Кіріспе

Америка Құрама Штаттары Өкілдер палатасының тұрақты комитеті – Құқық комитеті, немесе көбінесе Құқық комитеті деп аталады, – Америка Құрама Штаттары Өкілдер палатасының комитеті. Ол басқа комитеттерден өзгеше, олар көбінесе нақты саясат саласымен айналысады, ал бұл комитет Өкілдер палатасына ұсынылатын заңдардың қағидаларын белгілейді. Комитет көбінесе ең ықпалды комитеттердің бірі саналады, өйткені ол заң шығарудың енгізілуі мен Өкілдер палатасы арқылы өту процесіне әсер етеді. Сондықтан ол "Конгрестің жол бақылаушысы" деген лақап атын алды. "Арнайы қағида" қаулысы (немесе жай ғана "қағида" деп те аталады) – бұл Өкілдер палатасының қарапайым қаулысы, әдетте Құқық комитеті осы қаулыны ұсынады, ол әдеттегі жұмыс тәртібіне қарамастан, заңнамалық шараны дереу қарауға рұқсат береді және оның талқылануы мен түзетулеріне шарттар қояды.

Құзыреті

Заң жобасы басқа комитеттердің бірінен жарияланғаннан кейін, ол тікелей палата отырысына жіберілмейді, себебі палата, АҚШ Сенатынан өзгеше, заң жобасы бойынша шексіз пікірталас пен талқылау жүргізбейді. Оның орнына, заң жобасына қатысты айтылатын және істелінетін нәрселерге қатаң шектеулер қойылады. Бұл шектеулерді Регламент комитеті сақтайды.

Арнайы ережелер

Заң жобасы заң шығару құзыреті бар басқа комитеттен баяндалғанда, ол тиісті палатаның күн тәртібіне талқылау үшін қосылады. Бірақ, жиі кездесетін практика бойынша, комитеттерден түскен заң жобалары Регламент комитетінде қарастырылады, ол «ерекше ереже» деп аталатын қаулыны (заң жобасын қарауға рұқсат беретін, толық құрам ұсынысты қанша уақыт және қандай ережелер бойынша талқылайтынын белгілейтін) қабылдайды. «Ерекше ереже» қаулысы Палатаның Тұрақты Ережелеріне сәйкес басымдыққа ие, яғни Регламент комитеті баяндағаннан кейін бірден Палатаның толық отырысында талқыланып, дауысқа салынады. Егер заң жобасын қарастыруды көздейтін «ерекше ереже» қаулысы қабылданса, онда бұл заң жобасы қаулыда белгіленген уақыт пен шектеулерде Палатада қаралуға тиіс. Іс жүзінде, заң жобасы тек «ерекше ереже» қаулысы қабылданған жағдайда ғана толық дауысқа салынуы мүмкін (егер спикер ережелерді тоқтату туралы дауыс беруге рұқсат бермесе, онда дауыс берудің үштен екісі қажет). Толық құраммен қарастыру екі форумның бірінде жүзеге асырылуы мүмкін: Толық комитетте немесе Өкілдер палатасының толық отырысында. Әр түрлі дәстүрлер белгілі бір мәселені Толық комитет пе, әлде Палатаның өзі талқылайтынын анықтайды, ал Регламент комитеті әдетте ұсынысты талқылайтын форумды және әрбір шараға қатысты түзетулер/уақыт шектеулерін белгілейді. Мысалы, түзетулердің саны немесе түрлері (заң жобасына ұсынылатын өзгерістер) шектелуі мүмкін. Түзетулерге заң жобасының белгілі бір бөлімдеріне ғана рұқсат етілуі мүмкін, немесе түзетулерге мүлдем рұқсат берілмеуі мүмкін. Түзетулерді бақылаудан басқа, Регламент комитеті шығарған ереже әрбір заң жобасы немесе қаулыға берілген сөз сөйлеу уақытының мөлшерін де анықтайды. Егер басшылық заң жобасын тыныш түрде ілгерілетуді қаласа, мысалы, талқылау уақыты жоспарланбауы мүмкін; ал назар аударуды қаласа, заң жобасын қолдау үшін ұзақ сөздерге уақыт бөлуі мүмкін. Түзетулерді, талқылауды және шаралар қарастырылатын уақытты бақылау арқылы Регламент комитеті Палатада зор билікке ие. Сондықтан көпшілік партия оны қатаң бақылауға тырысады. Көптеген Палата комитеттері мүшелік құрамын толық Палатаға пропорционалды түрде сақтайды (егер көпшілік партия Палатаның 55% -ын бақыласа, онда комитет орындарының 55% -ы оларға тиесілі болады), бірақ Регламент комитетінің мүшелігі көпшілік партияның пайдасына сәйкес келмейді. Сонымен қатар, Регламент комитеті көбінесе өте партиялық сипатта жұмыс істейді, және «ерекше ереже» қаулыларын барлық жағдайда партиялық дауыспен тікелей дауыс беру арқылы ілгерілетеді.

