Григол Робакидзе: Грузин жазушысы, эмигрант және қоғам қайраткері
Grigol Robakidze
Григол Робакидзе: грузин жазушысы, публицист, эмигрант қозғалысының қайраткері. Символизм ағымының өкілі, «Көк мүйіздер» тобының негізқалаушысы. Өмірбаяны мен шығармашылығы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Грузин жазушысы, публицист және эмигрант көшбасшысы Григол Робакидзе (28 қазан 1880 жыл, Свири, Кутаиси облысы – 19 қараша 1962 жыл, Женева) грузин жазушысы, публицист және қоғамдық қайраткер, көбінесе прозалық шығармаларымен және кеңес үкіметіне қарсы эмигранттық қызметімен белгілі.
Georgian writer, publicist, and émigré leader
Grigol Robakidze (October 28, 1880, Sviri, Kutaisi Governorate – November 19, 1962, Geneva) was a Georgian writer, publicist, and public figure primarily known for his prose and anti Soviet émigré activities.
Өмірбаян
1880 жылы 28 қазанда Имерети (Батыс Грузия) провинциясының Свири ауылында дүниеге келген. Кутаиси классикалық гимназиясын бітіргеннен кейін (1900) Тарту университетінде (Эстония) және Лейпциг университетінде (Германия) курстар оқыды. Робакидзе 1908 жылы Германиядан оралып, жас грузин символистерінің арасында жетекші тұлғаға айналды. 1915 жылы ол символистік ақындар мен жазушылардың жаңа тобы "Көк мүйіздер" тобын құрып, оған басшылық етті, ол кейіннен, әсіресе келесі екі онжылдықта маңызды рөл атқарды. Фридрих Вильгельм Ницшенің ықпалымен оның прозасы "ұлттың өмірінде мифологиялық архетиптерді іздеу мен оларды іске асыруға" бағытталған, және оның сюжеті әрқашан жасанды және көптеген поздарды көрсетсе де, ол өз отандастары мен Стефан Цвейг және Никос Казанцакис сияқты бірқатар маңызды еуропалық әдебиетшілердің құрметіне ие болды. 1917 жылы Грузия жазушылар одағының құрылуына қатысты. 1914-1918 жылдардағы Грузияның ұлт-азаттық қозғалысына қатысты. Робакидзе 1919 жылы дипломатиялық қызметке тағайындалды, ол Грузия Демократиялық Республикасының мемлекеттік делегациясының атқарушы хатшысы ретінде Париж бейбітшілік конференциясына қатысты. 1921 жылы Грузияны Совет Ресейі басып алғаннан кейін, ол елде қалды, бірақ советтік үкіметке қарсы көзқарастарымен белгілі болды. Оның әйгілі "Ламара" пьесасын жетекші грузин режиссері Сандро Ахметели 1930 жылы сахнаға қойды, бұл қойылым 1930 жылғы Мәскеу драмалық олимпиадасында жүлделі орын алды. Сол жылы Робакидзе әйелімен Германияға қашып кетті. Лавренти Берияның қарсылығына қарамастан, олар шығармаларын неміс тіліне аударуды қадағалау үшін шығу визасын алды және қайтып оралмауға шешім қабылдады. Бұл Берияның "Көк мүйіздер" тобына қарсы күресін күшейтті. "Ламара" пьесасы советтік театр өнерінің жетістіктерін көрсету үшін қойыла берді, бірақ драматургтің аты жарияланбады. Оның қашқандығы, Владимир Маяковскийдың өзіне қол жұмсауымен бірге, көптеген ақындарды ұзақ уақытқа үндемеске мәжбүр етті. Эмиграцияда Робакидзе өмірі қиын болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Грузияның тәуелсіздік комитеті (1941), Грузия дәстүршілдері одағы (1942) және "Тетри Джорджи" сияқты оңшыл патриоттық эмигрант ұйымдарына қатысты. Соғыстан кейін оның Бенито Муссолини және Адольф Гитлер туралы екі кітабы нацизмді қолдайтындығын көрсеткені айтылды. Грузия саяси эмиграциясының белгілі өкілдері бұл мәлімдемені жоққа шығарды. 1962 жылы 19 қарашада Женевада қайтыс болды. Кейіннен ол Еуропаға эмиграциялаған грузиндердің зираты болған Франциядағы Леувилль-сюр-Орж бейітіне қайта жерленді.
