Кіріспе

Солтүстік Линкольнширдегі қала, Англия.

Кроул – Англияның Линкольншир графтығындағы Солтүстік Линкольншир бірыңғай әкімшілік аймағындағы Аксхолм аралында орналасқан Кроул және Иланд азаматтық округіндегі базар қаласы. 2011 жылғы халық санауы бойынша азаматтық округтің халқы 4828 адамды құрады. Қала Стенфорт және Кидби каналының жанында орналасқан. Қаладағы ерекше ғимараттардың қатарында қауымдық шіркеу және оның ішіндегі Кроул тасы рулық айқыш тірегі, сондай-ақ готикалық стильде қайта жаңартылған базар залы бар.

Тарих

Краул Аксхолм аралын құрайтын төбелердің бірінде орналасқан, бұл аймақ соңғы мұз дәуірінен кейін Гамбер мұздық көлінен шыққан кезде ашық қалды және оңтүстікке қарай негізгі көтерілген аймақтан төменгі жатқан жер белдеуімен бөлінеді. Бұрын Аксхолм аралын бірнеше өзен қоршап тұрған, ал төменгі жатқан батпақты жердің көп бөлігін су үнемі басып тұратын. Дон өзені солтүстік-шығыс бағытта ағып, Кроулдың батысына қарай, Адлингфлиттегі Трент өзеніне қосылды, бірақ осы аймақтың гидрологиясы он жетінші ғасырда Корнелиус Вермуйденді Карл I Хатфилд Чейсті кептіруге тағайындаған кезде түбегейлі өзгерді. Негізгі өзендер басқа бағытқа бұрылды, ал далаларды қиып өтетін көптеген арналар мен су бұрғылары бүкіл аймаққа голландиялық сипат береді. Ертедегі қоныстанудың археологиялық дәлелдері ауыл немесе қала емес, бүкіл аймаққа шашырап кеткен қоныс орындары болғанын көрсетеді. Неолит дәуіріндегі қоныстанушылардың тас балта мен жебе ұштары, сондай-ақ құрал жасаудан қалған қалдықтар түрінде іздері табылды. Ерте қола дәуірінің керамикасының сынықтары табылды, ал 1747 жылы Краул Мурда найза ұштары мен қола рапирлер табылды, бұл қоныстың біздің заманымызға дейінгі үшінші, екінші және бірінші мыңжылдықта жалғасқанын көрсетеді. Бұл роман-британ кезеңінде де жалғасты, приходта табылған заттар М180 автожолын салу кезінде жақын маңдағы Сандтофттан табылғандарға ұқсас бірнеше шаруашылықтарды көрсетеді. Жеке қоныстардың бірлесіп қауымдастық құруы, бәлкім, англосаксон кезеңінде орын алған. Милл-Хиллдің жоғарғы бөлігі кем дегенде римдік кезеңнен бастап егіншілік үшін пайдаланылған. 2002-2004 жылдар аралығында Милл-Хиллдің шығыс жағында жүргізілген далалық зерттеулер егістік шаруашылығы 5 метрлік контурға қарай жүргізілгенін көрсетеді. Бұл жердің төменгі жағында ылғал көп болғандықтан жайылымға пайдаланылатын. 4 метр тереңдікте керамикалық бұйымдар аз кездесті. Тракторды ойлап тапқанға дейін жерді өңдеу өте қиын болды. Қалада 11 ғасырдың аяғындағы Domesday Book-те тіркелген отыз бір балық шаруашылығы болды. "Домсдей кітабында" былай деп жазылған: "Крулде Олвиннің бір өгіз бауыры бар еді. Жерді көп араға отырғызуға болатын. Хьюбальдсторптың ішкі жері. Енді Сельбиде Сент-Жерменс белгілі абаттығында Джеффридің бір демеснесі, он бес шаруа және он тоғыз жұмысшы, жеті өгіз бауыры және отыз бір шиллингтік отыз бір балық шаруашылығы бар. 30 акр шабындық. Мұнда шіркеу, бір миль ұзындығы және бір миль ені бар ормандар мен жайылымдар бар. Король Эдвард заманындағы құны 12 фунт, қазіргі құны 8 фунт. 40 шиллинг салық төленген". 1066 жылғы жаулау кезінде Кроул Аксхолм аралында ең көп халқы бар және құнды иелік болды. Лорд-Парамоунт Джеффри де Вирс өзінің қолында жерді (демесне) ұстады. Бір карукате - шамамен 240 акр жерді бір жұмысшы тобы бір жылда жұмыс істей алатын жер көлемі. Бір жұмысшы тобында сегіз өгіз болғандықтан, өгіз бауыры 30 акрды құрайды. Сент-Освальдқа арналған приход шіркеуінің ғимараты көп ұзамай салынған, он екінші ғасырдан бастап Норман сәулет өнерінің оңтүстік және батыс қабырғалары мен солтүстік қабырғасында көрініс тапқан. Кейбір ертеректегі саксон материалдары қайта пайдаланылды, соның ішінде безендірілген кресттік ұңғы, қазір мұнараның батыс бөлігінде. Бұл мүсінге жыландар, екі ұшатын айдаһар, екі әңгімелесуші, үшінші ат үстіндегі адам және рун жазуы қойылған. Ғимарат келесі ғасырларда өзгертілді және ішінара қайта құрылды, оның ішінде 1884 жылы Лондондағы А. С. Эллис үлкен қалпына келтіру жұмыстарын жүргізді. Краул 12-ші және 13-ші ғасырларда Селби абысының қолдауымен базар қаласына айналды, ал оның алғашқы базар жарғысы 1305 жылы берілді. Экономика ауыл шаруашылығына негізделген, оның ішінде аңшылық пен балық аулау. Айналадағы шөптесіндер жаз айларында қарқынды жайылып, Краул орталығын төрт шөпті адам басқаратын, олар жайылымдарды бақылап, басқа аймақтардан ортақ мал алып келгендерден ақы алатын. Қыста олар биік жерлерде немесе аулаларда ұсталатын, өйткені қараша мен мамыр аралығында шөптесін жерлердің көп бөлігі су астында қалады. Бұл пайдалы әсер етті, өйткені сумен тасылған аллювиум топырақтың құнарлылығын арттырды. Су басқан аймақтарда балық аулау мен құс аулау да болды.

