Кіріспе

Мәтіннің күрделілігін көрсететін индикатор

Флеш–Кинкейд оқу тестілері – ағылшын тіліндегі мәтіннің түсіну деңгейінің қаншалықты қиын екенін анықтауға арналған оқу тестілері. Екі тест бар: Флеш оқудың жеңілдігі және Флеш–Кинкейд сынып деңгейі. Олар сөз ұзындығы және сөйлем ұзындығы сияқты бірдей негізгі өлшемдерді пайдаланса да, салмақ коэффициенттері әртүрлі. Екі тесттің нәтижелері шамамен кері пропорционал: оқудың жеңілдігі тестісінде салыстырмалы түрде жоғары нәтиже көрсеткен мәтін, сынып деңгейі тестісінде төмен нәтиже көрсетуі керек. Рудольф Флеш оқудың жеңілдігін бағалау әдісін жасады, ал кейінірек ол және Дж. Питер Кинкейд АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін сынып деңгейін бағалауды әзірледі.

Тарих

"Flesch–Kincaid" (F–K) оқу деңгейі 1975 жылы J. Peter Kincaid және оның командасы АҚШ Әскери-теңіз күштерімен (флот) жасалған келісімшарт бойынша әзірленді. Кинкейд басшылығымен жүргізілген АҚШ Әскери-теңіз күштерінің зерттеулері жоғары технологиялық білім беруге (мысалы, техникалық ақпаратты электрондық түрде жазу және тарату), Flesch–Kincaid оқу формуласының тиімділігіне, тесттерді редакциялауға компьютерлік көмекке, процедураларды оқыту үшін иллюстрациялық форматтарға және Компьютерлік оқуды редакциялау жүйесіне (CRES) қатысты мәселелерді қарастырды. F–K формуласы алғаш рет 1978 жылы Армияда техникалық нұсқаулықтардың қиындық деңгейін бағалау үшін қолданылды және көп ұзамай АҚШ Әскери стандартына айналды. Пенсильвания штаты АҚШ-та алғаш болып, автокөлік сақтандыру полистерінің оқу қиындығы F–K формуласымен өлшенгенде тоғызыншы сынып деңгейінен (14–15 жас) аспауын талап етті. Қазір бұл талап көптеген басқа штаттарда және сақтандыру полистері сияқты басқа да заңдық құжаттарда кең таралған. Нәтижелерді төмендегі кестеде көрсетілгендей түсіндіруге болады. 64-тараудағы акулалар туралы бір ұзын сөйлемнің оқуға қабілеттілігі −146,77 баллды құрады. Марсель Прусттың "Свонн жолы" романының ағылшын тіліне Скот Монкрифф аударған нұсқасының басындағы бір сөйлемнің көрсеткіші −515,1 баллды көрсетті. АҚШ Қорғаныс министрлігі өз құжаттары мен формаларының оқуға қабілеттілігін бағалау үшін стандартты тест ретінде оқу оңайлығын анықтауды пайдаланады. Флорида штаты сақтандыру полистерінің Flesch оқу оңайлығы көрсеткіші 45 немесе одан жоғары болуын талап етеді. Бұл шкаланың қолданылуы соншалықты кең таралғандықтан, ол KWord, IBM Lotus Symphony, Microsoft Office Word, WordPerfect, WordPro және Grammarly сияқты танымал мәтін өңдеу бағдарламалары мен қызметтеріне енгізілген. Көп буынды сөздер оқу деңгейіне қарағанда осы көрсеткішке әлдеқайда күшті әсер етеді.

Флеш-Кинкейд сынып деңгейі

Оқу-тәрбие саласында осы оқу қабілеті сынақтары кеңінен қолданылады. "Flesch–Kincaid Grade Level Formula" бағасын АҚШ мектебінің сынып деңгейі ретінде көрсетеді, бұл мұғалімдерге, ата-аналарға, кітапханашыларға және басқаларға әртүрлі кітаптар мен мәтіндердің оқуға қабілеттілік деңгейін бағалауды жеңілдетеді. Бұл формула 10-нан жоғары санды көрсеткен кезде, мәтінді түсіну үшін қажетті білім беру жылдарының санын білдіруі мүмкін. Сынып деңгейі келесі формула бойынша есептеледі: Нәтиже – АҚШ мектебінің сынып деңгейіне сәйкес келетін сан. "Австралиялық танапида сүтқоректі және жорғалаушы жануарлардың араласу нәтижесі" деген сөйлем 24 буын мен 13 сөзден тұрғандықтан 11,3 баллды құрайды. Әр бағалау жүйесіндегі сөйлемдегі сөздер саны мен сөздердегі буын санының салмақ коэффициенттерінің өзгешелігі екі жүйенің тікелей салыстыруға келмейтіндігін және оларды алмастыру мүмкін емес екенін көрсетеді. Сынып деңгейі формуласы сөздің ұзындығына қарағанда сөйлемнің ұзындығына көбірек мән береді. Жүздеген кездейсоқ символдардан тұратын бір сөз тізбегін жасау арқылы, АҚШ-тағы орта мектепті бітіру деңгейінен жүздеген есе жоғары бағалар алуға болады. Формуланың құрылымына байланысты баллдың жоғарғы шегі жоқ. Теориялық тұрғыдан алғанда ең төменгі балл −3.40 құрайды, бірақ әр сөйлем бір буыннан тұратын нақты мәтіндер өте сирек кездеседі. Доктор Сьюстың "Жасыл жұмыртқа және шұжық" кітабындағы мәтінде сөйлемде орташа есеппен 5,7 сөз, ал сөздерде 1,02 буын бар, нәтижесінде сынып деңгейі −1,3 құрайды. (Қолданылған 50 сөздің көп бөлігі бір буынды; "қайда болса да" сөзі сегіз рет кездеседі және жалғыз ерекшелік болып табылады.)

Шектеулер

Оқулықтарға арналған оқылу тізімдері жасалғанмен, олар оларды орташа оқырмандармен тікелей сынап қарауға қарағанда кемшіліктерін көрсетеді. Олар оқырмандардың өзара айырмашылықтарын, сондай-ақ мазмұнның, беттеудің және анықтамалық материалдардың әсерін ескермейді.