Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытайдағы Он Алты Патшалықтың мемлекеті (386–403)
State of the Sixteen Kingdoms in China (386–403)
Кейінгі Лян (; 386–403) – Қытайдың династиялық мемлекеті және Қытай тарихындағы Он Алты Патшалықтың бірі. Оны Ди тайпасының Лю әулеті құрды. Кейінгі Лянның барлық билеушілері өздерін "Аспан Ханзадасы" (Тянь Ван) деп жариялады.
The Later Liang (; 386–403) was a dynastic state of China and one of the Sixteen Kingdoms in Chinese history. It was founded by the Lü family of the Di ethnicity. All rulers of the Later Liang proclaimed themselves "Heavenly Prince" (Tian Wang).
Өмірбаян
Лю Гуан – бұрынғы Цинь әулетінің ди әскерінің генералы болған. Оның отбасы Люэян округінен шыққан, ал әкесі Лю Полу Фу Цзяньді таққа отырғызуда маңызды рөл атқарды. Лю Гуан Фу Цзяньнің басшылығымен түрлі әскери жорықтарға қатысты, ал 383 жылы Батыс аймақтарына жорыққа басшылық ету үшін жіберілді. 384 жылы Лю Гуан Кучаны бағындырды, онда ол буддалық монах Кумарадживаны тұтқынға алды және онымен кездесті. Алғашқыда ол Батыс аймақтарында қоныстануды жоспарлаған, бірақ Кумарадживаның кеңесімен ол олжаларымен бірге бұрынғы Циньге қайтуға шешім қабылдады. Лян провинциясының инспекторы Лян Си Лю Гуанға күдікпен қарап, оның оралуына бөгет қоюға тырысты. Бірақ Лю Гуан Лян Сиді жеңіп, өлім жазасын берді, осылайша провинцияны бақылауға алып, өзін жаңа инспектор етіп тағайындады. Осы шақта 383 жылы Фэй өзені шайқасында Шығыс Цзиньге жеңілгеннен кейін бұрынғы Циньнің ыдырап бара жатқаны туралы хабар алды.
Lü Guang was a Di military general under the Former Qin dynasty. His family was from Lüeyang Commandery, and his father, Lü Polou was a key figure in supporting Fu Jian to the throne. Lü Guang participated in various military campaigns under Fu Jian, and in 383, he was sent to command an expedition to the Western Regions. In 384, Lü Guang conquered Kucha, where he captured and met the Buddhist monk, Kumārajīva. He initially intended to settle down in the Western Regions, but at the advice of Kumārajīva, decided to return to Former Qin with his plunders. The Inspector of Liang province, Liang Xi was suspicious of Lü Guang and attempted to prevent him from returning. However, Lü Guang defeated and executed Liang Xi, thus taking control of the province and appointing himself as the new Inspector. It was around this time when he was made aware that the Former Qin was disintegrating following their defeat to the Eastern Jin at the Battle of Fei River in 383.
Лю Гуанның билігі
386 жылы Фу Цзяньның өткен жылы қайтыс болғанын естігеннен кейін Лю Гуан оны император Вэньчжао ретінде құрметтеді және өзінің астанасы Гузаньда (姑臧, қазіргі Уувей, Ганьсу) жаңа билік дәуірін енгізді. Тарихшылар мұны Кейінгі Лян әулетінің басталуы деп санайды, ол Бұрынғы Лян және сол кезеңдегі басқа Лян мемлекеттерінен ажырату үшін осылай аталды. Алайда, Лю Гуан императорлық атаққа тек 387 жылы ие болды, тіпті содан кейін де Жиуқан герцогы деген қарапайым атаққа ғана қол жеткізді. 387 жылы бірқатар көтерілістерден кейін Лю Гуан Бұрынғы Лянның соңғы билеушісі Чжан Тяньсидің ұлы Чжан Дайуды және оның отбасының мемлекетін қайта құруға тырысқан жақтастарын жеңді. 389 жылы ол өзін Санхэ патшасы деп жариялады. 391 жылы Лю Гуан Батыс Циньмен қақтығыс бастады, ал 395 жылы жасаған ірі шабуылдан кейін оларды қысқа мерзімге вассал ретінде мойынсұндырды. 396 жылы ол Ұлы Лянның Аспанды патшасы атағын алды. 397 жылы Батыс Циньнің көтерілісі үшін жазалау мақсатымен Лю Гуан оларға қарсы тағы бір науқан бастады, бірақ бұл жолы оның әскері ауыр жеңіліске ұшырады. Бұл жеңілістен кейін Кейінгі Лян аумағында тағы көтерілістер басталды. Ең ірісі – Туфа Сяньбэй тайпасы Лианчуаньда (廉川堡, қазіргі Хайдун префектурасы, Цинхай) көтеріліс ұйымдастырып, Оңтүстік Лянды құрды, ал Цзянькаңда (建康, қазіргі Жангье, Ганьсу) хан қытай әкімшісі Дуань Е Лушуйху Джуку тайпасының көмегімен Солтүстік Лянды құрды. Осыдан бастап Кейінгі Лян әлсіреп, көтерілістердің жаңа толқынын тоқтатуға шамасы келмеді.
