Шығыс Англиядағы Уэвени өзенінің тарихы

Кіріспе

Уэвни өзені – Англияның шығысындағы, Суффолк және Норфолк графтықтарының көп бөлігінде шекара құрайтын өзен. Атаудың ең ерте кезде кездесетін жазбасы 1275 жылға дейін барады, Вахенхе түрінде, *wagen + ea сөздерінен шыққан, яғни «батпақты өзен» деген мағынаны білдіреді.

Уэверни өзені 1670 жылы Парламент актісі бойынша кеме қатынасы үшін жақсартылды, бұл жұмыс үшін Бунгейден бес саудагерге және Даунхэм-Маркеттен біреуге құқық берілді. Бұл Гелдестон, Эллингэм және Уэйнфордта үш шлюз салуды қамтиды, бұл кеме қатынасын Бунгей-Стейтке дейін ұзартуға мүмкіндік берді. Кеме қатынасы жеке қолда болды және төменгі өзенге жауапты Ярмут комиссарларының бақылауында емес еді. 1772 жылы қабылданған екінші акті бойынша Суффолк магистраттары көмір тасымалынан алынған жол ақының 5 пайызын алып, осы қаражатты Уэверниді күтіп ұстауға жұмсайтын болды. XVIII ғасырдың соңында меншік Бунгейден келген саудагердің қолында болды, кейін оны Уильям Батчер сатып алды. 1847 жылы Сент-Олав көпірін қайта құру қажет болғанда, ол өзінің меншігінде болғанын, бірақ жол ақысын жинау құқығын бергенін және осы мәселелерді Бьюри-Сент-Эдмундс сотындағы судьялар қарастыратынын түсіндірді. 1848 жылы ол Бунгей навигациялық Тонтин компаниясын құруға тырысты, ол өзенде жол ақысын алу және сауда жасау құқығын сатып алатын еді, бірақ жоспар жеткілікті инвесторларды тартпады. 1889 жылы меншік Бунгейдің саудагері және сусын өндірушісі В.Д. Уокерге берілді. Ол Норфолк Уэрри трастының қазіргі иесі Альбион атты кемежайдың алғашқы иесі болды. 1919 жылдан 1934 жылға дейін Уотни, Комб, Рид және компания навигацияны басқарды. Өзеннің Хаддискоеден Бург Ферриге дейінгі қысқа бөлігі Норвичті Лоустофт теңізімен байланыстырудың үлкен жобасының бөлігі болды. Бұл жоспар 1818 жылы ұсынылған, бірақ Ярмут саудагерлері қарсы болды және 1827 жылдың 28 мамырына дейін Парламент актісі Норвич және Лоустофт навигациялық компаниясына 100 000 фунт стерлинг жинауға, қажет болған жағдайда қосымша 50 000 фунт стерлинг алуға рұқсат берді. Бург Ферриден қайықтар Оултон Бродқа жету үшін кеңейтілген Оултон Дайк арқылы өтіп, жаңа теңіз шлюзі Лоттинг көлімен байланыстырылатын болды. Бұл төрт қақпалы болды, сондықтан судың кез келген деңгейінде қолдануға болады, кемелерді ұстауға қабілетті және Оултон Бродтан сумен арнаны тазалау үшін шлюздер жүйесін пайдаланды. 1829 жылы аяқталып, 1831 жылы көрсетілді, шлюздердің төрт рет жұмыс істеуі 10 000 тонна шағыл мен қиыршық тасты теңізге шығарып жібергені есептелді, бірақ кейінгі жұмысы тиімді болмады. Басқа бағытта Хаддискоу кесігін салу басталды, ол Хаддискоудағы өзенді Редхэмдегі Яре өзенімен байланыстырып, Норвичтен келген кемелерге Ярмутты айналып өтуге мүмкіндік берді. Қаражат жетіспегендіктен, қосымша 50 000 фунт стерлинг қарыз алу туралы шешім қабылданды, сондықтан осы сома үшін Казначействоның қарыз комиссиясына өтініш жасалды. Кесікті аяқтау және Норвичке дейінгі өзенді жақсарту жұмыстары аяқталды және ресми ашылу 1833 жылдың 30 қыркүйегінде өтті. Жоба коммерциялық сәтсіздікке ұшырады, өйткені Норвич порты дамыған жоқ және Лоустофт порты сальдингке ұшырады. Табыс шығындармен тең келмегендіктен, Казначействоның қарыз комиссиясын қайтару мүмкін болмады, сондықтан олар 1842 жылы навигацияны өздеріне алды және оны теміржол мердігері Сэр Сэмюэл Мортон Петоға сатты. Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын өзендерде коммерциялық сауда үшін кемелерді пайдаланудың төмендеуімен, Бродтардың бірнеше бөлігінде, соның ішінде Гелдестон шлюзынан Бунгайға дейінгі 4,2 мильдік (7 км) бөлігінде кеме қатынасы тоқтатылды, онда кеме қатынасы құқықтары алынып тасталды. Гелдестон шлюзы, сондай-ақ Шипмидоу шлюзы деп те аталады, біртіндеп нашарлап, 2013 жылы Уэверни трасты мен Ішкі су жолдары қауымдастығының бірлескен жобасында қалпына келтірілді. Қайта жаңарту жұмыстары кезінде шлюз 1910 жылы қалпына келтірілгенін көрсететін оюлы тас және алтыннан жасалған неке сақинасы табылды. Уэйнфорд және Эллингхам шлюздері шлюздерге айналдырылды, бірақ Қоршаған орта агенттігі жергілікті жер иелерімен келіссөздер жүргізіп, бұл бөлімді каноэлер мен қозғалтқышы жоқ кемелер пайдалануға рұқсат берді. Осыған байланысты шлюздерде қайықты тасымалдау үшін қажетті жабдықтар жетілдірілді. Шлюз 1992 жылы қайта жаңартылды және оны Уэвени аудандық кеңесі басқарды, бірақ 2009 жылы оны басқа Бродтар органына беру туралы талқылаулар болды, ол Бродтардың қалған бөлігін басқарады. 2011 жылдан бастап күнделікті басқаруды кеңес атынан Sentinel Enterprises, Sentinel Leisure Trust құрамына кіретін компания жүзеге асырды. Олар сондай-ақ Оултон Брод яхта станциясын басқарады. Ағыстың ең жоғарғы жағында орналасқан диірмен - Сколь зығыр диірмені, бірақ ол су диірмені емес, бумен жұмыс істеген. Ол 1854 жылы C.F. Костертон салған, 1840 жылдардағы ауыл шаруашылық депрессиясы кезінде кедейлікті жеңілдету үшін. Ол фермерлерді зығыр өсіруге көндірді және оны өңдеуге қажетті жабдықтарды диірменде және оның серігі Питер Нейлор басқаратын Ай қаласындағы фабрикада ұсынды. Зығыр талшықтары үшін өсірілді, одан лен көрпе, қап және арқан жасалды, сондай-ақ тұқымдарынан зығыр майы алынды. Өндіріс әр жылдары ең көп өнім алған фермерге кубок табындау арқылы ынталандырылды. Диірмен жергілікті жабдықтардың азаюынан және шетелдік бәсекелестіктен зардап шегіп, 1881 жылы жабылды, содан кейін жабдықтары алынып, ғимараттар бұзылды. Алғашқы су диірмені Хокснде болды. Қазіргі ғимарат 1846 жылы салынды, кірпіштен жасалған еден және одан жоғары екі қабат ағаштан жасалған және сырланған, шатыры шатырлы. Ол 1749 жылы салынған құрылымды ауыстырды, бірақ бұл Хоксндегі алғашқы диірмен емес, өйткені 1736 жылғы Кирбидің Суффолк картасында диірмен көрсетілген, ал 1086 жылғы Соңғы сот кітабында екі диірмен еске алынған, бірақ бұл екі тас жиынтығын білдіргені мүмкін. Соңғы екі ғимараттың тарихының әртүрлі кезеңдерінде астық ұғып, мата өндіріп, зығыр өңдеуге пайдаланылды. Диірмен 1968 жылы сатылғаннан кейін пайдалану тоқтатылды, бірақ дөңгелегі мен жабдықтарының бір бөлігі сақталды. Диірмен мен үйдің екеуі де II санаттағы ескерткіштер тізіміне енгізілген. Сайлем диірмені алғаш рет 1020 жылы Тетфорд маңындағы монахтармен байланыстырылды, олар монастырь құрды. Сайтты соңғы құрылысы 1779 жылдан кейін салынды. Бастапқыда ол алты тас және екі дөңгелекке ие болды, өзендегі 2 метрлік құлаумен қуатталды, бірақ 1849 жылы Генри Уорн Хоксн диірменінен Сайлемге көшіп, диірменді зығыр мен мақтадан жасалған қалың мата тоқуға пайдаланды. 1855 жылы онда 96 адам жұмыс істеді, бірақ 1914 жылы драббет өндірісі тоқтатылғанмен, жанындағы фабрика киім-кешек жасау үшін пайдаланыла берді. Диірменнің бір бөлігі мен фабрика 1928 жылы өрттен қирады, бірақ фабрика қайта салынды және 1989 жылға дейін ер адамдарға арналған киім-кешек өндірісін жалғастырды, содан кейін 100 жұмыс орны жойылды. Келесі диірмен - Лакс диірмені, оның туралы көп мәлімет жоқ, бірақ ол 1736 жылғы Кирбидің картасында көрсетілген және 1880-1890 жылдары бұзылды. Нидхэм диірменінің де діни байланыстары болды, өйткені ол 1150 жылы құрылған цистерциандық аббат Сибсон аббатына тиесілі болды. Ол 1611 жылы сатылды және 1736 жылғы Кирбидің картасында көрсетілген. Нидхэм диірмені деп аталғанымен, ол Суффолк өзенінің жағында, Уэйбред қауымында орналасқан. Диірмен 1934 жылға дейін жұмыс істеді, содан кейін сатылды. 1940 жылы темір және дөңгелек металл ломға сатылды және 1971 жылы үйге айналдырылды. Бөгет және шлюз 1963 жылы 12 714 фунт стерлингке қайта салынды. Жұмыс ағын өлшеу станциясын құрды және су тасқынының қаупін азайту үшін арналардың сыйымдылығын арттырды. Уэйбред диірмені де Соңғы сот кітабында еске алынған. Нидхэм мен Уэйбредті 1779 жылы Уильям Манн басқарды, ал Уэйбред диірменін диірменші және нан пісіруші Якоб Стент басқарды...

