Кіріспе

Канадалық саясаткер (1804–1873)

Джозеф Хоу (13 желтоқсан 1804 – 1 маусым 1873) – Нова-Скотиялық журналист, саясаткер, мемлекеттік қызметкер және ақын. Хоу Нова-Скотияның ең танымал саясаткерлерінің бірі саналады және журналист және жазушы ретіндегі оның айқын қабілеттері оны провинциялық аңызға айналдырды. 1835 жылы Хоу «Новоскотиан» газетінде Халифакс саясаткерлері мен полициясының мемлекеттік қаражатты жымқыруына шабуыл жасағаннан кейін, қасақана қылмыс жасады деген айып тақты. Хоу төре алдында алты сағаттан астам сөйлеп, азаматтық жемқорлықтың көптеген мысалдарын келтірді. Сот Хоуды кінәлі деп тапты, бірақ оның құлшынысты сөйлеуіне ықпал еткен төрешілер алқасы оны ақтады. Бұл Канададағы еркін баспасөз үшін күрестегі маңызды іс ретінде танылды. Келесі жылы Хоу либералды реформатор ретінде Ассамблеяға сайланды және ұзақ және оқиғаларға толы қоғамдық мансабын бастады. Ол 1848 жылы Нова-Скотияның британдық колониялардың арасында алғаш рет жауапты үкіметке қол жеткізуіне үлкен көмек көрсетті. Ол 1860 жылдан 1863 жылға дейін Нова-Скотияның премьер-министрі болып қызмет етті және 1866 жылдан 1868 жылға дейін Канада Конфедерациясына қарсы сәтсіз күресті жетекшілік етті. Британдықтарды Конфедерацияны таратуға көндіре алмаған Хоу 1869 жылы Джон А. Макдональдтың федералды кабинетіне қосылды және Манитобаны одаққа қосуда маңызды рөл атқарды. Хоу 1873 жылы Нова-Скотияның үшінші лейтенант-губернаторы болды, бірақ қызмет еткен үш аптадан кейін қайтыс болды.

Ерте өмір

Хау отбасы Массачусетс штатынан шыққан пуритан текті. Америка революциясы кезінде тәжге адал болған Джон Хоудың отбасы, американдық революционерлер тәуелсіздік талаптарымен жеңіске жеткеннен кейін, Америка Құрама Штаттарынан Ұлыбританияның адалдарының толқынымен бірге шығып кетті. Джон Хоу 1779 жылы Галифаксқа келді және баспахана ашты, онда 1780 жылдың желтоқсанында «Галифакс журналының» алғашқы нөмірін жариялады. 1801 жылы Хоу адалдығы үшін корольдік баспагер болып тағайындалды, ал 1803 жылы Новая Шотландия, Нью-Брансуик және Принс-Эдуард аралының пошта басқармасы орынбасары болды. 1798 жылы Джон Хоу Мэри Эдсқа үйленді; олардың ұлы Джозеф 1804 жылдың 13 желтоқсанында Галифакста дүниеге келді. Джозеф – Джонның сегізінші баласы, Мэридің екінші баласы еді. Джонның бірінші әйелі Марта Минн бала туғаннан кейін туындаған асқынулар салдарынан қайтыс болды. Сол замандағы көптеген жігіттер сияқты, Джозеф Хоу 23 жасқа келгенде әкесінің баспаханасында шәкірттікке түсуден бұрын Корольдік академиялық мектепке барды. 1828 жылдың 2 ақпанында Кэтрин Энн Сьюзан МакНабқа үйленді. Сол жылы ол «Nova Scotian» Галифакс газетін сатып алып, өзінің баспа бизнесін бастады. Хоу 1841 жылға дейін газеттің редакторы болып жұмыс істеді, оны провинциядағы ең беделді газетке айналдырды. Ол заң шығару жиналысының отырыстарын газет беттерінде жеке баяндап қана қоймай, провинциялық әдебиет пен өзінің саяхат жазбаларын жариялады, газетті Нова-Шотландия халқының және өзінің білімін арттыру құралы ретінде пайдаланды. «Оның есімі, мүмкін, канадалық журналистиканың ең ұлы есімі ретінде танылады».

