Кіріспе

Дэвид Финчердің 2002 жылғы американдық фильмі. «Паника бөлмесі» – Дэвид Финчердің режиссерлік жұмысы жасаған 2002 жылғы американдық триллері. Фильмде Джоди Фостер мен Кристен Стюарт ана мен қыз рөлінде ойнайды, олардың жаңа үйіне Форест Уитакер, Джаред Лето және Дуайт Йоакам сомдаған ұрылар кіріп келеді. Сценарийді Дэвид Коепп жазды, оның сценарийі 2000 жылы паника бөлмелері туралы хабарлардан шабыт алды. Бұл фильм Финчердің «Жекпе-жек клубы» (1999) фильмінен кейінгі бесінші толық метражды фильмі болды. Финчер мен Коепп бұрын бірге жұмыс істеген команданы жинады. Үй мен оның ішіндегі паника бөлмесі Рали студиясының алаңында салынды. Бастапқыда Николь Кидман ана рөліне бекітілген еді, бірақ ол бұрынғы жарақатының күшеюіне байланысты бас тартты. Оның кеткені фильмнің аяқталуына қауіп төндірді, бірақ Фостер Кидманның орнын тез басты. Фильм жасаушылар компьютерлік графиканы пайдаланып, фильм камерасы үйдің бөлмелері арқылы жылғанын көрсету үшін иллюзия жасады. Фостер түсірілім кезінде жүкті болғандықтан, түсірілім оның босанғаннан кейін қайта басталды. Фильмнің өндірісіне 48 миллион доллар жұмсалды. Фильм 2002 жылдың 29 наурызында АҚШ және Канадада көрсетілімге шықты. Фильмнің тұңғыш демалысында 30 миллион доллар табыс әкелді. АҚШ және Канадада ол 96,4 миллион доллар жинады. Басқа елдерде 100,7 миллион доллар жиналып, жалпы әлемдік табыс 197,1 миллион долларды құрады. Фильм сыншылар тарапынан жақсы қабылданып, Фостердің актерлік шеберлігі мен фильмнің шиеленісті атмосферасы жоғары бағаланды. «Паника бөлмесі» балалық шақ пен феминизмді бейнелеуі, бейнекөздер мен диабет элементтері және өлім туралы тақырыптық көзқарасы үшін талданды.

Сюжет

Жақында ажырасқан Мег Альтман мен оның он бір жасар қызы Сара Нью-Йорк қаласының Үсті-Батыс жағындағы төрт қабатты қоңыр тас үйге көшіп келеді. Үйдің бұрынғы иесі, бай миллионер, үйге кіргізгіштерден қорғау үшін "науқас бөлме" орнатқан. Бөлме барлық жағынан бетон мен болатпен нығайтылған және қалың болат есікпен жабдықталған. Бұған қоса, көптеген бақылау камералары мен дауыс беру жүйесі бар кеңейтілген қауіпсіздік жүйесі де бар. Мег пен Сараның алғашқы түні үйге үш адам кіреді: бұрынғы иесінің немересі Джуниор, үйдің қауіпсіздік фирмасының қызметкері Бернем және Джуниор жалдаған қарақшы Рауль. Олар бұрынғы иесінің паника бөлмесіндегі едендегі сейфте сақталған иеленуші облигацияларын ұрлауды жоспарлап отыр, себебі Джуниор оларды әкесінің мүлігі сотта шешілген кезде кеңейтілген отбасымен бөліскімді емес. Мег түнде дәретханаға барғанда, күзет камераларында еркектерді көріп, Сарамен бірге паника бөлмесіне жүгіреді. Оларды шығару үшін еркектер бөлменің ауа желдеткіштеріне пропан газын соғады. Мег газды тұтандырады, ал ол және Сара өзін өртке төзімді жамылғылармен жабады; тұтанған пропан Джуниорды ауыр күйдіреді. Мег негізгі телефон желісіне қосылып, бұрынғы күйеуі Стивенге қоңырау шалады. Олардың жағдайын түсіндіруге тырысқанда, шабуылдаушылар желіні кесіп, қоңырау күрт аяқталады. Бөлмеге енудің барлық әрекеттері сәтсіз аяқталғаннан кейін Джуниор тонаудан бас тартады, бірақ сейфте бастапқыда айтқаннан да көп ақша бар екенін мойындайды. Ол қашып кетуге тырысқанда, Рауль оны өлтіріп, Бернемді тонауды жалғастыруға мәжбүрлейді. Стивен келіп, дереу кепілге алынады. Рауль оны қатты ұрып-соғады, Мег бұл көріністі қауіпсіздік камерасы арқылы көреді. Сара, диабеттен зардап шегуші, глюкагон шприцтері жатын бөлмесінде болғандықтан ұстамаға шалдығады. Рауль Мегті паника бөлмесінен уақытша шығу қауіпсіз деп алдап, ол Сараның дәрі-дәрмектерін алу үшін кеткенде, еркектер бөлмеге Сарамен бірге кіреді. Мег дәрі-дәрмек жинағын үлгеріп лақтырады, дәл сол кезде Бернем есікті жауып, Раульдің қолын қысып алады. Ол еркектерден Сараға дәрі-дәрмек беруді өтінеді, Бернем оны береді. Кейін Стивеннің 911 нөміріне қоңырау шалып, көршілердің шағымдарын қараған екі полицей үйге келеді. Сараны қорғау үшін Мег офицерлерді бәрі жақсы екеніне көндіреді, олар кетеді. Осы уақытта Бернем сейфті ашып, ішінде 22 миллион долларлық иеленуші облигацияларын табады. Ерлер Сараны кепілге алып, кетуге дайындалғанда, Мег оларды тұзаққа түсіреді, онда ол Раульды балғамен қоршаудан құлатып, баспалдаққа құлатып жібереді. Бернем қашып бара жатқанда, жарақат алған Рауль қайтадан өрлеп, Мегті жеңіп, оны балғамен ұруға дайындалады. Бернем Сараның қорқып айқайлағанын естіп, кері қайтып, Раульды атып өлтіреді. Мегтің ертеректегі күдікті мінез-құлқынан хабардар болған полиция үйге қайта оралып, Бернемді ұстайды, ол желге шашырап кеткен облигацияларды тастауға мәжбүр болады. Бірнеше күннен кейін Мег пен Сара жаңа, кішірек үйді іздеп газеттен іздейді, олар ауыр сынақтан кейін қалпына келген.