The River Waverney was improved for navigation under an Act of Parliament obtained in 1670, which empowered five traders from Bungay and one from Downham Market to carry out the work. This included the construction of three locks, at Geldeston, Ellingham and Wainford, to extend navigation as far as Bungay Staithe. The navigation remained in private hands, and was not under the control of the Yarmouth Commissioners, who were responsible for the lower river. A second Act obtained in 1772 ensured that Suffolk magistrates received a 5 per cent share of all tolls obtained from the carriage of coal, with which to maintain the Waveney. Ownership was in the hands of a merchant from Bungay at the end of the eighteenth century, and was later bought by William Butcher. When St Olave's bridge needed to be rebuilt in 1847, he explained that although he owned it, he had let out the collection of tolls, and such matters were dealt with by the judges at Bury St Edmunds Assizes. In 1848, he attempted to set up the Bungay Navigation Tontine Co., which would buy the rights to levy tolls and trade on the river, using a tontine, but the scheme failed to attract sufficient investors to become viable. In 1889 ownership was transferred to W. D. Walker of Bungay, a merchant and maltster. The firm was the first owner of a wherry called Albion, now owned by the Norfolk Wherry Trust. From 1919 to 1934, Watney, Combe, Reid and Co. controlled the navigation. The short section of the river from Haddiscoe to Burgh Ferry was part of a grand scheme to link Norwich to the sea at Lowestoft. The scheme originated in 1818, but was opposed by the merchants of Yarmouth and it was not until 28 May 1827 that an Act of Parliament authorised the Norwich and Lowestoft Navigation Company, giving then powers to raise £100,000, with an additional £50,000 if required. From Burgh Ferry, boats would use a widened Oulton Dyke to reach Oulton Broad and a new sea lock would be constructed to link the broad to Lake Lothing. This had four sets of gates, so that it could be used at all states of the tide, was capable of holding vessels which were and used a system of sluices to enable the channel through Lake Lothing to be flushed with water from Oulton Broad. Completed in 1829, it was demonstrated in 1831 and although four operations of the sluices were estimated to have removed 10,000 tons of gravel and shingle out to sea, its subsequent operation was not as effective. In the other direction, construction of Haddiscoe Cut began, to link the river at Haddiscoe to the River Yare at Reedham, enabling vessels from Norwich to bypass Yarmouth. With funds running low, a decision was taken to borrow the additional £50,000 which the enabling Act allowed and so a request was made to the Exchequer Bill Loan Commission for this amount. Work was completed on the cut and the upgrading of the river to Norwich and the formal opening took place on 30 September 1833. The venture was a commercial failure, as development of Norwich as a port did not occur and Lowestoft harbour was subject to silting. With income failing to match expenditure, the Exchequer Bill Loan Commission could not be repaid, so they took over the navigation in 1842 and sold it to the railway contractor Sir Samuel Morton Peto. With the decline in the use of wherries for commercial trade on the rivers prior to the Second World War, navigation ceased on several stretches of the Broads, including the 4.2 mile (7 km) section of the river from Geldeston Lock to Bungay, where navigation rights were removed in 1934. Geldeston Lock, which is also known as Shipmeadow Lock, gradually deteriorated, and in 2013 it was restored in a joint project by the River Waveney Trust and the Inland Waterways Association. During the restoration work, a carved stone showing that the lock was previously restored in 1910 was found, as was a gold wedding ring. Wainford and Ellingham locks have since been converted into sluices, but the Environment Agency has negotiated with local landowners to allow the use of this section by canoes and unpowered craft. To aid this, it has improved the facilities for portaging boats at the locks. The lock was refurbished in 1992 and was managed by Waveney District Council, but there were discussions taking place in 2009 to transfer it to the Broads Authority, who manage the rest of the Broads. Since 2011, day to day management has been handled on behalf of the council by Sentinel Enterprises, which is part of Sentinel Leisure Trust. They also operate Oulton Broad Yacht Station. The mill furthest upstream was Scole Flax Mill, although it was not a watermill, being powered by steam. It was built by C. F. Costerton in 1854, in an attempt to alleviate poverty during the agricultural depressions of the 1840s, which followed the cessation of war with France. He persuaded farmers to grow flax, and provided the facilities to process it, both at the mill and at a factory in Eye run by his business partner Peter Naylor. The flax was grown for its fibres, which were used to make linen sheeting, sacking and rope, and