Жамандау туралы сот

1835 жылдың 1 қаңтарында Хоудың «Новаскотиан» газеті Халифакс саясаткерлері мен полициясының отыз жыл ішінде 30 000 фунт стерлингтің көлемінде жемқорлыққа барып, қалтасына салғанын айыптайтын анонимді хат жариялады. Ашуға мініп, саясаткерлер Хоуды бүлікшілдік тудыруға бағытталған қылмыспен айыптады, бұл өте ауыр қылмыстық құқық бұзушылық еді. Хоудың жағдайы үмітсіз көрінді, себебі шындық қорғаныс ретінде қабылданбады. Ұлттық прокуратураның міндеті Хоудың хатты жариялағанын дәлелдеу ғана еді. Хоу өзінің адвокаты болуға шешім қабылдады. Ол бес сағаттан астам уақыт бойы қазылар алқасына азаматтық жемқорлықтың көптеген мысалдарын келтіре отырып сөйледі. Ол баспасөз бостандығының маңыздылығы туралы сөз сөйлеп, қазыларға «балаларыңызға шектеусіз баспасөзді мұра етіп беруге» шақырды. Сот судьясы қазылар алқасына Хоуды кінәлі деп табуды бұйырғанмен, олар Хоуды ақтау үшін бар болғаны 10 минут уақыт жұмсады. Бұл шешім Канададағы баспасөз бостандығының қалыптасуындағы маңызды кезең болды. Брентон Халлибертон Жозеф Хоуға тағылған жамандау ісін қарады. Соттың нәтижесі және Хоудың «Новаскотиан» газетінде жариялаған жазбалары Халлибертонның ұлы Джон К. Халлибертонды өте қатты ашуландырды, ол Хоуды дуэльге шақырды. Дуэль 1840 жылдың 14 наурызында Пойнт-Плезантта өтті. Халлибертон оғын өткізіп алғанда, Хоу қасақана оғын жоғарыға, ауаға атты («делопаттады»). (Нова-Скотиядағы соңғы қазалы дуэль 1819 жылы өтті, онда Уильям Боуи қаза тапты.)

