Кіріспе
1852 жылғы Ұлыбританиядағы жалпы сайлау Ұлыбританияның қазіргі саяси партияларының қалыптасуындағы шешуші кезең болды. 1852 жылдан кейін торилер/консерваторлар партиясы ауылдық аристократияның партиясына толығырақ айналды, ал вигтер/либералдар партиясы Ұлыбританиядағы дамып келе жатқан қалалық буржуазияның партиясы болды. Сайлау қорытындысы екі басты партияның ұтқан орындарының саны тұрғысынан өте шамалы айырмашылықты көрсетті. 1847 жылғы бұрынғы сайлаудағыдай, лорд Джон Расселдің вигтері халықтың қолдауын жеңіп алды, бірақ консерваторлар партиясы орын саны бойынша аз ғана басымдыққа ие болды. Дегенмен, Дерби графы басқарған протекционист торилер мен лорд Абердинді қолдаған пилиттер арасындағы келіспеушілік көпшілік үкімет құруды өте қиын етті. Лорд Дербидің азшылықтағы, протекционистік үкіметі 1852 жылдың 23 ақпанынан 17 желтоқсанына дейін билікке ие болды. Дерби осы азшылық үкіметінде Бенджамин Дизраэлиді Қаржы министрі етіп тағайындады. Алайда, 1852 жылдың желтоқсанында Дизраэли ұсынған бюджетке байланысты мәселелер туындап, Дерби үкіметі құлады. Содан кейін лорд Абердин басшылығымен пилит-виг радикалдық коалициялық үкімет құрылды. Дерби үкіметінің құлауына себеп болған «сенімсіздік» дауысының тікелей себебі бюджет болғанымен, нақты түпкі себебі – Парламент 1846 жылдың маусымында қабылдаған және консерваторлар партиясын екіге бөлген Астық заңдарын жою еді. Бұл сайлауда Англия мен Уэльсте 18 пилит сайланды. Сент-Олбанс сайлау округі (Ұлыбритания Парламенті сайлау округі) екі депутатын сыбайлас жемқорлық салдарынан сайлау құқығынан айырылды. Осы себепті, өткен сайлаумен салыстырғанда, Палаталар палатасында екі орынға аз болды, бірақ округтерді қайта бөлу жүргізілген жоқ.
The 1852 United Kingdom general election was a watershed in the formation of the modern political parties of Britain. Following 1852, the Tory/Conservative party became, more completely, the party of the rural aristocracy, while the Whig/Liberal party became the party of the rising urban bourgeoisie in Britain. The results of the election were extremely close in terms of the numbers of seats won by the two main parties. As in the previous election of 1847, Lord John Russell's Whigs won the popular vote, but the Conservative Party won a very slight majority of the seats. However, a split between Protectionist Tories, led by the Earl of Derby, and the Peelites who supported Lord Aberdeen made the formation of a majority government very difficult. Lord Derby's minority, protectionist government ruled from 23 February until 17 December 1852. Derby appointed Benjamin Disraeli as Chancellor of the Exchequer in this minority government. However, in December 1852, Derby's government collapsed because of issues arising out of the budget introduced by Disraeli. A Peelite–Whig Radical coalition government was then formed under Lord Aberdeen. Although the immediate issue involved in this vote of "no confidence" which caused the downfall of the Derby minority government was the budget, the real underlying issue was the repeal of the Corn Laws which Parliament had passed in June 1846 and had split the Conservative Party. In this election, there were 18 Peelites elected in England and Wales. The constituency of St Albans (UK Parliament constituency), with its two members, was disfranchised due to corruption. This accounts for the fact that there were two fewer seats in the House of Commons as compared to the previous election, though no redistribution took place.
Астық заңдары
Тори / Консервативті партияның "Пилиттер" деп аталатын тобы Вигтермен бірге астық заңдарын жоюға дауыс берді. Пилиттер премьер-министр Роберт Пильдің ізбасарлары болғандықтан осылай аталды. 1846 жылы маусымда Пил тори үкіметінің премьер-министрі болған кезде, ол тори / консерваторлар тобының өз партиясының көпшілігіне қарсы азшылық вигтермен дауыс беруге жетекшілік етті. XIX ғасырдың басында Ұлыбританияда орташа адамның өмір сүру бағасына астық өте маңызды болды. "Астық" термині Америка Құрама Штаттарындағыдай жүгеріге қатысты емес. Ұлыбританияда "астық" дегеніміз бидай, қарабидай және/немесе басқа да дәнді дақылдар. Бидай немесе астық нан пісіру үшін пайдаланылатын және "өмір сүру наны" болып саналды. Осылайша, бидай бағасы өмір сүру құнының өте маңызды бөлігі болды. Астық заңдары Англияға бидай әкелуге өте жоғары "қорғау" тарифін енгізді. Бұл жоғары тарифтер өмір сүру құнын арттырып, Англиядағы кедей адамдардың қиын жағдайын ушықтырды. Англияда 1837 жылы астық заңдарын жою туралы үгіт-насихат басталды, ал оларды жою туралы заң жобалары 1837 жылдан бастап 1847 жылы оларды жоюға дейін жыл сайын Парламентке ұсынылды.
