Кіріспе

Алдын ала сауаттылық араласуы

Reading Recovery – ағылшын тілін білетін, мектептегі бірінші жылдан кейін сауаттылық бойынша ең төмен нәтиже көрсеткен 5-6 жастағы балаларға арналған қысқа мерзімді араласу тәсілі. Мысалы, мектепте бір жыл оқығаннан кейін ең қарапайым кітапты оқи алмайтын немесе өзінің атын жаза алмайтын бала Reading Recovery бағдарламасына жолдануға лайық. Араласу 12 мен 20 апта аралығында, Reading Recovery әдісі бойынша дайындалған мұғаліммен күніне 30 минуттан жеке сабақтарды қамтиды. Reading Recovery әдісі 1970 жылдары Жаңа Зеландия педагогы Мари Клеймен әзірленген. Бастауыш сынып оқушыларын ұзақ бақылағаннан кейін Клей оқуды хабарды түсіну, мәселе шешу әрекеті, ал жазуды хабар жіберу, мәселе шешу әрекеті деп анықтады. Клей бұл екі әрекеттің де ауызша тілдің көрінбейтін үлгілерін көрінетін символдармен байланыстыруды қажет ететінін айтты. Бұл тәсіл 21-ғасырда күшейтілген зертеуге түсіп келеді.

Оқуды қалпына келтіруді қолдану және тәжірибе

"Reading Recovery" бірнеше ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде қолданылады. "Reading Recovery" тіркесі – Жаңа Зеландиядағы Мари Клей қорының, АҚШ-тағы Огайо штаты университетінің және Ұлыбританиядағы Білім институтының тіркелген эксклюзивті тауар таңбасы болып табылады. Мари Клей қоры және Халықаралық "Reading Recovery" оқытушылар ұйымы (IRRTO) "Reading Recovery" атауын пайдалануға бүкіл әлемдегі байланысты ұйымдарға лицензия береді.

Австралия

2015 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс білім беру департаментінің баяндамасы «Оқуды қалпына келтіру» әдісінің көбінесе тиімсіз екенін және оны көптеген балаларға қолдануға болмайтынын көрсетті. Осының салдарынан, 2016 жылы «Оқуды қалпына келтіру» NSW-тің 900-ден астам мемлекеттік мектебіндегі оқу бағдарламасының міндетті бөлігі болып табынбады, бірақ жекелеген мектептер оны қолдануды жалғастыра алады. Бұл саясаттағы өзгерістің тағы бір салдары ретінде, 2017 жылы NSW Білім департаменті мұғалімдерге «дәлелді негіздегі кәсіби дамуға» қолдау көрсету үшін ондаған жаңа сауаттылық және сандық сауаттылық мамандарын жұмысқа алу бағдарламасын бастады, деп мәлімдеді NSW Білім министрі Роб Стоукс.

Жаңа Зеландия

Көптеген австралиялық мектептерде оқуды қалпына келтіру бағдарламасы оқу жоспарынан алынып тасталғаннан кейін, 2019 жылға қарай бұл Жаңа Зеландияның мемлекеттік мектептерінде оқуды қалпына келтіруді қолданудың азаюына және дыбыстамалық әдіс негізіндегі оқытуға көбірек назар аударуға әкелді. Ата-аналардың белсенділігі де Жаңа Зеландия мектептерінде дыбыстамалық әдіс негізіндегі оқытудың өсуіне және үш көмекші жүйеге (мағыналық, құрылымдық және көрулік) негізделген оқытудың азаюына себеп болды.

Солтүстік Америка

Reading Recovery Council of North America, Inc. – Reading Recovery мамандарының, жақтастарының және серіктестерінің коммерциялық емес ұйымы. Ол Солтүстік Америкада (АҚШ және Канада) Reading Recovery бағдарламасын қолдайды. Осы мақсатта ол екі журнал жариялайды: "The Journal of Reading Recovery" және "Literacy Teaching and Learning". Reading Recovery және оған философиялық тұрғыдан ұқсас бағдарламалар АҚШ-та әлі де қолданылып келеді, бірақ бұл тәсілге қарсы күшті қарсылық туды. Бірнеше ірі мектеп округтері фонетикалық оқытуды жөн көріп, бұл бағдарламадан бас тартты. Олардың ішінде Колумбус (Огайо штаты) және Бейтлехем (Пенсильвания) округтері бар.