Кіріспе

Корольдік әскери-теңіз флотының крейсері

HMS Argyll – ХХ ғасырдың басында Корольдік әскери-теңіз флоты үшін салынған алты бронелинейлік крейсердің бірі. Ол құрылысын аяқтағаннан кейін Құйық флотының 1-ші крейсерлік эскадрильясына бекітілді және 1909 жылы Атлант флотының 5-ші крейсерлік эскадрильясына ауыстырылды. Екі жыл өткен соң, король Георг V-нің Британ Үндістанына сапарында патшалық яхтаны сүйемелдеуге жіберілді. Аргилл 1913 жылы резервтік Екінші флоттың 3-ші крейсерлік эскадрильясына тағайындалды. 1914 жылдың ортасында жарияланған мобилизация кезінде оның эскадрильясы Ұлы флотқа қосылды; Аргилл 1915 жылдың қазан айында қарастың ішіне кіріп, қирағанша ешқандай шайқасқа қатыспады. Оның экипажы шығынсыз құтқарылды, ал кейін кеме қираған жерден із суы алынып, жарылыспен бұзылды. Дегенмен, ол әлі де су астында қарауға жарамды күйде сақталып тұр.

Дизайн және сипаттама

Аргилл кемесі 144 метр ұзындықта, 21 метр енінде және 7 метр терең суы бар болды. Ол екі 4 цилиндрлі үш есе кеңейтілген бу машинасымен жабдықталған, әрқайсысы бір білікпен жұмыс істеді, бұл жалпы алғанда күшті қозғалтқыш күшін қамтамасыз етті және 16 Babcock & Wilcox және алты цилиндрлі қазандықтармен жұмыс істеді. Аргилл кемесі – осы кластағы теңіз сынақтарында артық жүк көтермеген жалғыз кеме. Ол көмірдің ең көп мөлшерін – тоннаға дейін тасымалдайтын, ал экипажы 610 офицер мен сарбаздан тұрды. Оның негізгі қару-жарағы төрт бір-бірден орнатылған 7,5 дюймдік Mk I зеңбіректерден құралды, ал олардың екісі кеменің ал және арт жағындағы суперструктураның үстінде, ал екісі оның оң және сол жақтарында орналасқан. Зеңбіректер шамамен қашықтыққа оқ атарлық оқ-дәрілерін атты. Оның қосалқы қарулары алты 6 дюймдік Mk VII зеңбіректерден тұрды, олар кеменің орта бөлігіндегі казематтарға орналастырылған. Олардың төртеуі негізгі палубада орналасқан және тек тыныш ауа райында ғана қолданылатын. Олардың максималды оқ ату қашықтығы шамамен болды. Аргилл сонымен қатар 18 тез атуға арналған (QF) 3 фунттық Hotchkiss зеңбірегімен және екі су асты 18 дюймдік торпеда түтігімен жабдықталған. Кеменің су сызығындағы броньды белдеуінің максималды қалыңдығы болды және ол перпендикуляр бөлімдермен жабылған. Зеңбірек мұнараларының бронясы да бес дюйм қалыңдықта, ал барбеттерінің бронясы алты дюйм қалыңдықта болды. Қорғау палубасының қалыңдығы шамасында өзгеретін, ал бақылау мұнарасы бронямен қоршалған. Кеме 1902 жылдың 25 наурызында Scotts Shipbuilding & Engineering компаниясының Гринок кеме жасау қалашығында салынды және 1904 жылдың 3 наурызында суға түсірілді. Ол 1905 жылдың желтоқсанында аяқталды. 1909 жылы Атлант флотының 5-ші крейсерлік эскадрильясына жіберілді. Екі жылдан кейін, 1911 жылы корольдің Үндістанға, Делиге сапары кезінде ол Корольдік яхта RMS Medina-ны сүйемелдеу үшін эскадрильядан бөлінді. 1912 жылдың 28 желтоқсанында Плимут шығанағында қағылып қалды. Келесі жылы ол Екінші флоттың 3-ші крейсерлік эскадрильясына тағайындалды. Эскадрилья 1914 жылдың ортасында соғысқа дайындық үшін Ұлы флотқа қосылды. Ол уақытының көп бөлігін Ұлы флотпен бірге Шетланд және Фарер аралдарының және Норвегия жағалауының жанындағы патрульдерді күшейтумен өткізді, онда 6 тамызда Аргилл неміс сауда кемесін ұстады. Бұл түнде, дауылды ауа райында болды. Соғыс кезінде маяктарға неміс суасты қайықтарына көмектесуден сақтану үшін шамдарын сөндіруге бұйрық берілді, ал шамдар арнайы рұқсатпен ғана жағылды. Сапар барысында Аргилл шамды жағуды сұрап сигнал жіберді, бірақ маякта радио болмаған және оған тек қайықпен немесе визуалды сигналдар арқылы хабарласуға болады еді. Маякқа хабарлау әрекеттері сәтсіз аяқталды, бірақ кемеге бұл туралы хабарланбады және шамды пайдалануды күтіп, жолын жалғастырды. Содан кейін ол 04:30-да қағылып, корпусының көп бөлігіне ауыр зақым келтіріп, өрт шықты. Екі эсминец, және жіберілді және оның бүкіл экипажын жарақатсыз құтқарып алды. Әскери-теңіз күштері кемедегі барлық құнды заттарды, оның ішінде оның қаруларын да құтқарып алды, ал құтқару тобы оны бұзды. 1970 жылы оның екі винті су астындағы шолушылармен табылған және металл терісі ретінде сатылды. Ол әлі де су астындағы шолуға жарамды кеме болып табылады.