Су бұру

Селби аббаттығы аймақтың су жүйелерін сумен жабдықтау және кеме қатынасы үшін жақсартты, бірақ 1620 жылдары Вермуйденнің Хэтфилд Чейсті кептіруінің әсері әлдеқайда маңызды болды. Бұл жоба өнімді батпақты шаруашылықты егістік жүйесіне айналдыруға бағытталған, бірақ оны қаржыландыру нәтижесінде қалпына келтірілген жердің көп бөлігі Вермуйден мен оның серіктеріне, тәжге немесе жер иелеріне тиесілі болды. Көптеген жергілікті тұрғындар көріскөздерін жоғалтты, өйткені жалпы пайдаланымдағы жер көлемі қысылған. Аймақ бойынша кең ауқымды наразылықтар болды, әсіресе бастапқы кептіру тиімді болмағандықтан, жаз бен қыста су тасқындары болды, ал топырақты тыңайтудан ешқандай пайда болмады. Қысқы аң ауру және балық аулау белсенділігі төмендеді, бірақ балық аулау орындарының жоғалғаны үшін өтемақы ретінде Краул халқына жер берілді. 1636 жылы Чарльз I Вермуйденге жердің бөлігін жалға берді, бірақ жерден пайда табу өте қиын болды, сондықтан ол жерді Пемброк және Монтгомери графына және сэр Ричард Пайға тез сатты. 1590 мен 1640 жылдар аралығында қалада қырық жаңа үй салынды, және бұл гүлдену 17-ші және 18-ші ғасырларда жалғасты. Ол шаруашылық және балық аулау, торфты шұңқырлардан қазу, зығыр мен қанап өсіру, қап матасын өндіру арқылы қолдау көрсетілді. 1792 және 1802 жылдар аралығында салынған Стенфорт және Кидби каналы, Краулдың оңтүстігінен өтіп, Дон және Трент өзендеріне жақсы қол жеткізуді қамтамасыз етті, көлік байланыстарын жақсартты. 18-ші ғасырдың соңында жерді сумен жуу кең таралды, бұл ауылшаруашылық жерлерін бақыланатын жолмен тасқын сумен жабу процесі, нәтижесінде судың құрамындағы шөгінділер, «жапсырма» деп аталатын, су шегінген кезде жиналды. Егер жүйе жақсы жобаланса, бір акрға шамамен 2300 тонна (5800 тонна) шөгінді бір жыл ішінде жиналып, 1,5 фут (0 метр) тереңдікте жаңа топырақ қабатын құрады. 1785 жылы Краул үшін Жерді қоршау туралы заң қабылданды, онда қоршалған жер осылай сумен жуу керек деп көрсетілген. Краул маңы 1813 жылы қоршалды, және оның аумағы сумен жуылды, бұл салыстырмалы түрде қымбат болды.

