Кіріспе
Астральдық дене – көптеген философтар айтқандай, ақыл-ойлы жан мен ақыл денесі арасындағы, нәзік материядан құралған дене. Көптеген түсіндірмелерде бұл ұғым ақырында Платонның философиясынан туындаған, бірақ Платоннан бұрын да әлемнің түкпір-түкпірінде осыған ұқсас идеялар болған: ол астрологияның планеталық аспаннан тұратын астральдық жазықтығымен байланысты. Бұл терминді XIX ғасырдағы теософтар мен нео-розенкрейцерлер қабылдады. Бұл идея дүниежүзілік діни сенімдердегі өлімнен кейінгі өмір туралы кең таралған есептерде тамырланған, онда жанның саяхаты немесе "көтерілуі" "экстаздық, мистикалық немесе денеден шығу тәжірибесі" ретінде сипатталады, онда рухани саяхатшы физикалық денесін тастап, өзінің нәзік денесінде (немесе арман денесі немесе астральдық денесінде) "жоғары" әлемдерге саяхаттайды. Сондықтан, көптеген діндердің жақтастары сенетін "көктердің", "тозақтардың" және "тазару орындарының" сан алуан түрлері, сондай-ақ "сеанс бөлмесіндегі" түрлі құбылыстар да астральдық құбылыстар ретінде түсіндірілуі мүмкін. Осыған байланысты, Сицеронның "Сципион арманындағы" сияқты, көріністермен байланысты тәжірибелер де бар. Астральдық дене кейде айналмалы түстердің аурасы ретінде көрінеді. Бүгінде ол денеден шығу тәжірибесімен немесе астральдық проекциямен тығыз байланысты. Егер бұл нақты әлемдегі қозғалысқа қатысты болса, мысалы, Мулдун мен Каррингтонның "Астральдық дененің проекциясы" кітабында сипатталғандай, онда бұл Мадам Блаватскаяның терминді қолдануына сәйкес келеді. Басқа жағдайларда, соңғысы "эфирлік" деп аталады, ал "астральдық" – түс символдарының, архетиптердің, естеліктердің, рухани жандардың және көріністі ландшафттардың тәжірибесін білдіреді.
The astral body is a subtle body posited by many philosophers, intermediate between the intelligent soul and the mental body, composed of a subtle material. In many recensions the concept ultimately derives from the philosophy of Plato though the same or similar ideas have existed all over the world well before Plato's time: it is related to an astral plane, which consists of the planetary heavens of astrology. The term was adopted by nineteenth century Theosophists and neo Rosicrucians. The idea is rooted in common worldwide religious accounts of the afterlife in which the soul's journey or "ascent" is described in such terms as "an ecstatic , mystical or out of body experience, wherein the spiritual traveller leaves the physical body and travels in his/her subtle body (or dreambody or astral body) into ‘higher’ realms". Hence "the "many kinds of 'heavens', 'hells', and purgatorial existences believed in by followers of innumerable religions" may also be understood as astral phenomena, as may the various "phenomena of the séance room". The phenomenon of apparitional experience is therefore related, as is made explicit in Cicero's Dream of Scipio. The astral body is sometimes said to be visible as an aura of swirling colours. It is widely linked today with out of body experiences or astral projection. Where this refers to a supposed movement around the real world, as in Muldoon and Carrington's book The Projection of the Astral Body, it conforms to Madame Blavatsky's usage of the term. Elsewhere, this latter is termed "etheric", while "astral" denotes an experience of dream symbols, archetypes, memories, spiritual beings and visionary landscapes.
Классикалық әлем
Неоплатондар Платонмен ақылды жанның өлмейтіні туралы келісті, бірақ адамның "ақылсыз жанының" өлмейтіні және аспандық ("жұлдызды", демек астралдық) болатыны, әлде жерде қалып, өлімнен кейін таратылатыны туралы пікір таласты. Кейінгі неоплатоник Прокл, алғаш рет "жайлы жазықтықтар" туралы айтқан адам ретінде танылған, ақылды жан мен физикалық дене арасында екі жайлы дене немесе "көлікті" (охема) бар деп санайды. Олар: 1) жанның өлмейтін көлігі – астралдық көлік және 2) өмірлік тыныспен байланысты, бірақ өлімге ұшырайтын рухани (пневма) көлік. "Астралдық" сөзі "жұлдыздарға" қатысты дегенді білдіреді, сондықтан аспан шарларынан тұратын астралдық жазықтық астрологиялық құбылыс саналады: "Біздің Жеріміздің және физикалық планеталардың барлық астралдық бөлігі, сонымен қатар біздің Жүйеміздің таза астралдық планеталары бірлесіп Күн Логосының астралдық денесін құрайды". "Астралдық материяның жеті түрі" бар, олардың арқасында "психикалық өзгерістер мерзімді түрде жүзеге асырылады".
