Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үндістанның 13-ші вице-президенті
13th Vice president of India
Муппаварапу Венкая Найду (1 шілде 1949 жылы туған) – үнді саясаткері, 2017 жылдан 2022 жылға дейін Үндістанның 13-ші вице-президенті қызметін атқарған. Ол тәуелсіз Үндістанда туған алғашқы Үндістан вице-президенті. Сонымен қатар, ол Моди кабинетінде Тұрғын үй және қалалық кедейлікті жеңілдету, Қалалық даму және Ақпарат және телерадио хабарларын тарату министрі болып қызмет еткен. Найду 2002-2004 жылдары Бхартиа Жанта партиясының ұлттық президенті болды. Бұрын ол Атал Бихари Ваджпаи үкіметінде Ауылдық даму министрі болған. 2017 жылдың 11 тамызында ол Үндістан вице-президенті және Раджья Сабха төрағасы (вице-президент ретінде) қызметіне ант берді. 2024 жылы Үндістан үкіметі оны екінші жоғары азаматтық наградасы – «Падма Вибхушан» орденімен марапаттады.
Muppavarapu Venkaiah Naidu (born 1 July 1949) is an Indian politician who served as the 13th vice president of India from 2017 to 2022. He is the first Indian vice president born in independent India. He has also served as the minister of Housing and Urban Poverty Alleviation, Urban Development and Information and Broadcasting in the Modi Cabinet. Naidu has also served as the national president of Bhartiya Janta Party from 2002 to 2004. Earlier, he was the Union Cabinet Minister for Rural Development in the Atal Bihari Vajpayee government. He took the oath as the vice president of India and the chairman of the Rajya Sabha (ex officio as the Vice President) on 11 August 2017. In 2024, The Government of India honoured him with Padma Vibhushan, the second highest civilian award.
Ерте өмір
Венкая Найду 1949 жылғы 1 шілдеде Андхра-Прадеш штатының Неллор ауданындағы Чаватапалем ауылында (Венкатачаламның жанында) Рангая Найду мен Раманамма отбасында дүниеге келді. Ол Бучиредди Палемдегі (Неллор) Зила Паршад орта мектебін бітіріп, Неллордағы В.Р. колледжінде саясат және дипломатиялық саясат бойынша бакалавр дәрежесін алды. Кейін Вишакапатнамдағы Андхра университетінің заң факультетінде халықаралық құқық мамандығы бойынша заң бакалавры дипломын алды. Ол "Раштрия Сваямсевак Сангх" ұйымының қатысушысы болды және студенттік кезінде ABVP-ға қосылды. Андхра университетіне қарасты колледждердің студенттік одағының төрағасы болып сайланды. 1972 жылғы "Джай Андхра" қозғалысындағы белсенділігі үшін танымал болды. Какани Венката Ратнам Виджаявададан қозғалысқа жетекшілік етсе, Найду Неллордағы наразылық акцияларына белсенді қатысты, ол бір жылдан кейін тоқтатылды. 1974 жылы Андхра-Прадеш штатының Джаяпракаш Нараян Студенттік Күрес Комитетінің үйлестірушісі болды. Төтенше жағдайға қарсы наразылық білдіріп, тұтқынға алынды. 1977 жылдан 1980 жылға дейін ұйымның жастар қанатының төрағасы болды.
Venkaiah Naidu was born on 1 July 1949 at Chavatapalem village (near Venkatachalam) in Nellore district of Andhra Pradesh, to Rangaiah Naidu and Ramanamma. He completed his schooling from Zilla Parshad High School, Bucchireddy Palem (Nellore), and pursued his bachelor's degree in politics and diplomatic studies at V. R. College, Nellore. Later, he acquired a bachelor's degree in law with specialisation in international law from Andhra University College of Law, Visakhapatnam. He was a swayamsevak in the Rashtriya Swayamsevak Sangh and joined ABVP during his college days. He was elected as the president of the students' union of colleges affiliated with the Andhra University. He came into the spotlight for his prominent role in the Jai Andhra Movement of 1972. While Kakani Venkata Ratnam led the movement from Vijayawada, Naidu took active part in the agitation in Nellore, until it was called off a year later. In 1974, he became the convener of Jayaprakash Narayan Chhatra Sangharsh Samiti of Andhra Pradesh. He took to the streets in protest against the Emergency and was imprisoned. From 1977 to 1980, he was president of its youth wing.
Саяси мансап
Найдү студенттік көшбасшы және саяси қайраткер ретінде шаруалардың мүддесін қорғайтын және артта қалған аймақтарды дамытуға ұмтылған шешен сөйлеуші ретінде көзге түсті. Оның шешендік өнері мен саяси белсенділігі саяси мансабын дамытуға септігін тигізді. Ол 1978 және 1983 жылдары Неллоре ауданындағы Удайгири сайлау округінен Андхра-Прадеш штатының заң шығару жиналысына екі рет депутат болып сайланды. Найдү Андхра-Прадеш штатындағы БЖП-ның ең танымал көшбасшыларының біріне айналды. Штат және ұлттық деңгейдегі түрлі ұйымдық лауазымдарда қызмет еткеннен кейін, ол 1998 жылы Карнатакадан Раджья Сабха мүшесі болып сайланды. Ол 2004 және 2010 жылдары Карнатакадан екі рет қайта сайланды. 1996 жылдан 2000 жылға дейін партияның ресми өкілі болып қызмет етті, осы қызметке өзінің ерекше аллитерациялар мен теңеулерді қолдану шеберлігін әкелді. Оңтүстік Үндістанның көптеген саясаткерлерінен өзгеше, Найдү хинди тілін меңгеруге тырысып, Солтүстік Үндістандағы халық жиналыстарында сөз сөйледі. 1999 жылғы жалпы сайлауда НДА жеңіске жеткеннен кейін, ол премьер-министр Атал Бихари Важпаи басқаратын үкіметте ауылдық даму министрі болды. Ол ауылдық даму саласындағы реформаларды белсенді түрде ілгерілеткенімен және осы кезеңде «Прадан Мантри Грам Садак Йожана» сияқты көптеген бағдарламалар енгізгенімен танымал болды.