Даму

Краул, бүкіл солтүстік Аксхолм аралымен бірге, 19 ғасырда гүлденді. Қапшық мата өндірісі механизация арқылы жақсартылды, сонымен қатар ұн тарту, сыра қайнату және ауыл шаруашылығы машиналарын жасау дамыды. Қала орталығынан оңтүстікке қарай орналасқан кірпіш және плитка зауытында жұмыс іздеуге болатын. 1893 жылғы картада Краулда төрт жел диірмені көрсетілген: Годноу жолында біреуі, ал Милл жолында үшеуі. 1839 жылға қарай ауданда қымыз өсіру тоқтатылып, оның орнына зығыр егілді. Краулда зығыр өңдеуге арналған диірмен болды, ол 20 ғасырдың басына дейін жұмыс істеді. Ол Chancery Lane көшесінің солтүстігінде орналасқан. 1872 жылы білім беруді Ұлттық мектеп жүзеге асырды. Ауылдық округке үш үй мұра ретінде қалдырылды, оларға жалпы пайдалану құқықтары мен жер кірді, олар білім беру және кедейлерге көмек көрсету үшін пайдаланылуға тиіс болды. Үйлерді 1687 жылы Ричард Брюэр, 1692 жылы Томас Уолквуд және 1721 жылы Ричард Кларк сыйға берді. Жерді бөлу туралы заң қабылданғаннан кейін, жер мен жалпы пайдалану құқықтары біріктірілді, ал сенімділерге тегін жердің бір бөлігі мен 206 фунт стерлинг берілді, ол үйлерді жөндеуге жұмсалды. Олар кейіннен жалға берілді, ал қайырымдылық комиссиялары кірісті Ұлттық мектепті қаржыландыруға бағыттады. Білім беруді 1871 жылдан бастап мектеп кеңесі басқарды. 1872 жылғы Уайтс-Гайдта сауда және кәсіппен айналысатын адамдардың тізімі бар, және Ұлттық мектептен басқа, Академиялар мен мектептер бөлімінде тағы тоғыз адам тізімделген, олардың үшеуі интернатқа оқушы қабылдады. Ауыл шаруашылығы әлі де маңызды кәсіп болып табылды, өйткені бұл бөлімнің көлемі басқа бөлімдерден әлдеқайда үлкен, бірақ көптеген кәсіптер тізімделген, олардың кейбіреулерін әйелдер атқарды, мысалы, мыс. Жұмысшы табы үшін Flax Mill-де ақылы жұмыс мүмкіндігі болды, бірақ 1894 жылы жұмыспен қамтудың басты көзі - Peat Moss Litter Works үшін торф жинау болды. Темір жолдың келуі сауданы одан әрі дамытты. Axholme Joint Railway 1905 жылдың 2 қаңтарында ашылды, ол Краулды солтүстік және оңтүстікке байланыстырды, онда Ұлы Солтүстік және Ұлы Шығыс темір жолдарымен алмасу пункті болды. Темір жолдың ерекшелігі - Краул айналмалы көпірі, ол Стенфорт және Кидби каналын кесіп өтеді. Құрылыс кезінде негізгі құрылымның екі жағындағы бөгеттерді құру үшін көп мөлшерде топырақ қазылды. Көпірдің ашылатын бөлігін Дарлингтонда орналасқан Кливленд көпір және инженерлік компаниясы салды. Каналдың Краул жағындағы солтүстік жағына кіретін бөлік үш кірпіш аркадан тұрды, ол кіші жолды және дренаждық каналды кесіп өтті, содан кейін Ұлы Орталық темір жолының екінші жолына дейін созылатын 52 фут (16 м) ұзындықтағы арқалық көпір және тағы бір кірпіш арка болды. 20 ғасырдың ортасында Краул экономикасы біршама төмендеді, себебі ауыл шаруашылығының өнімділігі төмендеді, ал бір кезде оның өркендеуіне үлес қосқан көлік байланыстары сауданы одан алып кетті. Осыған қарамастан, үйлер саны артты, Милл Хилл, Уорф Роуд, Филд Сайд және Годноу Роуд көшелерінде тұрғын үйлер салынды, ал қаланың оңтүстік шетін айналап өтетін M180 тас жолының салынуы жұмыспен қамту және сауда орталықтарына жылдам қол жеткізуді қамтамасыз етті. 2010 жылдың 12 мамырында ауылдық округ "Краул" деген атаудан "Краул және Иланд" деген атауға өзгертілді.

