Кіріспе
Маастрихт көтерілісшілері – сол кездегі үкіметтік Консервативтік партияға жататын британдық парламент мүшелері (депутаттар), премьер-министр Джон Мейджордың үкіметін Маастрихт шартының (Еуропалық Одақ туралы шарт) британдық заңнамасына енгізу мәселесі бойынша Төменгі палатада өткен бірнеше дауыс беруде қолдамағандықтан туындаған топ. Маастрихт көтерілісі – Джон Мейджордың премьер-министрлік екінші мерзіміндегі (1992–1997) маңызды оқиға болды. Мейджордың партиясының көпшілігі шағын болғандықтан, көтерілісшілердің салыстырмалы түрде аз санына пропорционал емес ықпал тиді: мысалы, 1992 жылдың мамырындағы Еуропалық қауымдастықтар (өзгерістер) туралы заң жобасын екінші оқылымда 22 көтерілісші болды, ал үкіметтің көпшілігі сол кезде бар болғаны 18 депутатты құрады. Көтеріліс бұрынғы премьер-министр Маргарет Тэтчер мен бұрынғы партия төрағасы Норман Теббит тарапынан қолдау алды.
The Maastricht Rebels were British Members of Parliament (MPs) belonging to the then governing Conservative Party who refused to support the government of Prime Minister John Major in a series of votes in the House of Commons on the issue of the implementation of the Maastricht Treaty (Treaty on European Union) in British law. The Maastricht Rebellion was a major event of John Major's troubled second term as Prime Minister (1992–1997). Major's party had a small majority, thus giving the relatively small number of rebels disproportionate influence: for example, there were 22 rebels on the second reading of the European Communities (Amendment) Bill in May 1992, and the government's majority at the time was only 18. The rebellion had the support of former Prime Minister Margaret Thatcher and former Party Chairman Norman Tebbit.
Көтерілістің маңызды оқиғалары
Көтерілістің ең биік нүктесінде 1993 жылы Крейстчерчте қосымша сайлау өтті, онда консерваторлардың 23 000 дауыспен басымдығы либерал-демократтардың 16 000 дауыспен басымдығына айналды. Консерваторлардың қолдауы рейтингтерде 23 пайызға дейін төмендеді. Джон Мейджор көтерілісшілерді жалпы сайлаумен қорқытты (бірақ бір жыл ғана бұрын сайлау өткен болатын). Лейборист партиясы жаңа ғана операция жасаған және жүрек ауруынан зардап шеккен депутаттарды, тіпті тағанмен әкеліп, парламентте дауыс беруге мәжбүр етті – үкіметті құлату мақсатында. Консерватор партиясының лоялистері мен көтерілісшілері де өздерінің тағандағы дауыстарын әкелді; мысалы, Билл Кэш Шотландиядан жасырын түрде ұшып келген, ауыр сырқатқа шалдыққан бір депутатты (Билл Уокерді) ұйымдастырды, содан кейін оны көтерілісшілердің Грейт-Колледж-стриттегі штаб-пәтерінде жасырды, кейін лейбористердің келісімімен, консерваторлардың қамшылары білмеуі үшін парламенттің отбасылық бөлмесіне ауыстырды; нәтижесінде үкімет дауысқа түсіп қалды. 1993 жылдың 20 мамырында үшінші оқылымда лейбористердің қамшысы дауыс беруден бас тартуға тиіс болды. Осыған қарамастан, 66 лейборист депутаты заң жобасына қарсы дауыс берді, ал бесеуі (Эндрю Фолдс, Джон Хоум Робертсон, Калум Макдональд, Джайлс Радис және Брайан Седжмор) үкіметті қолдады. Заң жобасы үшінші оқылымда 292–112 дауыспен қабылданды. 