Қазіргі заман
Мұндай идеялар ортағасырлық діни ой-пікірге зор әсер етті және Парацельс пен Серветтің Ренессанс дәуіріндегі медицинасында көрініс тапты. Романтикалық дәуірде электромагнетизм мен жүйке жүйесінің ашылуымен бірге, рухтар әлеміне жаңа қызығушылық оянды. Франц Антон Месмер жұлдыздар, жануарлар магнетизмі және магниттік сұйықтықтар туралы айтты. 1801 жылы ағылшын оккультисі Фрэнсис Барретт бір шөптің "тамаша астральдық және магниттік күші" туралы жазды, себебі шөпшілер шөптерді жеті планеталық ықпалға сәйкес жіктеген. XIX ғасырдың ортасында француз оккультисі Элифас Леви "астральдық жарық" туралы көп жазды, ол сиқырдың күшімен қатар, ерік күші мен сәйкестік туралы ілім үшін маңызды фактор деп санады. Ол астральдық жарықты барлық жарық, энергия және қозғалыстың ортасы деп есептеді, оны Месмер мен жарық эфирін еске түсіретін терминдермен сипаттады. Левидің астраль туралы идеясы "Алтын таң" ілімі арқылы ағылшын тілінде сөйлейтін әлемге үлкен ықпал етті, сонымен қатар оны Хелена Блаватская да қабылдап, Теософияның маңызды еңбегінде талқылады. Леви кейінгі теософтар тарапынан ұшақтар мен денелердің жеті еселік схемасына енгізілген терминнің тікелей көзі ретінде қарастырылғандай, бірақ терминнің дұрыс қолданылуына қатысты шатасу туды.
Теософия
Блаватская «астралдық дене» терминін жиі адам өмірінің жеті принципінің бірі болып табылатын үнді линга-шарирасымен байланыстыратын. Алайда, ол «астралдық денелердің әртүрлі екендігін» айтты. Мысалы, ол біреуін «төменгі манас пен ерік, кама» құрайтыны туралы айтты. Теософиялық қоғамның негізін қалаушы Уильям К. Джадж: «Астралдық денеге көптеген атаулар бар. Міне, бірнешесі: Линга-Шарира, санскрит тілінен – «дизайн дене», және бәрінен де жақсысы; эфирлік егіз; фантом; көрініс; аян; екіұстама; жеке адам; периспирит; иррационалды жан; жануарлар жаны; Бхута; элементаль; әуедегі рух; шайтан; демон. Олардың кейбіреулері өлгеннен кейін денесінен айырылған кезде ғана астралдық денеге қатысты қолданылады». С.У. Лидбитер мен Энни Бесант (Теософиялық қоғам Адьяр) оны Блаватскаяның Кама (құштарлық) принципімен теңестіріп, оны Эмоционалдық дене деп атады. Астралдық дене, құштарлық денесі және эмоциялық дене бір-бірімен мағыныс жағынан жақын болды, және осы сәйкестік кейінгі теософиялық ой-пікірде кездеседі. Кейінгі теософияда астралдық дене – «сезімдер мен эмоциялардың құралы», оның арқылы «барлық түрлі құштарлықтарды бастан өткеруге болады». Бізде «физикалық дене ұйықтағанда астралдық денеде өмір бар». Сондықтан астралдық дене «қазіргі психоанализ ашқан көптеген құбылыстардың механизмін қарапайым түсіндіреді». Осы тұрғыдан алғанда, «астралдық дене» – арман әлемінің жекеленіп көрінуі.
Теософиядан кейінгілер
Макс Хайндельдің Розенкрейцерлік жазбаларына сәйкес, Қалау денесі тілек материясынан жасалып, одан адамдар сезімдер мен эмоцияларды қалыптастырады. Ол рухани көзбен физикалық дененің сыртынан он алтыдан жиырма дюймге дейін созылатын жұмыртқа тәрізді бұлт ретінде көрінеді. Оның бірнеше айналып жатқан вортикстері (чакралары) бар, ал негізгі вортикстен, бауыр аймағында, сәулеленіп, қайта келетін тұрақты ағын бар. Әр адамның темпераменті мен көңіл-күйіне қарай, оның қалау денесі әр түрлі түстерді көрсетеді. Алайда, астральды дене (немесе "Жан денесі") трансмутация жұмысы арқылы дамып, ақыр соңында бүкіл адамзатпен дамиды. Хайндельдің айтуынша, "астральды дене" термині ортағасырлық алхимиктермен "жұлдызды" аймақтарды аралау мүмкіндігі үшін қолданылған. "Астральдық дене" - алхимиктің "философ тасы" немесе "тірі тасы", Матай Ізгі хабарының "той киімі" және Пауылдың Қорынттықтарға бірінші хатында айтылған "жанды дене".
