында түзілген формациялар, солыдан кейінгі Альбиан-Ценомандық жақын теңіз карбонаттары және терең су құмтастары, сондай-ақ Кейінгі бор және ерте терциар дәуірлерінің ашық теңіздік дрейф фазасындағы тұманды шөгінділер жатады. Алғашқы мұнай өндірісі 1977 жылы Энчова кенінен басталды, одан кейін Альбакора (1984), Марлим (1985), Альбакора-Лесте (1986), Марлим-Сұл (1987), Марлим-Лесте (1987), Барракуда (1989), Каратинга (1989), Эспадарте (1994), Ронкадор (1996), Джубарте (2002), Кашалот (2002) және Бадехо (2008) кен орындары пайда болды. Ірі Марлим кені бассейннің солтүстік-шығысында, жағалаудан тыс, су тереңдігі әртүрлі болатын жерде орналасқан. 2003 жылға қарай 41 мұнай және газ кені табылды, олардың арақашықтығы жағалаудан және су тереңдігі әртүрлі болды. Осы кен орындарының 37-сі Petrobras компаниясымен игерілуде. 2003 жылға қарай бассейннен мұнай өндірісі күніне 1,21 миллион баррельге жетті. Өндіріс әртүрлі қоймалардан, оның ішінде силицикластық турбидиттерден, жарыққан базальттардан, кокиналардан, калькарениттерден (әктастардан) жүзеге асырылады. 2003 жылға дейін Кампос бассейнінен жинақталған мұнай өндірісі 3,9 миллиард баррельді құрады, ал қалған қоры 8,5 миллиард баррельді құрады. 2010 жылдың ақпан айында Petrobras компаниясы Барракуда мұнай кенінің жанында 65 миллион баррельдік жаңа кен орнын тапты.