Саяси мансап

Ақырында Хоу газетінде жақтаған өзгерістерді іске асыру үшін сайлауға түсуге шешім қабылдады. Ол 1836 жылы тұңғыш рет сайланды, науқаны жауапты үкіметті қолдау платформасы негізінде жүргізілді. Хоу бастапқыда тек сайланған заң шығару кеңесін ұсынды, бірақ толыққанды өкілдік ету принципімен келісуге асықты. Ол ресми саяси партияларды тым шектеуші деп санады. Дегенмен, 1836 жылдан 1840 жылға дейін либералдық идеяларды қолдайтын мүшелердің ассамблеяда басымдыққа ие болуына көбінесе оның еңбегі себеп болды. 1840 жылы консерваторлардың жетекшісі Джеймс Уильям Джонстонмен коалиция құрып, жауапты үкіметті ілгерілетуді мақсат етті. Хоу 1841 жылы ассамблея спикері, ал 1842 жылы Галифакста акциздерді жинаушы болып тағайындалды. Коалиция түрлі саяси қайшылықтарға байланысты күйреп, 1843 жылы Хоудың Кеңестен кетуіне әкелді. Оның газеттерде саяси идеяларын жариялауы 1847 жылғы сайлауда жеті орынды либералдық көпшілікпен сыйланғаннан кейін жеміс берді. Бұл 1848 жылдың қаңтарында Канадада бірінші жауапты үкімет құрылуына жол ашты. Джеймс Юниак ресми түрде премьер-министр болғанымен, көптеген адамдар оны Джозеф Хоудың үкіметі деп есептеді. Хоу провинциялық хатшы лауазымын иеленіп, қолданыстағы институттарды жаңа үкімет жүйесіне бейімдеді. Ол сондай-ақ теміржол құрылысын бастады, 1853 жылы провинциялық хатшы лауазымынан кетіп, Жаңа Шотландияның теміржолдарының тұңғыш бас комиссары болды; комиссар ретінде Жаңа Шотландия теміржолының бастапқы құрылысын қадағалады. Бұған қоса, Хоу Қырым соғысына американдық әскерлерді тартуға қатысты. Бұл іс-әрекеттер оған 1855 жылғы жалпы сайлауда науқан жүргізуге уақыт қалдырмады, нәтижесінде ол Камберлендте Чарльз Тэпперден жеңіліске ұшырады. Бұл сайлау либералдық партияның католик мүшелерімен де қақтығыс тудырды, себебі Хоу олардың діни доктринасын сықақтап көрсеткен. Бұл 1856 жылы либералдардың жеңілісіне әкелді. Либералдық партия 1860 жылға дейін билікке оралмады, сол кезде Хоу провинциялық хатшы болды. Осы жылы премьер-министр Уильям Янг судья болып тағайындалғаннан кейін, Джозеф Хоу партия басшылығын қабылдап, осылайша премьер-министр атанды. Ол 1863 жылға дейін премьер-министр қызметін атқарды, содан кейін Империялық балық шаруашылығы комиссары лауазымын қабылдады.

Конфедерация туралы пікірталас

Хоудың балық шаруашылығына қатысты міндеттері оның Шарлоттаун конференциясына қатысуына кедергі келтірді. 1864 жылғы қарашада ол Новая Шотландияға оралған кезде Квебек конференциясы өткен еді және Квебек резолюциялары кеңінен таралған болатын. Оның олардың мазмұнына әсер етуге мүмкіндігі болмады. Ол Квебек резолюцияларын провинция үшін зиянды деп есептей отырып, Новая Шотландияның Конфедерацияға қарсы қозғалысын жетекшілік етті. Ол әлі де императорлық балық шаруашылығымен байланысты болғандықтан, өзінің алғашқы қарсылығын 1865 жылдың қаңтар және наурыз айлары аралығында "Таңғы жылнамада" жарияланған 12 редакциялық мақала арқылы анонимді түрде білдірді. Бұл 1866 жылдың наурызына дейін одақ мәселесіндегі қатысуының шегі болды. Ол Чарльз Таппердің Конфедерация резолюциясын заң шығару жолымен күштеп қабылдауды жоспарлап отырғанын білді. Резолюцияның қабылдануына тосқауыл қойылмаған соң, Хоу Лондонға делегациялар жіберіп, күшті науқан ұйымдастырды, содан кейін Конфедерацияға қарсы түрлі мақалалар мен памфлеттер жариялады. Бұл стратегия Империялық Парламенттің 1867 жылы Британдық Солтүстік Америка актісін қабылдауына кедергі келтіре алмады. Новая Шотландия тұрғындары Конфедерацияға қарсы 19 кандидаттың 18-ін алғашқы Доминион Парламентіне депутат ретінде сайлады. Жозеф Хоу Канаданың Өкілдер палатасында Конфедерацияға қарсыларға жетекшілік етті, онда ол Конфедерацияға қарсылығы туралы сөз сөйледі. 1868 жылы Конфедерацияны жоюға қол жеткізе алмағаннан кейін, Хоу одан әрі наразылық білдірудің бекер екенін түсінді. Ұлыбританияға деген адалдығынан туыстап, ол Канада Конфедерациясынан бөлінуді немесе АҚШ-қа қосылуды қарастырмады. Ол 1869 жылғы Хантс округіндегі сайлауға қатысып, Конфедерацияны жоюға тырысудың орнына, Канада құрамындағы Новая Шотландия үшін жақсы шарттар жасауды көздеді. 1869 жылғы Ұлы Хантс науқаны өте қиын болды және Хоудың денсаулығына зиян келтірді. Көптеген Новая Шотландиялықтар Конфедерацияға қарсы күш-жігерді қолдауын жалғастырды, бірақ Хантс округінің сайлаушылары Жозеф Хоуды қолдауын тоқтатпады. 1869 жылы Хоу Канада кабинетіне Канаданың Корольдік Жеке Кеңесінің төрағасы ретінде кірді, сондай-ақ Новая Шотландия үшін "жақсы шарттар" алу туралы уәде алды. 1869 жылғы қарашада ол провинциялардың мемлекеттік хатшысы болды, бұл қызметте ол Манитобаның Конфедерацияға қосылуына қатысты. 1873 жылы ол Конфедерациядан кейін Новая Шотландияның үшінші вице-губернаторы болу үшін кабинетінен кетті. Ол тағайындалғаннан кейін бірнеше аптадан кейін қайтыс болды. Ол Галифакстағы Камп Хилл зиратына жерленген.