Актерлік құрам

Актерлік рөлде Джоди Фостер Нью-Йорк қаласында қызы Сарамен бірге жаңа үй іздеп жүрген, жақында ажырасқан Мег Альтман рөлін ойнайды. Бастапқыда Николь Кидман Мег рөліне бекітілген болатын, бірақ Фишер фильмді PG-13 рейтингісін (13 жасқа дейінгі балаларға ата-аналардың бақылауы қажет) алу үшін Америкалық киноассоциацияның талабына сәйкес өңдеуден бас тартты. Фильм 2002 жылдың 29 наурызында АҚШ және Канадада кең экрандарға шықты. 3053 кинотеатрда көрсетілген фильм ашылу күндері 30 миллион долларлық кассалық табыс әкелді. Ол «Матрица» (1999) фильмін озып, Пасха демалысы күндері ең көп тамашашы жинаған фильм болды, сондай-ақ «Ханнибал» (2001) және «Жарамсыз» (1996) фильмдерінен кейін табиғаттан тыс емес триллерлердің үшінші ең табысты ашылуы болды. CinemaScore жүргізген сауалнама бойынша, ашылу күндері «Үрейлі бөлме» фильмі A+ - F шкаласы бойынша «B» бағасын алды. Көрермендердің арасында 53% әйелдер, 47% ерлер құрады, ал көрермендердің 62% 25 жастан асқан адамдарды құрады. Фильм АҚШ және Канададағы прокаттан 96,4 миллион доллар, ал басқа елдерде 100 миллион доллар жинап, жалпы әлемдік кассалық табысын 196,4 миллион долларға жеткізді. (2006 жылы фильм Гонконгта қайтадан көрсетіліп, 682 мың доллар жинады, нәтижесінде жалпы сома 197,1 миллион долларға өсті.) АҚШ және Канадада «Үрейлі бөлме» Дэвид Финчердің фильмдері арасында кассалық табыс бойынша бесінші орында тұрады. Инфляцияға байланысты түзетілгенде, ол үшінші орында тұрады. Әлемдік прокатта инфляцияға түзетусіз ол бесінші орында.