for its seeds, from which linseed oil was obtained. Production was encouraged by presenting a cup each year to the farmer who had produced the highest yield on of land. With the mill affected by a decline in local supplies and overseas competition, it closed in 1881, after which the machinery was removed and the buildings demolished. The first watermill was at Hoxne. The present building was erected in 1846, and consists of a brick ground floor, with two storeys above that which are timber framed and weatherboarded, and a slate roof. It replaced a structure built in 1749, but that was not the first mill at Hoxne, since a mill is shown on Kirby's map of Suffolk, dated 1736, and two mills are mentioned in the Domesday Book of 1086, although this probably meant that there were two sets of stones. The last two buildings were variously used for milling corn, the production of textiles, and for processing flax at different points in their history. The mill ceased to be used after it was sold in 1968, but retains its wheel and some of the machinery. Both the mill and the adjacent house are grade II listed structures. Syleham Mill is first mentioned in connection with some monks from near Thetford, who founded a monastery in 1020. The final structure to occupy the site was built some time after 1779. Initially it had six sets of stones and two wheels, powered by a 6 feet (2 m) fall in the river, but in 1849, Henry Warne moved his business from Hoxne Mill to Syleham, and used the mill to power looms on which a coarse cloth made from linen and cotton called drabbet was woven. 96 people were employed there in 1855, but although manufacture of drabbet ceased in 1914, the adjacent factory continued to be used for the making of clothing. The mill and part of the factory were destroyed by fire in 1928, but the factory was rebuilt, and continued to produce men's garments until 1989, when it was closed with the loss of 100 jobs. The next mill was Luck's Mill, about which very little is known, but it was shown on Kirby's map of 1736, and was demolished in the 1880s or 1890s. Needham Mill also had ecclesiastical connections, as it was owned by Sibson Abbey, a Cistercian abbey founded in 1150. It was sold in 1611, and appears on Kirby's map of 1736. Although known as Needham Mill, it is on the Suffolk side of the river, in the parish of Weybread. Milling continued until 1934, when the mill was sold. The ironwork and wheel were sold for scrap in 1940, and it was converted into a house in 1971. The weir and sluice were rebuilt in 1963 at a cost of £12,714. The work created a gauging station for flow measurement, and increased the capacity of the channels to reduce the risk of flooding. Weybread mill is also noted in the Domesday survey. Both Needham and Weybread were run by William Mann in 1779, and Weybread mill was run by a miller and baker called Jacob Stanton from 1785. He became bankrupt in 1794, and the sale details indicate that there were two wheels driving five pairs of stones, and a newly invented water powered engine for cutting hay and straw. Details from its sale in 1918 indicate that one wheel was 20 feet (6 m) in diameter by 12 feet (4 m) wide, making it the biggest wheel on the Waveney, while the other was 16 feet (5 m) in diameter. It had five storeys, and sold for £1,250, but burnt down two years later and was not rebuilt. Mendham had a mill in 1086, although the present building was constructed in 1807, and was extended in 1871, when a grasshopper beam engine was installed to supplement the water wheel, which only had a fall of 3 feet (1 m), when water levels were low. The machinery was modernised in 1905, when the number of stones was reduced from nine to four, to make way for a roller plant. The beam engine was replaced in 1923, having been driven and maintained for over 50 years by Jimmy Souter. During this time it never broke down, and Souter died once it was dismantled. It was replaced by a Lister diesel engine, and then a Ruston and Hornsby engine. Part of the building was converted into a house in 1938, and the mill continued to operate until 1949. The rights to use the water were given up in the 1950s, in exchange for the provision of mains electricity to the premises. Both the mill and the house are grade II listed. There may also have been a paper mill at Mendham, but the evidence is inconclusive. Limbourne Mill in Wortwell is mentioned in the Domesday Book, and was owned by the Benedictine Nunnery at Bungay. It appears in documents from 1334, 1356 and 1364, and in 1846 it was noted in a history of Suffolk that Limbourne would be unknown were it not for the water mill, which was called Limber Mill at the time. It continued in use until at least 1933, but was unused by 1949. Some of the original machinery survives, and the mill is grade II listed. Homersfield Mill is attested in 1086 and by documents from every century from the fourteenth onwards. The river bank by the weir collapsed in the early 1920s, and was not repaired, resulting in the mill and cottage deteriorating and being demolished in 1927.

