Кіріспе

1786 жылы Корольдік теңіз флотының "Каллоден" класындағы кемесі.

HMS Theseus – Корольдік теңіз флотының 74 зеңбіректі, үшінші дәрежелі кемесі болды. Томас Слэйд жобалаған сегіз кемелердің бірі, ол Лондон қаласындағы Перри, Блэкволл кеме жасаушылығында салынды және 1786 жылдың 25 қыркүйегінде суға түсірілді. Жеңіліске қарамастан, кемеде мораль мен тәртіп сақталды. 1797 жылдың тамызында кеме хирургі Роберт Тэйнш кемеде бар болғаны тоғыз адамның ауырғанын, скорбуттың сирек кездесетінін және скорбутке қарсы дәрілердің жеткілікті қоры болғанын хабарлады. Ойық жаралардың пайда болуы тұздалған азық-түліктің көп мөлшерде қолданылуымен байланысты болды және Миллердің талабы бойынша күнделікті рационға пияз бен лимон қосылуымен шешілді. Миллердің келісімімен, төменгі палубадағы терезелер (порттар) көбелек пайда болу қаупін азайту үшін азот қышқылымен жуылып тұрды, палуба астындағы ауа ағынын жақсарту үшін жел желкендері орнатылды және экипаждың матрастары аптасына үш рет желдетілуі бұйырылды.

Нил шайқасы

1798 жылы Тесей капитан Ральф Виллет Миллердің басшылығымен Нил түбіндегі шешуші шайқасқа қатысты. Корольдік теңіз флоты, кем дегенде, атыс күші жағынан француз флотынан кем түсті, олар L'Orient желілік 118 зеңбірекке ие кемесімен, үш 80 зеңбірекке ие соғыс кемесімен және танымал 74 зеңбірекке ие кемелердің тоғызымен мақтанатын. Қарсылығында Корольдік теңіз флотында тек 13 74 зеңбірекке ие кеме және бір 50 зеңбірекке ие төртінші санаттағы кеме болды. Шайқас барысында Тесей, сондай-ақ, бірнеше француз соғыс кемелерінің шабуылына ұшыраған кемелерге көмектесті. Француз фрегаты «Артемида» британдықтарға берілді, экипажы кеме британдықтардың қолына тимейін деп оған өрт қойды. Француздық «Эреус» және «Меркуре» есімді екі кеме жағаға тіреліп, үш британдық соғыс кемесімен қысқаша шайқасқаннан кейін тез арада берілді, олардың бірі – «Тесей» болды. Шайқас Корольдік теңіз флоты үшін де, адмирал Нельсонның мансабы үшін де сәтті аяқталды. Ол Египеттегі француз армиясына жабдық жеткізу жолын кесті, олардың басты мақсаты Британдық Үндістанға қауіп төндіру еді. Зардап көп болды: француз жағынан 1700-ден астам адам қаза тапты, 600-дан астам адам жараланды және 3000 адам тұтқынға алынды. Британдықтар 218 адам қаза тапты және 677 адам жараланды. Тоғыз француз соғыс кемесі тұтқынға алынды және екеуі жойылды. Екі француз соғыс кемесі қашып үлкерді. «Тесей» кемесінен бес теңізші қаза тауып, отыз адам жараланды, оның ішінде бір офицер және бес Корольдік теңіз жаяу әскері болды.

Акроның қоршауы

Тесей 1799 жылы капитан Ральф Виллет Миллердің басшылығымен Акрыны қоршауда аз табыс әкелді. 1799 жылдың 13 мамырында Кесария портына жеткен Миллер кемені ертеңгісін Акрыны бомбалауға дайындауға бұйрық берді. Кемедегі қарулар үшін көптеген оқ-дәрі палубаға жеткізілді, оның ішінде 70-тен астам 18 фунттық және 36 фунттық снарядтар болды. 14-і күні сағат 9:30-да кеме жүріп бара жатқанда оқ-дәрі кездейсоқ тұтанды. Нәтижесінде болған жарылыс палубаны, негізгі мачтаны және мизз мачтаны өртенді, соның салдарынан Миллер мен тағы 25 адам қаза тапты. Тағы 45 экипаж мүшесі жарақат алды. От тез Тесейдің палубалары арасында тарады, ал оқ-дәрі қоймаларының екінші жарылысы какао және корма палубаларын қиратты, сондай-ақ басты мачтаны оң жаққа құлатты. Өрт тоқтатылғанша тағы он адам қаза тауып, кеме Акры науқанына қолдануға жарамсыз болды.

Кейінгі қызмет

Төрт жыл өткен соң, қайта жабдықталған "Тесей" 1803 жылы капитан Джон Блай басшылығымен Сент-Домингтің блокадасына қатысты. Ол 1809 жылы Баск жолдары шайқасына да қатысты. Лорд Кокрейн өрт кемелері мен басқа да жарылғыш кемелермен жүргізілген батыл шабуылды бастады, мақсаты – ішкі алау тудырып, француз эскадрильясына шатақ салу еді. Осы шабуыл салдарынан француз кемелерінің көпшілігі жағаға тірелді. Егер Бас қолбасшы адмирал Лорд Гамбиер қажетті шешімдерді қабылдаудан тартынбағанда, мысалы, бұйрық күтіп тұрған негізгі флотты қолға алғанда, жау эскадрильясы толығымен жойылған болар еді. Осылайша француз күштерінің қалдықтары жойылудан құтылды. "Тесей" 1814 жылы Чатемде бұзылып жатты.

Танымал мәдениетте

Патрик О'Брайанның "Майстер және Командир" романында капитан Джек Обри мансабының алғашқы кезеңінде "Тесеус" кемесінде қызмет еткендігі айтылады.