Темір жолды дамыту

1854 жылы ол екі партиялық темір жол комиссиясын басқару үшін провинциялық хатшы лауазымынан қанағаттанды. Жобаның құны жоғары болғандықтан, ол толыққанды аяқталған жоқ. Дегенмен, Хоу Галифакстан Виндзорға дейінгі учаскелерді салуды аяқтады. Бұл темір жол Галифаксқа Минас алқабының саудасын монополиялауға мүмкіндік берді, себебі ол Галифакс және Хантс округі арасындағы жерлермен өтті. Осы байлық орталық округтердің экономикалық тұрақтылығын жақсартуға көмектесті. Галифакстағы экономикалық табысқа байланысты Хоу темір жолмен саяхаттайтын бай саяхатшыларды тарту үшін қонақ үй салуды ұсынды, бірақ ол жоба іске аспады.

Поэзия

Хау поэзияның мол көлемін жасады, оның көп бөлігі Нова-Скотияны және оның тарихын құрметтеуімен байланысты. Өмірінде бірнеше өлеңдерін жариялаған және басқаларын жариялауға дайындаған, бірақ оның отбасы оларды "Өлеңдер мен эсселер" жинағы арқылы тек оның қайтысынан кейін бір жыл өткен соң ғана жариялады. Кейіннен Жозеф Хау 1828 жылдың 2 ақпанында капитан Джон МакНабтың қызы Кэтрин Сьюзан Энн МакНабқа үйленді. 1929 жылдың 14 сәуірінде қайтыс болды. Сиденхем мен Фаннидің 4 ұлы мен 2 қызы болды. Джон Хау: т. 16 мамыр 1864 ж. (?), ө. 20 маусым 1856 ж. ( бастапқы мақаладағы туған жылы - нақты басу қатесі, себебі ол 1864 жылы туған делінген, бірақ оның ақпараты 1848 жылы туған Уильям Хаудан бұрын келген, сондықтан оның туған жылы 1844 жыл болуы мүмкін), егер оның туған жылы 1844 болса, онда ол 12 жасында қайтыс болды. Уильям Хау: т. 27 шілде 1848 ж., 1-ші үйленуі 23 қыркүйек 1873 ж. Хелен Ф. Росспен (Пастор-директор Джеймс Росс, Д. Д. қызы). Уильям мен Хеленнің екі қызы болды. Екінші неке 4 наурыз 1884 ж. Мэгги Кларкпен (Оттавалық Роберт Кларк қызы), балалары жоқ. Уильям 1890 жылдың 28 сәуірінде 41 жасында қайтыс болды. 1973 жылдан 1985 жылға дейін Халифакста және Нова-Скотияның басқа жерлерінде Жозеф Хау фестивалі өткізілді.