Мектептер

Аксхолм академиясы – қаладағы басты орта мектеп. 2012 жылға дейін академия статусын алғанға дейін ол Солтүстік Аксхолм мектебі деп аталды. 1965 жылы мектеп 1933 жылы жолаушылар тасымалы тоқтатылған Axholme Joint Railway бойымен тарихи сапар ұйымдастырды. 1 сәуірде, теміржол толығымен жабылуға 4 күн қалғанда, олар 4 вагондық дизельді пойызды жалдады, ол Гульденнен, арқылы , содан кейін Риднесс бұрылысына дейін 184 оқушыға жеткізді. Мұғалімдер мен шақырылған қонақтармен бірге газет тілшілері мен телеоператорлар да сапарға қатысты. Қайтқан жолда пойыз жолаушыларды түсіру үшін Иланд-Сайдинг және Кроулде тоқтады. Сапардың барлық уақыты 4 сағатқа созылды, орташа жылдамдығы болды, ал география пәнінің мұғалімі Б. Дж. Гастингс мырза жазған сапар туралы есеп Линкольншир көлік шолуында жарияланды. 2015 жылы академияда 29 мұғалім жұмыс істеді және 11-ден 18 жасқа дейінгі 400 оқушы оқыды. Бастауыш білім беру Краул бастауыш академиясында (10 мұғалім және 264 оқушы) және Сент-Норберт католик бастауыш ерікті академиясында (5 мұғалім және 120 оқушы) қолжетімді.