1993 жылдың 22 шілдесінде Еңбек партиясының 27-ші түзетуді қабылдағанға дейін (Әлеуметтік саясат хаттамасы немесе «Әлеуметтік тарау») келісімді кейінге қалдыру туралы ұсынысқа қатысты, үкімет көтерілісшілердің, Еңбек партиясының, Либерал-демократтардың және басқаларының біріккен күштеріне қарсы 317–317 есе тең болды. Сондықтан үкімет жеңіске тек спикер Бетти Бутройдтың шешімді дауысы арқасында жетті (спикер Денисон ережесіне сәйкес, ешқандай басымдық болмаған жағдайда басымдық жасамау үшін дауыс берді). Қалған көтерілісшілер (түзетуге дауыс бермегендер) өз әріптестеріне қосылып, негізгі ұсынысты 324–316 есе жеңді. Келесі күні, дауыс тізімін тексеру кезінде үкіметтің қамшысы және оппозициялық дауыстарды санаушы Ирвин Патник Еңбек партиясының түзетуі үшін бір дауыс артық саналғанын байқамады. Егер ол солай істеген болса, спикерге сенім артудың қажеті болмас еді және нақты жеңіске жетер еді. Келесі күні (жұма күні) үкімет бұрынғы ұсынысын қайта жазды, әлеуметтік тарау бойынша саясатына парламенттің сенімін сұрады, тек «ескеруді» емес. Нәтижесінде үкімет 339–299 есе көп дауыспен маңызды мәселеде жеңіске жетті. Егер үкімет осы сенімсіздік ұсынысын жеңіске жеңілген болса, тарату талап етілер еді және, мүмкін, қабылданбақ. Билл Кэш үкіметке қарсы заңдық шақыруларды қаржыландыру үшін Еуропалық қорын құрды. Маастрихтке қарсылық Антифедералистік лиганың құрылуына әкелді, ол ақырында Ұлыбританияның тәуелсіздік партиясының (UKIP) құрылуына әкелді. Кейіннен Кристофер Гилл және Ричард Боди сияқты кейбір көтерілісшілер осы саяси партияға қосылды, ал Роджер Кнапман 2002 жылдан 2006 жылға дейін олардың жетекшісі болды. Маастрихт көтерілісшілері үкіметті еуропалық мәселелер бойынша мазалап, оны үш рет құлатуға жақындады. Олар Мейджордың парламентті ертерек тарату туралы блефін бірнеше рет жариялады. 1994 жылдың 23 қарашасында Ник Баджен одан патшайыммен парламентті тарату туралы сөйлескен-сөйлемегенін сұрады. 1994 жылдың 25 қарашасында Кристофер Гилл заң жобасына дауыс беруден гөрі консерватор партиясынан кеткенін мәлімдеді. 1994 жылдың 28 қарашасында ЕО қаржы заңына қарсы шыққан консерваторлардың қамшысы алынды. Олардың сайлауға түсуіне тыйым салу қаупі болды, бірақ сол кезде бұл көбінесе олардың сайлау округінің қауымдастығындағы партия мүшелерінің шешімі болды. Буджен көтерілісшілердің ұстанымын былай түйіндеді: «Менің жалпы пікірімше, билікті Еуропаға беру соншалықты маңызды мәселе болды, осы билікті беруді қалаған кез келген ұйым мен партияға қарсы дауыс беруді талап етеді». 1995 жылы Мейджор партияға өз билігін қайта орнату үшін ертерек жетекші сайлауды шақырды және жеңіске жетті. Алайда, ішкі күрес жалғасты, және консерваторлар 1997 жылдың мамыр айындағы жалпы сайлауда ауыр жеңіліске ұшырады.
1997 жылдан бастап партиялық ережелердің өзгеруі
1997 жылғы сайлауда консерваторлардың салдап қалған жеңілісінен кейін, оның бір бөлігі партия ішіндегі наразылық пен жанжалдың тудырған ұятқа байланысты болды, партия процедураларына өзгерістер енгізілді. Бұл өзгерістер парламенттік депутаттардың наразылық білдіру еркіндігін шектеуге бағытталған. Енді жергілікті сайлау округтері қауымдастықтарына кандидаттарды тек бекітілген партия тізімінен немесе партиялық дисциплинаны сақтайтын депутаттарды таңдауға рұқсат етіледі. Сондықтан партия жетекшілігі наразылық білдірген (немесе дау-дамаға қатысқан) депутатты кандидаттар тізімінен шығару арқылы немесе 2005 жылғы жалпы сайлауда Говард Флайтқа жасалғандай, партиялық дисциплинаны алып тастау арқылы оның кандидаттығын қарауға міндеттей алады. Консервативтік орталық кеңсесінің нұсқауларын орындаудан бас тартқан жергілікті мүшелердің қауымдастығы тоқтатылуы мүмкін ("Арнайы бақылауға" алу), бұл сол сайлауда өз кандидаттарын алмастырудан бас тартқан Слауг қауымдастығына қатысты болды.