20 ғасырдың соңында Теософиялық идеялардан кейін пайда болған көптеген танымал есептер жарық көрді. Барбара Бреннанның "Жарқын қолдар" еңбегі эмоционалдық дене мен астральды дене арасындағы айырмашылықты көрсетеді. Ол оларды жеті қабаттан тұратын "Адам энергиясының өрісіндегі" екі бөлек қабат ретінде қарастырады. Эмоционалдық дене физикалық ғаламға, ал астральды дене астральдық әлемге жатады. Ана кейде астральды денеге және астральдық жазықтағы тәжірибелерге сіңіп отырды. Үндістандық Ошо ұстазы кейде өзгертілген Теософиялық терминологияны қолданды. Латын Америкасында Теософиялық ойды танымал еткен Самаэль Аун Вейордың айтуынша, астральдық дене - адам жанының эмоциялармен байланысты бөлігі, ол кабалистік Өмір ағашындағы Ход сефирасымен бейнеленеді. Алайда, қарапайым адамның тек қана камарупа, тілек денесі немесе "айлық астральдық денесі" бар, ол жануарлар сезімдерімен, құмарлықтарымен және қалауларымен байланысты дене, ал адамның нағыз эмоциялық көлігі - күндік астральдық дене, ол Тантралық секс арқылы кристалдануы мүмкін. Күн астральдық денесі - Космикалық Христос, Чокма және жеке адам жаны арасындағы бірінші делдал.
Төртінші жол
Бұл "Кесджан денесі" деп аталады, немесе, кейіннен олар осы тіршіліктің бір бөлігін өздері деп атай бастады – туралы қазіргі тіршілік иелері тек естігеннен ғана біледі, – "Астралдық дене". Алғашқыда, планетаның өзінде "екінші тіршілік денесі", яғни Кесджан денесі, "үшінші тіршілік денесімен" бірге "негізгі планеталық денеден" бөлініп, осы планеталық денені планетада қалдырып, екеуі де сол сфераға көтеріледі. Онда тіршіліктің Кесджан денесі пайда болатын ғарыздық заттардың шоғырланған орны бар. Тек сонда, белгілі бір уақыт өткен соң, осы екі табиғатты тіршілікке келгенге қатысты басты және соңғы қасиетті Раскооарно орын алады, содан кейін мұндай "жоғары тіршілік бөлігі" өз жеке ақылымен тәуелсіз жеке тұлғаға айналады. Гурджиевтің айтуынша, бұл – физикалық дене мен Жан арасындағы тәуелсіз тіршілікке келу. Гурджиев астралдық денені "Кесджан денесі" немесе "жанның ыдысы" деп атайды: ол физикалық денедей, күн мен барлық планеталарға тән. Егер оны дамытпаса, адам "тек қана сөзбен ғана" адам болып саналады, оны ешқандай мағынада Жан иесі деп санауға болмайды, және ол "иттей өледі".
"At first on the planet itself the ‘second being body,’ i. e., the body Kesdjan, together with the ‘third being body’ separate themselves from the ‘fundamental planetary body’ and, leaving this planetary body on the planet, rise both together to that sphere where those cosmic substances— from the localizations of which the body Kesdjan of a being arises—have their place of concentration. “And only there, at the end of a certain time, does the principal and final sacred Rascooarno occur to this two natured arising, after which such a ‘higher being part’ indeed becomes an independent individual with its own individual Reason." According to Gurdjieff it is an independent arising which is intermediate between the physical body and the Soul. Gurdjieff refers to the astral body as the "body Kesdjan" or "vessel of the soul": it is of the sun and all planets, just as the physical body is of the earth. While it is not developed one is a "human being only in quotation marks", who cannot be considered in any meaningful sense to have a soul and who will "die like a dog".
Ғылыми қабылдау
Донован Роуклифф, астральдық дененің ғылыми дәлелі жоқ екенін айтқан, "аценестезия немесе истерия салдарынан туған қате түсініктер мен галлюцинациялар, сөзсіз, астральдық дене туралы мифтің таралуына себеп болды" деп жазған.