Сыни қабылдау

Сыншылар "Паника бөлмесін" "күшті шиеленіспен толған оқиға" деп атады. Олар фильмді Альфред Хичкоктың туындыларымен, жақсы жақтан да, жаман жақтан да салыстырды. Бірнеше сыншы Финчердің "Жекпе-жек клубынан" кейін бұл фильмтің тым көп коммерциялыққа бағытталғанын айтты. Metacritic, салмақты орташа есептейтін платформа, 36 сыншының бағалауы бойынша фильмге 100 балдық шкала бойынша 65 бал берді, бұл "негізінен жағымды пікірлерді" көрсетеді. The Wall Street Journal газетінен Джо Моргенстерн: "Жеті – стильді түрде көңілсіз, ал "Жекпе-жек клубы" – мақтанға бой алған, ал "Паника бөлмесі" атмосфераны сәулет арқылы, ал әрекетті кейіпкерлердің мінез-құлқының нәтижесі ретінде көрсете білді" деді. Моргенстерн Мег пен Сара кейіпкерлерін феминистік батырлар деп мақтады, ал үйге шабуылдағандарды "қызықты" деп сипаттады. Ол сондай-ақ Фостердің актерлік шеберлігін және фильмнің операторлық жұмысын жоғары бағалады, ал Коепптің сценарийіне "әбден орынды болды" деген баға берді. Фильм сыншысы Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың үшеуін берді, "Паника бөлмесін" физикалық және психологиялық сенімділікке толы триллердің идеалына жақын деп сипаттады. Эберт: "Кейде экранға кеңес айқайлағым келеді, бірақ көбінесе кейіпкерлер менің ойымнан бұрын іс-әрекет етеді" деді. Эберт Финчерді "көрнекі виртуоз" деп атады және Фостердің актерлік шеберлігін "таң қалдырарлық" деп бағалады.

Үй медиасы

Panic Room алғаш рет 2002 жылдың 17 қыркүйегінде VHS және DVD форматында жарық көрді. Студия фильмді DVD ойнатқыштары барлар көбірек сатып алады деген сенімде болғандықтан, VHS көшірмелерін тек жалға беру үшін шығарды, сату үшін емес. Видеомұқаба үшін студия кинотеатрлық плакаттың дизайнын пайдаланды, бірақ Финчер плакаттан өзгеше қара түсті мұқаба жасауды қалаған. Превизуализация жетекшісі Рон Франкель сюжеттік анимацияны көрсету үшін материалдар қосуды ұсынса да, DVD аудио түсіндірмелер мен қосымша мүмкіндіктерсіз бір дискілік нұсқа ретінде шықты. Финчер сондай-ақ Джоди Фостермен ауыстырылғанша Николь Кидманмен түсірілген сахналарды DVD-ге қоспауды шешті. Бұл фильм DVD жалға алу рейтингінде бірінші орынға ие болса да, осылай болды. 2004 жылдың наурыз айында студия арнайы DVD шығарды, ол үш дискіден тұрды, ал екеуі фильмнің өндіріске дейінгі, өндіріс және пост-өндіріс процестері туралы бейнематериалдарды ұсынды. DVD-де режиссердің де арасында болған бірнеше аудио түсіндірмелер де бар еді. Автор Джон Т. Колдуэлл «Панк бөлмесі» арнайы DVD-ін фильмді «эстетикалық жағынан жақсарту» үшін режиссерлік бақылауды көрсету мысалы ретінде келтіреді. Columbia Pictures «Панк бөлмесі» телеарналарға көрсету құқығын Turner Broadcasting және CBS компанияларына сатты, олар осы құқықтарды бес жыл бойы бөлісті. 2004 жылдың қыркүйегінде Turner фильмді TBS және TNT арналарында 12 ай бойы көрсетті, содан кейін CBS 18 ай ішінде үш рет көрсетті. Turner CBS көрсеткеннен кейін 30 ай бойы «Панк бөлмесін» қайтадан көрсетуді жалғастырды. Фильмнің Blu-ray нұсқасы әлі шығарылмаған. 2024 жылдың сәуірінде Финчер фильмді жаңа шығарылым үшін қайта өңдеп жатқанын мәлімдеді.

Марапаттар

Говард Шор "Пантик бөлме" және "Алдақтар иесі: Екі мұнара" фильмдерінің музыкасы үшін Америка композиторлар, авторлар және баспагерлер қоғамынан "Топ кассалық фильмдер" музыкасы санатында ASCAP сыйлығын жеңіп алды. Арт-директорлар гильдиясы "Пантик бөлмесін" қазіргі заманғы фильмдердегі өндірістік дизайн үшін "Үздік өндіріс дизайны" сыйлығына ұсынды. Онлайн фильм сыншылары қоғамы "Пантик бөлмесін" үздік монтаж үшін сыйлыққа ұсынды. "Пантик бөлмесі" 3-ші "Алтын трейлер" сыйлығында ең үздік қорқыныш/триллер трейлері үшін сыйлық алды, бұл номинацияда "Белгілер", "Қасқыр бауырластығы", "Юра паркі III" және "Мұндай ештеңе жоқ" фильмдерін басып озды. Фильмдегі рөлі үшін Джоди Фостер "Сатурн" сыйлығына "Ең үздік актриса" номинациясы бойынша ұсынылды.