Тарих

Қағидаттар комитеті 1789 жылғы 2 сәуірде бірінші Конгресс кезінде құрылды. Дегенмен, ол қазіргідей күшті рөл атқармады. Оның орнына, ол палатаның заң жобаларын талқылау кезінде сақтануы тиіс жалпы ережелерді ұсынды (әрбір заң жобасына жеке ереже бекітудің орнына), және осы жалпы ережелерді ұсынғаннан кейін таратылды. Бұл жалпы ережелер бүгінгі күнге дейін палата отырыстарының атмосферасына зор әсер етеді. Қағидаттар комитеті ұзақ уақыт бойы белсенсіздікте болды. Құрылғаннан кейінгі алғашқы елу жылында ол осы ережелерді қайта бекітуден басқа ештеңе істемеді, ал оның рөлі аса даулы емес еді. 1841 жылғы 16 маусымда ол маңызды саяси өзгеріс жасады, палатада пікірталас аяқтау және заң жобасына дауыс беру үшін қажетті дауыс үлесін 2/3-тен төмендетті. 1880 жылы қазіргі Қағидаттар комитеті Палата комитеттерінің қайта ұйымдастырылуынан пайда болды. Республикалық партия 1880 жылғы сайлауда Палатаны басып алғаннан кейін, олар Қағидаттар комитетінің қаншалықты күшті екенін тез түсінді. Комитет мүшесінің бірі, Томас Брэкетт Рид (Р-Мэн штаты), Қағидаттар комитетіндегі орынды пайдаланып спикерлікке өтті және оның күші соншалықты артты, оны «Царь Рид» деп атады. 1890 және 1900 жылдары Рид және оның ізбасары Джозеф Гурни Кэннон (Р-Иллинойс) Қағидаттар комитетін спикерлік өкілеттікті орталықтандыру үшін пайдаланды. Олардың комитеттерге мүшелерді тағайындау және басқа да функцияларды орындау өкілеттігі 1910 жылы күштеп ереже өзгертілгенімен шектелді, бірақ Қағидаттар комитеті өкілеттігін сақтап қалды. Алайда, ол бастапқыда болғандай спикердің жеке жобасы ретінде жұмыс істемеді; керісінше, үлкендердің жүйесі қалыптасқаннан кейін, консервативті демократтар мен республикашылардың коалициясы оны басып алды. Бұл жағдай 1960 жылға дейін сақталды. 1961 жылы спикер Сэм Рэйберн (Д-Техас), жаңа президент Джон Ф. Кеннедидің және Демократиялық зерттеу тобының тілегі бойынша, комитеттің құрамын 12 мүшеден 15-ке дейін ұлғайту туралы заң жобасын ұсынды, бұл консервативті төраға Говард В. Смиттың (Д-Вирджиния) өкілеттігін азайту мақсатында жасалды. Заң жобасы 217 дауыспен 212-ге қарсы қабылданды. Дегенмен, ол толыққанды сәтті болмады; Қағидаттар комитеті азаматтық құқықтар мен білім беру саласындағы заңнаманы, соның ішінде тоқтатуын жалғастырды. Алайда, 1970 жылдары Қағидаттар комитеті тағы да спикердің толық бақылауына көшті. Бұрынғыдай, оның басты міндеті – арнайы ережелерді әзірлеу, сондай-ақ оған ұсынылған заңнаманың қабылдану мүмкіндігіне көмектесу немесе кедергі келтіру.