Су сапасы

Қоршаған орта агенттігі Англиядағы өзен жүйелерінің су сапасын өлшейді. Әрқайсысына жалпы экологиялық жағдай беріледі, ол бес деңгейдің бірі болуы мүмкін: жоғары, жақсы, орташа, нашар және өте нашар. Бұл жағдайды анықтау үшін бірнеше компоненттер қолданылады, соның ішінде омыртқасыздардың, гүлді өсімдіктердің және балықтардың саны мен түрлеріне қарайтын биологиялық жағдай. Химиялық жағдай, әртүрлі химиялық заттардың концентрациясын белгілі қауіпсіз концентрациямен салыстырады және «жақсы» немесе «сәтсіз» деп бағаланады. 2019 жылы Уэвени өзені жүйесінің су сапасы төмендегідей болды.

Бөлім | Экологиялық жағдай | Химиялық жағдай | Ұзындығы | Су алабы
------- | -------- | -------- | -------- | --------
3.5 миля (6 км) | | | 8.29 шаршы миля (21 км²) |
6.5 миля (10 км) | | | 17.24 шаршы миля (45 км²) |
7.3 миля (12 км) | | | 14.51 шаршы миля (38 км²) |
3.5 миля (6 км) | | | 5.08 шаршы миля (13 км²) |
11.0 миля (18 км) | | | 18.58 шаршы миля (48 км²) |
4.3 миля (7 км) | қатты өзгертілген | | 4.55 шаршы миля (12 км²) |
3.3 миля (5 км) | | | 15.09 шаршы миля (39 км²) |
12.0 миля (19 км) | қатты өзгертілген | | 17.82 шаршы миля (46 км²) |
5.0 миля (8 км) | | | 6.74 шаршы миля (17 км²) |
8.1 миля (13 км) | қатты өзгертілген | | 18.38 шаршы миля (48 км²) |
12.9 миля (21 км) | қатты өзгертілген | | 24.08 шаршы миля (62 км²) |
12.6 миля (20 км) | қатты өзгертілген | | 46.38 шаршы миля (120 км²) |

Су сапасының жақсы деңгейден төмен болу себептері өзеннің көп бөлігіне кәріз суларының құйылуы, арналардың физикалық өзгертілуі және өзен жүйесіне жапсарлас ауыл шаруашылығы және ауылдық жерлерді нашар басқару болып табылады.

Кіріспе

Навигация

Су сапасы