Both as a student leader and political figure, Naidu gained prominence as an orator who championed the cause of the farmers and the development of backward areas. His oratory skills and political activism propelled his political career, and he was elected as an MLA to the Andhra Pradesh Legislative Assembly twice from Udaygiri constituency in Nellore district in 1978 and 1983. He rose to become one of the most popular leaders of the BJP in Andhra Pradesh. After serving in various organisational posts of the BJP at the state and national level, he was elected as a member of the Rajya Sabha from Karnataka in 1998. He was re elected twice, in 2004 and 2010, from Karnataka. He served as the party spokesperson from 1996 to 2000, bringing to the job his panache for quirky alliterations and similes. Unlike most politicians from southern India, Naidu made an effort to master Hindi, going on to address public rallies in northern India. After the NDA victory in the 1999 general elections, he became the Union Cabinet Minister for Rural Development in the government headed by Prime Minister Atal Bihari Vajpayee. He was known for aggressively pushing for reforms in rural development and for the many schemes introduced during this period such as the 'Pradhan Mantri Gram Sadak Yojana'.
БЖП төрағасы (2002-04)
Найду 2003 жылы Жана Кришнамуртиден кейін Бхаратия Джаната партиясының ұлттық президенті болды. 2004 жылғы 28 қаңтарда ол үш жылдық толық мерзімге қарсылықсыз сайланды. 2004 жылғы жалпы сайлауда БЖД басшылығындағы үкіметтің жеңіліске ұшырауынан кейін, ол 2004 жылдың 18 қазанында қызметінен кетіп, оның орнын Л. К. Адвани басты. Дегенмен, ол БЖП-ның аға вице-президенті және маңызды үгітшісі ретінде партияның алды қатарында болды. Найду 2014 жылдың ақпан айында Раджья Сабхада (оппозиция мүшесі ретінде) «Андхра-Прадеш үшін арнайы мәртебе» мәселесін көтерді және Андхра-Прадеш үшін арнайы санаттағы штат мәртебесін талап етті. Премьер-министр оған келісті, бірақ бұл Андхра-Прадешті қайта ұйымдастыру заңына енгізілмеді.
Naidu succeeded Jana Krishnamurthi as the National President of the Bharatiya Janata Party in 2003. On 28 January 2004, he was elected unopposed for a full three year term. After the defeat of the BJP led NDA in the 2004 general elections, he resigned from his post on 18 October 2004 and was succeeded by L. K. Advani. However, he remained at the forefront of the BJP as one of its senior vice presidents and an important campaigner. Naidu raised the "Special Status to Andhra Pradesh" issue in Rajya Sabha (as opposition member in February 2014) and demanded special category state status to Andhra Pradesh. The Prime Minister agreed to it, though it was not included in the Andhra Pradesh Reorganisation Act.
Қалалық істер министрі
2014 жылғы жалпы сайлауда БЖД жеңіске жеткеннен кейін, ол 2014 жылғы 26 мамырда қалалық даму және парламенттік істер министрі ретінде қызметке кірді. Найду сонымен қатар Неллорда өзі құрған "Сварна Бхарат" әлеуметтік қызмет қорымен де айналысады. Қор кедей, жетім және ерекше қажеттіліктері бар балаларға арналған мектепті басқарады және әсіресе әйелдер мен жастарға бағытталған кәсіптік оқыту бағдарламаларын ұсынады. 2016 жылғы 29 мамырда БЖД оны Раджастаннан Раджа Сабхаға кандидат ретінде ұсынды және ол сайланды.
Following the victory of the BJP in the 2014 general elections, he was sworn in as the Minister for Urban Development and Parliamentary Affairs on 26 May 2014. Naidu is also involved with the Swarna Bharat Trust, a social service organisation founded by him in Nellore. The trust runs a school for poor, orphaned and special needs children and imparts self employment training programsme, especially for women and youth. He was nominated by the BJP on 29 May 2016 for the Rajya Sabha from Rajasthan and was elected.
Вице-президенттік (2017-2022)
2016 жылдың 5 шілдесінде ол бір мезгілде Ақпарат және телерадио хабарларын тарату министрі қызметін атқарды. Бір жыл өткен соң ол 2017 жылғы вице-президент сайлауына қатысу үшін екі лауазымнан да қанағаттанды. Ол сайлауда жеңіске жетіп, Үндістанның 13-ші вице-президенті болды. Ол 516 дауыс алып, қарсыласы УПА кандидат Гопалкришна Ганди 244 дауысқа ие болды. Өкілеттігі аяқталғаннан кейін Найду отбасымен бірге Хайдарабадқа қайтуға шешім қабылдады және ұлтқа қызмет ету жолындағы мансабын жалғастыратынын мәлімдеді. 2022 жылдың 11 тамызында оның орнына Жағдип Дханхар келді.
On 5 July 2016, he concurrently served as Minister of Information and Broadcasting. A year later, he resigned from both offices to contest the 2017 vice presidential election. He won the election to become India's 13th Vice President. He obtained 516 votes against UPA candidate Gopalkrishna Gandhi, who received 244 votes. As his tenure ended, Naidu decided to move back to Hyderabad with his family and declared that he will resume his career in the service of the nation. He was succeeded by Jagdeep Dhankhar on 11 August 2022.