Кіріспе

Бразилияның Пиауи штатының астанасы, поляк ауылы.

Терезина – Бразилияның Пиауи штатының астанасы және ең көп халқы бар муниципалитеті. Жағалаудан 366 км қашықтықта, Пиауидің солтүстік-орталық бөлігінде орналасқан. Бұл Бразилияның солтүстік-шығысындағы Атлант мұхитының жағалауында орналаспаған жалғыз астана. 871 126 тұрғыны бар Терезина Бразилиядағы ең ірі 21-ші қала және елдегі ең ірі 15-ші астана. Жақын орналасқан Мараньяо штатындағы Тимон қаласымен бірге 978 734 тұрғыны бар конгломерация құрайды. Терезина мен Тимонды бөліп тұрған жалғыз табиғи кедергі – солтүстік-шығыстағы ең ірі өзендердің бірі – Парнайба өзені. FIRJAN мәліметтері бойынша Терезина Солтүстік-Шығыстағы ең жақсы өмір сүру сапасына ие астана болып табылады және Бразилияда 4-ші орында тұр. 2017 жылы 315 адам өлтірілген, бұл оны әлемдегі ең жоғары қылмыс деңгейіне ие 50 қаланың қатарына қосады. Қаланың ұраны – латын тіліндегі «Omnia in Charitatis» фразасы, ол ағылшын тілінде «Барлығы қайырымдылық үшін» деген мағынаны білдіреді. Қала Тропикализм қозғалысының өкілі Торквато Нетоның туған жері. Оның кафедралық соборы – Мәріемнің Қайғысына арналған Catedral Metropolitana Nossa Senhora das Dores, Терезинаның Рим католик архиепископтық епархиясының архиепископтық орындығы болып табылады.

Тарих және атаулар

Тересина 1852 жылдың 16 тамызында Вила-Нова-ду-Поти (оның бастауы Поти өзенімен байланысты) деген атпен Пиауи штатының астанасы ретінде құрылды. Бұл Бразилиядағы алғашқы жоспарланған қала және жағалаудан тыс орналасқан Солтүстік-Шығыс аймағының жалғыз астанасы болды. 1852 жылға дейін Оейрас Пиауи капитандығының астанасы еді. Бірақ байланыс және саудадағы қиындықтарға байланысты астана Парнайба өзенінің жанындағы аймаққа, басқа қалаларға және теңіз жағалауына көшірілді. Тересина қазір орналасқан жердің отарлануы 18 ғасырға дейін жетеді. Таңдалған жер 1760 жылы Поти және Панайба өзендерінің жанындағы шағын балықшылар қауымы болды, ол "Вила-ду-Поти" деп аталатын ауылға өсті, бірақ Парнайба өзенінің жағалауларын су басу қаупі болғандықтан, қала биік жерде салынды. 19 ғасырда қала бастапқыда Вила-Нова-ду-Поти деп аталды, бірақ кейін Бразилия императоры Педро II-нің әйелі, император Тереза Кристинаның құрметіне Тересина деп өзгертілді. Тересина – елдегі ең ыстық қала және әлемдегі ең көп найзағай болатын үшінші қала. Бүгінгі таңда Тересинаның экономикасы халықаралық өндіріс және саудаға негізделген.

География

Терезина Парнайба өзенінің шығыс жағында, Мараньяо штатымен шекарада, шамамен 72 метр биіктікте орналасқан. Қала өзен арқылы Тимон қаласына қарап тұр және Парнайба өзені мен оның саласы Поти өзені арасында жатыр. Екі өзен қаланың солтүстік жағында қосылады, онда беседкалары бар экологиялық саябақ бар. Терезина солтүстік-шығыс аймағындағы ең ірі астана болып табылады, оның ауданы 1,756 км². Солтүстік-шығыс және Амазонка (Орталық Солтүстік) арасындағы көші-қон аймағында орналасқан Терезинаны кокос пальмалық тоғайлар, саванналар және серрадолар қоршап тұрады, онда көптеген карнауба, бабасу, бурити пальмалары, жатоба, ипе және басқа да орташа өлшемдегі ағаштарды көруге болады. Аймақта Терезина Атлантика орманының қалдықтары да бар, бұл ландшафттың бұта жамылғысын өте бай және тығыз етеді.

Экономика

Терезинаның жалпы ішкі өнімі Пиауи штатының ЖІӨ-сінің шамамен 40% құрайды. Өнеркәсіп саласында тоқыма және киім-кешек өндірісі дамыған, ол басқа өңірлерге экспортталады және шамамен он мың жұмыс орнын құрайды. Бұдан басқа, велосипед, сусын, фармацевтика, химия, жиһаз және керамика сияқты өндіріс орындары да бар. Соңғы 15 жылда қаланың тік бойға өсуіне байланысты құрылыс секторы қарқынды дамуға мүмкіндік алған.

Көлік

Терезинада теміржол қызметі (Терезина метросы) бар, ол тоғыз әртүрлі станциядан тұрады. Қала ішінде автобус қатынайды. 1967 жылы ашылған Терезина/Сенатор Петронио Портелла әуежайы Парнайба және Поти өзендері арасында, астананың солтүстігінде жатыр.

Спорт

Альбертао стадионы 60 000 көрерменге арналған, футбол, жеңіл атлетика және басқа да ойындар өткізіледі. 1944 жылы ашылған Линдольфо Монтейро стадионы кішірек стадион (6000 орын). Ол 2008 жылы жаңартылды. Терезина футбол командаларының қатарында Фламенго ПИ, Ривер ПИ, Тирадентес және Пиауи ПИ бар. Тересинада Бразилияның әйелдер регби жоғары лигасына қатысатын Delta Rugby Clube регби клубы бар.