Дін

Краулде Сент-Освальд шіркеуінен басқа бірнеше шіркеулер болды. Оларға Сент-Норбертке арналған католик шіркеуі, сондай-ақ баптистерге, методистерге, примитивті методистерге және конгрегационалистерге тиесілі конформистік емес шапкіштар кіреді. Баптистер 1599 жылдан бастап қалада белсенді болды және 1820 жылы Истoфт жолы мен Филдсайд қиылысында шапкіш салды. Алғашқы ғимарат 1879 жылы бұзылды, оның орнына жаңасы салынды. Қоғамның азаюына байланысты 2010 жылдың шілдесінде шапкіш жабылып, 2011 жылдың наурыз айында аукционда сатылды. Бұл жерде кішкентай зират бар, сондай-ақ жерленгендердің туыстары қабірлерге баруына кепілдік беру үшін шарттар жасалды. 1880 жылы конгрегационалистер Филдсайдтың батыс жағында шапкіш салды, ол кейіннен жиһаз сату залына айналдырылды. Методист шапкіші Филдсайдтың шығыс жағында орналасқан, ал қазіргі ғимарат 1904 жылдан бері тұр. 1888 жылы жолдың батыс жағында салынған жексенбілік мектеп тұрғын үйге айналдырылды. Примитивті методистер 1830 жылы Чапел-стритте шапкіш салды, ал 1862 жылы Кросс-стриттегі жаңа ғимаратқа көшіп барды. XIX ғасырдың ортасында ирланд жұмысшыларының көптеп келуі болды, бірақ олар үшін жергілікті жерде миссаға қатысуға мүмкіндік болмады. Газ зауытының бригадирі, атын Джеймс Уокерге өзгерткен итальяндық Жироламо Вачкари, Маркет Расеннің жанындағы Кингерби Холлдан Томас Янгтан католик қауымын құруға көмек сұрады, бірақ епархия мұндай шалғай аймақта жаңа приходтың өмір сүруі мүмкін емес деп санады. Сондықтан Янг, Сент-Норберт құрған және кейіннен Антверпенде орналасқан Prémontré діни орденінің канондары тұрақтысын Кроулде тұрып, жұмыс істеуге шақырды. Шеффилдте орналасқан М. Е. Хэдфилд пен ұлы шіркеуді және оған жалғасқан үйді жобалады, Джордж Синклер салдырды және Янг төледі. Жұмыс 1871 жылы басталды, ал ғимарат 1872 жылы ашылды. 1873 жылы мектеп салынды, ал шіркеу мен үй 1874 жылы кеңейтілді. Линкольн соборындағы құрылыс кеңсесінің дизайны бойынша сағана мұнарасы 1949 жылы қосылды. Кейіннен канондар Бельгиядағы Тунгерло аббаттығынан келді, ал үй 1983 жылы монастырь болуын тоқтатты. Қала орталығында бірнеше бөлшек сауда дүкендері бар, бірақ экономикалық төмендеу 2004 жылы бірнеше бос дүкендерге әкелді. Сондай-ақ, Хай-стрит және Маркет-плейс көшелерінде бірнеше пабтар бар. White Hart Inn – 16-17 ғасырларға жататын ағаштан жасалған, II санаттағы ескерткіш, кейіннен кірпішпен қапталған және қайта салынған, сыртында дөңгелектелген. 1980 жылдары құрылыс жұмыстары кезінде ағаштарды тексеруге мүмкіндік болды, ол оған екі жалғасқан ағаштан жасалған үй кіретінін көрсетті. Ол өзін Аксхолм аралындағы ең көне паб деп жарнамалайды. Кросс-Кис пабы – 18 ғасырдан бастап 1832 жылы қайта салынған II санаттағы ескерткіш. Бұрынғы ат қорасының орнына орнатылған тас тақташада осы факт жазылған, ал құрылымында 16 және ерекше 9 тақташалы терезелер бар. 2015 жылы ол оқу орталығына айналды. Басқа пабтар: Red Lion және Lock Stock & Barrel.

Медиа

Теледидар сигналдары Emley Moor немесе Belmont теледидар таратушыларынан қабылданады. Жергілікті радиостанциялар: BBC Radio Humberside, Capital Yorkshire, Nation Radio East Yorkshire, Greatest Hits Radio Yorkshire, TX1 Radio, Lincs FM, Viking FM, TMCR 95.3 және Steel FM – Сканторп қаласындағы студиясынан хабар тарататын, қауымдық онлайн радиостанция. Қаланы жергілікті газет, Донкастер Free Press (бұрынғы Crowle Advertiser) жабдықтайды.

Көлік

Краул қаласына Шығыс Йоркшир және Хорнсбис автобус компаниялары автобус қызметтерін ұсынады, бұл қаладан Сканторп және Гуль қалаларына қатынайтын бағыттарды қамтамасыз етеді. Қалаға Оңтүстік Хамберсайд магистральдық желісіндегі Краул теміржол станциясы қызмет көрсетеді, ол Донкастерден Сканторпке дейін созылады. Краул Солтүстік теміржол станциясы 1933 жылы жолаушылар тасымалы үшін жабылды. Ол Аксхолм бірлескен теміржолының құрамында болды, ол Гульден Линкольнге дейін, Донкастер-Линкольн желісіне қосылатын шағын тармақ арқылы жүрді. Кейіннен, 1956 жылы Линкольнге және 1972 жылы Кидби электр станциясына жүк және экскурсиялық қызметтер тоқтатылды, соңғысы қосымша теміржол желісі ретінде пайдаланылды. Бұл жер тұрғын үйлер салу үшін қайта жаңартылды, алайда станция ғимараты әлі де жеке тұрғын үй ретінде сақталған, ал бұрынғы теміржол жолы Белтонға қарай оңтүстікке созылатын атты жолға айналдырылды.