1784 жылғы ғылым және технология: Eta Aquilae, Delta Cephei айнымалы жұлдыздарының ашылуы, «Егіздіктер жылнамасы» жарияланды, «Ресей флорасы» басталды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1784 жылы ғылым және технология салаларында елеулі оқиғалар орын алды.
The year 1784 in science and technology involved some significant events.
Астрономия
10 қыркүйек – Эдвард Пигот Англияның Йорк қаласынан Эта Аквилае айнымалы жұлдызын анықтады. 19 қазан – Джон Гудрик Йорктан Дельта Цефей айнымалы жұлдызын бақылауды бастады.
September 10 – Edward Pigott identifies the variable star Eta Aquilae from York, England. October 19 – John Goodricke begins his observations of the variable star Delta Cephei from York.
Биология
Ұлыбританияда Артур Янг редакциялаған «Аграрлық жылнама» жариялануды бастайды. Питер Симон Паллас Ресейдің алғашқы «Флора Россика» еңбегін жариялай бастайды.
Publication of the Annals of Agriculture edited by Arthur Young begins in Great Britain. Peter Simon Pallas begins publication of Flora Rossica, the first Flora of Russia.
Химия
Л'Аббе Рене Жюст Хауй кристалданудың геометриялық заңын тұжырымдайды. Антуан Лавуазье стехиометрияны дамытады. Карл Вильгельм Шеле лимон шырынынан цитрус қышқылын алғаш бөліп алып, оны кристалдайды. Холестерин бөлініп алынады.
L'Abbé René Just Haüy states the geometrical law of crystallization. Antoine Lavoisier pioneers stoichiometry. Citric acid is first isolated by Carl Wilhelm Scheele, who crystallizes it from lemon juice. Cholesterol is isolated.
Ғылым тарихы
Дэвид Буржуаның "Recherches sur l'art de voler, depuis la plus haute antiquité jusque'a ce jour" атты еңбегі Парижде жарық көрді, бұл ұшу тарихы бойынша ең ерте жұмыс.
Publication of David Bourgeois' Recherches sur l'art de voler, depuis la plus haute antiquité jusque'a ce jour in Paris, the earliest work on the history of flight.
Математика
Карл Фридрих Гаусс жеті жасында 1-ден n-ге дейінгі сандардың қосындысын (n(n+1))/2 формуласымен есептеу арқылы жиынтық есептеу саласын дамытады.
Carl Friedrich Gauss, at the age of seven, pioneers the field of summation with the formula summing 1:n as (n(n+1))/2.
Медицина
11 ақпан – Ирландиядағы хирургтардың корольдік колледжіне жарлық берілді. 12 наурыз – Жануарлар магнетизмі жөніндегі француз корольдік комиссиясы тағайындалды (Комиссияның есебі 1784 жылдың 11 тамызында король Людовик XVI-ға ұсынылды). Франциядағы қазіргі акушерлік ісінің негізін қалаушы мадам дю Кудрей зейнеткерлікке шықты. Бенджамин Франклин екі линзалы көзілдірік кию туралы алғашқы белгілі нақты айтуды (хатта) жасайды. Джон Хантер флебит ауруын алғаш рет сипаттады.
11 February – Royal College of Surgeons in Ireland chartered. 12 March — Appointment of the French Royal Commission on Animal Magnetism (the Commission's Report was presented to King Louis XVI on 11 August 1784). Madame du Coudray, pioneer of modern midwifery in France, retires. Benjamin Franklin makes the first known specific reference (in a letter) to the wearing of bifocal spectacles. John Hunter first describes the condition phlebitis.
Палеонтология
Птеродактильдің тұңғыш қазбасын Козимо Алессандро Коллини сипаттады, бірақ ол бұл қандай жаратылыс екенін анықтай алмады.
The first description of a Pterodactylus fossil is made by Cosimo Alessandro Collini, although he is unable to determine what kind of creature it is.
Жерді зерттеу
Уильям Рой Париж және Гринвич обсерваторияларын байланыстыратын Англо-француздық зерттеудің (1784–1790) базалық сызығын өлшейді. Бұл өлшем 280,000 футтен астам қашықтықта бірнеше дюймге дейін дәлдікке ие, бұл сол кезде бұрын-соңды болмаған дәлдік. Рой келесі жылы Копли медалімен марапатталады.
William Roy measures the baseline for the Anglo French Survey (1784–1790) linking the observatories of Paris and Greenwich. The measurement is accurate to within a few inches in a distance of over 280,000 ft., an unprecedented accuracy for this time. Roy is awarded the Copley Medal in the following year.
Технология
28 сәуір – Джеймс Уатт өзінің параллель қозғалысы және бу машинасына енгізген басқа да жақсартулары үшін британдық патент алды. 4 маусым – Элизабет Тибль Францияның Лион қаласында ыстық ауа шарында ұшқан алғашқы әйел жолаушы болды. 21 тамыз – Жозеф Брама Лондонда өзінің алғашқы құлып патентін алды. Пастор, доктор Эдмунд Картрайт Англияда алғашқы механикалық тоқыма станогын жобалады. Англияның Фантли қаласынан Генри Корт көмірмен қыздырылатын қайта балқыту пешін құйма темірді ұнтай отырып, илендірілген темірге айналдыру процесінде қолданды.
April 28 – James Watt receives a British patent for his parallel motion and other improvements to the steam engine. June 4 – Élisabeth Thible becomes the first woman passenger in a hot air balloon, at Lyon, France. August 21 – Joseph Bramah receives his first lock patent in London. Rev. Dr. Edmund Cartwright designs his first power loom in England. Henry Cort of Funtley, England, applies the coal fired reverbatory furnace to the puddling process for conversion of cast to wrought iron.