He was born on October 28, 1880, in the village of Sviri, Imereti (west Georgia). After the graduation from Kutaisi Classical Gymnasium (1900), he took courses at the University of Tartu (Estonia) and the University of Leipzig (Germany). Robakidze returned from Germany in 1908, and gradually became a leading person among the young Georgian symbolists. In 1915, he founded and led the Blue Horns, a new group of symbolist poets and writers which would later play an important role, particularly during the next two decades. Heavily influenced by Friedrich Wilhelm Nietzsche, his prose centered "on the search of mythological archetypes and their realisation in the life of a nation, and although its intrigue is always artificial and displays much of pose, he was highly respected both by his compatriots and a number of important European literary figures, such as Stefan Zweig and Nikos Kazantzakis." In 1917, he played a role in founding of the Union of Georgian Writers. He was involved in the national liberation movement of Georgia of 1914–1918. Robakidze got a diplomatic post in 1919, when he took part in the Paris Peace Conference as an executive secretary of the state delegation of the Democratic Republic of Georgia. After annexation of Georgia by Soviet Russia in 1921, he remained in the country, but was known for his anti Soviet sentiments. His famous play Lamara was staged by the leading Georgian director Sandro Akhmeteli in 1930, a performance which became a prize winner at the 1930 Moscow Drama Olympiad. Robakidze and his wife defected to Germany the same year. Despite Lavrenti Beria's objections, they had secured exit visas, ostensibly to supervise the translation of his works into German, and had decided not to return. This hardened Beria's resolve to deal with the rest of the Blue Horns. Lamara continued to be staged to prove the achievements of Soviet theatrical art, although without the name of the playwright being announced. His defection, along with Vladimir Mayakovsky's suicide, silenced most of his fellow poets for a long while. As an émigré, Robakidze had a rather unhappy life. During World War II, he participated in the right wing patriotic émigré organizations such as the Committee of Independence of Georgia (1941), the Union of Georgian Traditionalists (1942) and Tetri Giorgi. After the war, his two books on Benito Mussolini and Adolf Hitler were believed to favour Nazism. Famous representatives of the Georgian political emigration rejected this claim. He died a broken man in Geneva on November 19, 1962. He was later reburied in the Cemetery of Leuville sur Orge, France, a burial ground of the Georgian emigration to Europe.
Григол Робакидзе мен Курбан Саид арасындағы байланыс
Тамар Инья өзінің "Али мен Нино – Әдеби ұрлық!" атты кітабында, Кұрбан Саидтың "Али мен Нино: Махаббат тарихы" (Австрия, 1937) романының мазмұнының көп бөлігі Григол Робакидзенің "Жылан терісі" (Германия, 1928) романынан плагиатталғанын және оның туындауына үлкен қарыз екенін мәлімдейді. Автор екі романнан алынған үзінділерді (35 толық үзінді) салыстыра отырып, "Али мен Нино: Махаббат тарихы" романының бөлімдері "Жылан терісі" романынан көшірілгенін дәлелдейді. Сонымен қатар, екі романның сөзбе-сөз үқсастықтарын талдау арқылы, автор мазмұндағы "көзге көрінетін" ұқсастықтарды көрсетеді, атап айтқанда, қайталанған оқиғалар, мифтер, аңыздар, кейіпкерлер және сюжеттік құрылымдар. Нақты айтылып отырған үзінділер Али мен Ниноның Тбилиси және Иранға жасаған саяхаттарымен байланысты. Инджияның зерттеу нәтижелері алғаш рет 2003 жылы грузин газеті "Біздің әдебиетте" жарияланды, ал кейіннен 2005 жылы грузин тілінде "Әдеби ұрлық" және 2009 жылы ағылшын тілінде "Али мен Нино – Әдеби ұрлық!" кітаптары түрінде басылды. Инджияның зерттеулері Грузия мен АҚШ-тан келген әртүрлі әдеби орталардың өкілдері, ғалымдар мен зерттеушілер тарапынан қолдау тапты: Гия Папуашвили – деректі фильмдер продюсері және филолог; Леван Брегадзе – неміс тіл білгірі, грузин әдеби сыншысы және филолог; Заза Алексидзе – Грузин Ұлттық қолжазбалар орталығының бұрынғы директоры, кавказ албан жазуын ашқан және оқыған; Бетти Блэр – "Али мен Нино: Махаббат тарихы" романының авторлығын зерттеуші және "Азербайжан Интернешнл" журналының негізін қалаушы редакторы.
In her book Ali and Nino – Literary Robbery!, Tamar Injia claims that Ali and Nino: A Love Story by Kurban Said (Austria, 1937) is extensively plagiarized from, and owes much of its existence to The Snake's Skin by Grigol Robakidze (Germany, 1928). By comparing passages from both novels (35 comprehensive extracts), the author argues that sections from Ali and Nino: A Love Story are copied from The Snake's Skin. Additionally, by analyzing the literal parallels in both novels, the author shows "side by side" similarities in content, namely repeated stories, myths, legends, characters and plot structures. The specific passages in question relate to excursions that Ali and Nino made to Tbilisi and to Iran. Injia's research findings were first published in a series of articles in the Georgian newspaper Our Literature (2003) and later printed as books Grigol Robakidze Kurban Said – Literary Robbery (2005) in Georgian and Ali and Nino – Literary Robbery! (2009) in English. The findings of Injia were supported and shared by the representatives from various literary circles, scholars and researchers from Georgia and the US: Gia Papuashvili – documentary movie producer and philologist; Levan Bregadze – German linguist, Georgian literary critic and philologist; Zaza Alexidze – former Director of the Georgian National Center of Manuscripts, and discoverer and decipherer of the Caucasian Albanian written script; Betty Blair – researcher of authorship of Ali and Nino: A Love Story and founding editor of magazine Azerbaijan International.