1849 - 1853 және 1880 жылдардағы креслолар

Ережелер жөніндегі комитет бастапқыда арнайы комитет ретінде құрылды, бірақ 31-ші және 32-ші Конгрестерде (1849–1853) тұрақты комитетке айналды. 1853 жылы комитет қайтадан арнайы комитет мәртебесіне көшті және 1880 жылға дейін солай қалды. 1880 жылдан 1910 жылдың наурыз айында Спикер Джозеф Гурни Кэннонға қарсы болған көтеріліске дейін Палата Спикері сонымен қатар Ережелер комитетінің төрағасы қызметін атқарды. 1999 жылдан бастап, Калифорниялық республикашыл Дэвид Драйер төрағалық еткен кезден бастап, Ережелер комитетінің төрағасы Өкілдер палатасының Спикері тағайындаған, сайланған республикалық жетекшінің мүшесі болды. Вирджиниялық Говард В. Смит комитет құрылғаннан бері ең ұзақ қызмет еткен төраға (1955–1967). Калифорниялық Дэвид Драйер 46 жасында осы лауазымға ие болған, Ережелер комитетінің ең жас төрағасы. Ол сондай-ақ 1967 жылдан бері ең ұзақ қызмет еткен төраға (1999–2007, 2011–2013). Нью-Йорктік Луиза Слотхер комитетке төрағалық еткен алғашқы әйел (2007–2011).

Төраға Аты-жөні Саяси партия Штаты Қызмет еткен жылдар Ескерту
Дэвид С. Кауфман Демократ Техас 1849–1851 31 қаңтар 1851 ж. қызмет барысында қайтыс болды
Джордж У. Джонс Демократ Теннесси 1851–1853
Сэмюэл Дж. Рэндалл Демократ Пенсильвания 1880–1881
Дж. Уоррен Кейфер Республикашыл Огайо 1881–1883
Джон Г. Карлайл Демократ Кентукки 1883–1889
Томас Б. Рид Республикашыл Мэн 1889–1891 1-ші мерзім
Чарльз Ф. Крисп Демократ Джорджия 1891–1895
Томас Б. Рид Республикашыл Мэн 1895–1899 2-ші мерзім
Дэвид Б. Хендерсон Республикашыл Айова 1899–1903
Джозеф Г. Каннон Республикашыл Иллинойс 1903–1910
Джон Далзелл Республикашыл Пенсильвания 1910–1911
Роберт Л. Генри Демократ Техас 1911–1917
Эдвард У. Пу Демократ Солтүстік Каролина 1917–1919 1-ші мерзім
Филип П. Кэмпбелл Республикашыл Канзас 1919–1923
Бертран Х. Снелл Республикашыл Нью-Йорк 1923–1931
Эдвард У. Пу Демократ Солтүстік Каролина 1931–1934 2-ші мерзім. 1 сәуір 1934 ж. қызмет барысында қайтыс болды
Уильям Б. Банкхед Демократ Алабама 1934–1935
Джон Дж. О'Коннор Демократ Нью-Йорк 1935–1939
Адольф Дж. Сабат Демократ Иллинойс 1939–1947 1-ші мерзім
Лео Э. Аллен Республикашыл Иллинойс 1947–1949 1-ші мерзім
Адольф Дж. Сабат Демократ Иллинойс 1949–1952 2-ші мерзім. 6 қараша 1952 ж. қызмет барысында қайтыс болды
Лео Э. Аллен Республикашыл Иллинойс 1953–1955 2-ші мерзім
Говард В. Смит Демократ Вирджиния 1955–1967
Уильям М. Колмер Демократ Миссисипи 1967–1973
Рэй Дж. Мэдден Демократ Индиана 1973–1977
Джеймс Дж. Делани Демократ Нью-Йорк 1977–1979
Ричард В. Боллинг Демократ Миссури 1979–1983
Клод Д. Пеппер Демократ Флорида 1983–1989 30 мамыр 1989 ж. қызмет барысында қайтыс болды
Джо Моакли Демократ Массачусетс 1989–1995
Джеральд Б. Х. Соломон Республикашыл Нью-Йорк 1995–1999
Дэвид Т. Драйер Республикашыл Калифорния 1999–2007 1-ші мерзім
Луиза М. Слотхер Демократ Нью-Йорк 2007–2011
Дэвид Т. Драйер Республикашыл Калифорния 2011–2013 2-ші мерзім
Пит Сессингс Республикашыл Техас 2013–2019
Джим МакГернер Демократ Массачусетс 2019–2023
Том Коул Республикашыл Оклахома 2023–2024
Майкл С. Бургес Республикашыл Техас 2024–қазіргі уақытқа дейін