Тори партиясының бөлінісі
Кейбір парламент басшылары үшін, Джон Брайт, Ричард Кобден және Чарльз Пелхам Вильерс сияқты, импортталған астыққа салынған баждарды жою жеткіліксіз болды. Олар барлық импортталған тұтыну тауарларына салынған баждарды төмендетуді қалаған. Бұл парламент басшылары "еркін сауда жақтастары" деп аталды. Астық заңдарының жойылғандығы Торилер/Консерваторлар партиясын қайта келмейтіндей етіп екіге бөлді. Пилиттер еркін сауда жақтастары болмаған, бірақ Пилиттер де, еркін сауда жақтастары да бастапқыда Торилер болып табылды. Осылайша, еркін сауда жақтастары да, Пилиттер де халықаралық сауда мәселелерінде Торилерге қарсы Вигтермен бірікті. Бұл Торилер құратын кез келген үкіметке нақты қауіп төндірді. Бұл жарылыстың салдары 1847 жылдың шілде-тамыз айларында өткен сайлауда сезілді, онда Виг партиясы Парламенттегі орынның 53,8% көпшілігін жеңіп алды. Вигтер Парламентте халықаралық сауда мәселесі қаралатын болса, Пилиттік консерваторларға сене алатынын білді. 1852 жылдың маусым айында Торилер/Консерваторлар партиясының жарылуының әсері одан да күшті болды. 1847 жылдан кейінгі кезең Ұлыбританияда экономикалық тоқыраудың кезеңі болды.
Саяси партиялар
Тори партиясындағы бөліну 1852 жылдың ақпан айындағы сайлауда Ұлыбританиядағы саяси партиялардың қайта құрылуының маңызды себебі болды. Жоғарыда айтылғандай, 1852 жылғы сайлауда консервативтердің протекционисттік қалдығы ауылдық жер иелерінің партиясына, ал либералдар мен Пилдің жақтастары қалалар, боровтар және Ұлыбританияның дамып келе жатқан қалалық өнеркәсіптік аймақтарының партиясына айналды. 1852 жылы Англияда 244 консерватив және 216 консерватив емес сайланды; Уэльсте 20 консерватив және 12 консерватив емес, Шотландияда 20 консерватив және 33 консерватив емес, Ирландияда 40 консерватив және 63 консерватив емес, ал университеттерде 6 консерватив сайланды.
1852 жылдың желтоқсан айында үкімет құлдырауы
1852 жылғы сайлауда еркін сауданы қолдайтын көпшілік сайланды, бірақ азшылықтағы консервативті үкімет өз қызметін жалғастырды. 1852 жылдың желтоқсанында қарсыластарға мүмкіндік туды, ол кезде Қаржы министрі Бенджамин Дизраэли Дербидің азшылық үкіметінің бюджетін ұсынды. Экономикалық жағдай нашарлағандықтан, бюджет орта таптың табысына салықтарды арттырып, сонымен қатар ауылдық жер иелері аристократиясына салық жеңілдіктерін берді. Бюджет табыс салығын ирланд орта табысына да кеңейтті, бұл Ирландиядан шыққан депутаттардың наразылығын тудырды, олар бұрынғы премьер-министр, либералдық көшбасшы Расселге қарсы болған және ирланд шіркеуі мәселесінде азшылықты қолдаған еді. Осының салдарынан, 17 желтоқсан 1852 жылы бірқатар ирланд консерваторлары Дизраэлидің бюджетіне қарсы дауыс берді. Бұл «сенімсіздік дауысы» үкіметтің құлауына әкеп соқты. Азшылық үкімет құлағаннан кейін, лорд Абердин үкімет құруға шақырылды, себебі Дизраэлидің бюджетіне қарсы болған ирланд консерваторлары діни мәселелер бойынша лорд Джон Расселге де қарсы болды. Ол 19 желтоқсан 1852 жылы Пилиттер мен Вигтерден коалициялық үкімет құрды. Бұл үкімет 1855 жылдың 30 қаңтарына дейін қызмет етті, содан кейін Қырым соғысына Ұлыбританияның араласуына байланысты да құлады.