In 386, after hearing of Fu Jian's death the prior year, Lü Guang posthumously honoured him as Emperor Wenzhao before introducing a new reign era at his capital, Guzang (姑臧, in modern Wuwei, Gansu). Historians consider this the beginning of the Later Liang dynasty, named so to distinguish it with the Former Liang and other Liang states from the period. However, Lü Guang would only claim an imperial title in 387, and even then, merely claiming the lowly title of Duke of Jiuquan. In 387, after a series of rebellions, Lü Guang defeated Zhang Dayu, the son of the last Former Liang ruler Zhang Tianxi, and his supporters, who were trying to re establish his family's state. In 389, he elevated himself to King of Sanhe. Lü Guang began conflict with the Western Qin in Longxi in 391, and after a major attack in 395, he briefly got them to submit as a vassal. In 396, he finally claimed the title of Heavenly King of Great Liang. In 397, intending to punish Western Qin for rebelling, Lü Guang began another campaign against them, but this time, his forces were badly routed. After this defeat, another string of rebellions broke out in Later Liang. Most notably, the Tufa Xianbei tribe rebelled at Lianchuan (廉川堡, in modern Haidong Prefecture, Qinghai) and founded the Southern Liang, while at Jiankang (建康, in modern Zhangye, Gansu), the Han Chinese administrator, Duan Ye, with the help of the Lushuihu Juqu tribe, established the Northern Liang. From here on, the Later Liang started to decline as they were unable to stop this new wave of rebellions.
Күз
400 жылы Лю Гуан өзін зейнеткер император деп жариялады, ал оның әйелінен туған үлкен ұлы Лю Шао оның орнына Көк патшасы болды. Бірақ Лю Гуан қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай, Лю Гуанның барлық ұлдарының ең үлкені Лю Цюань төңкеріс жасап, Лю Шаоны өзіне-өзі қол жұмсауға мәжбүр етті. Оның билігі кезінде Лю Цюань Оңтүстік Лянға және Солтүстік Лянға шабуыл жасады, бірақ нәтижеге қол жеткізе алмады. 401 жылы оның туысы Лю Чао оны өлтіріп, тақты өзінің інісі Лю Лонгқа тапсырды. Билікті алғаннан кейін көп ұзамай Лю Лонг жергілікті басшылардың көптегенін өлтірді. Кейінгі Лянның жағдайы шығыстағы Кейінгі Циньге жетті, олар Гузаң қаласын қоршап алып, Лю Лонгты өздеріне бағынышты етуге мәжбүрледі. Кейінгі Цинь Лю Лонгқа Цзянканг герцогы атағын берді және оған Гузаңда қалуға рұқсат берді, сонымен қатар бұрын Кейінгі Лянның тұтқыны болған Кумарайвиваны да өздерімен алып кетті. Алайда Лю Лонг Оңтүстік Лян мен Солтүстік Ляннан шабуылдарға ұшырады. Қысымға шыдамаған ол 403 жылы барлық аумағын Кейінгі Циньге беріп, олардың астанасы Чанъанға көшіп кетті, осылайша Кейінгі Лянның тарихы аяқталды. Лю Лонг Кейінгі Циньде лауазымды қызметте болды және Цзянканг герцогы атағын сақтап қалды. Ол ханзада Яо Бидің сенімді адамы болды, ол ағасы Яо Хоннан мұрагерлік тақты тартып алуды жоспарлады. Бірақ 416 жылы сәтсіз төңкерістен кейін Яо Би өзін-өзі өлтірді, ал Лю Лонг өзінің інісі Лю Чаомен бірге жазаланды.
In 400, Lü Guang declared himself retired emperor while his eldest son to his wife, Lü Shao succeeded him as Heavenly King. However, shortly after Lü Guang died, the eldest among all of Lü Guang's son, Lü Zuan, launched a coup and forced Lü Shao to commit suicide. During his reign, Lü Zuan attacked Southern Liang and Northern Liang but to no avail. In 401, his cousin, Lü Chao had him assassinated and passed the throne to his own brother, Lü Long. Shortly after taking power, Lü Long had many of the local leaders killed. The situation in Later Liang soon became known to the Later Qin in the east, who then laid siege onto Guzang and forced Lü Long to submit as a vassal. Later Qin bestowed Lü Long the title of Duke of Jiankang and allowed him to remain at Guzang, although they also brought with them back Kumārajīva, who had been living as a captive under Later Liang. However, Lü Long continued to face attacks from Southern Liang and Northern Liang. No longer able to withstand the pressure, he surrendered his entire territory to Later Qin and moved to their capital of Chang'an in 403, thus ending the Later Liang. Lü Long served as an official under Later Qin and kept his title of Duke of Jiankang. He became a confidant to the prince, Yao Bi, who plotted to usurp the role of Crown Prince from his brother, Yao Hong. However, in 416, after a failed coup, Yao Bi committed suicide and Lü Long was executed along with his brother Lü Chao.