Кіріспе
Отбасылық соттар бастапқыда отбасылық құқық мәселелерін қарау үшін, әділеттік соты ретінде құрылған. Олар отбасылық құқыққа қатысты мәселелерді, соның ішінде балаларға қамқорлық беруді шешуге құзыретті болды және талапкердің/жауап берушінің "таза ниетпен" сотқа келгені және талабы "қаншалықты лайық" екені ескерілгенде, кейбір заң талаптарын қанағаттандырмауға құқылы болды. Заңдар мен ережелердегі өзгерістер бұл ерекшелікті мәнсіз етті. Отбасылық соттар отбасылық және үй ішілік қатынастарға қатысты барлық істерді қарайды. Әрбір АҚШ штаты мен әр ел отбасылық құқық істерін, оның ішінде ажырасу туралы шешімдерді қарау үшін әртүрлі жүйелерді қолданады. Ұлттық Пробациялық Қауымдастығының (НПА) мүшелері "қылмыстық жәрдем көрсетпеу, жасөспірімдердің құқық бұзушылығы және ажырасуды бірыңғай 'отбасылық сотқа' біріктіру сот юрисдикциясының қайталауын азайтады және отбасылық даулар бойынша пробациялық қызметкерлердің терең, оңалтушылық емдеуін қамтамасыз етеді" деген пікірді ұсынды. Отбасылық соттардағы қылмыстық және азаматтық іс жүргізу арасындағы осы шатасу реформа талаптарына әкелді, себебі отбасылық соттардың көрінетін азаматтық сипаты қылмыстық процестік кепілдіктерді айналып өту үшін қолданылатын тәсіл болып табылады, сонымен бірге қылмыстық атқару механизмдерін сақтайды. Зорлық-зомбылық жасады деген күдікпен ұсталған серіктестер кейде өздерінің құрбандарын қатты стресс тудыратын жағдайда тексеруге рұқсат етілді. Питер Кайл бұл процесті заң жүйесі арқылы әйелдерді "зорлау және қатыгездікке" ұшырату деп сипаттады: "Аналар заңның қорғауына мұқтаж және жүйе олардың мүдделерін қорғауға дайын екенін алдын ала білуі керек. Бір ғана әйелді, зорлық-зомбылық жасаған адамның сұрағына: 'Сіз соңғы рет қашан жыныстық қатынас жасадыңыз?' деп жауап беруге мәжбүр ету жеткілікті. Бұл жүйе бұзылғанын және сот залында тұрмыстық зорлық-зомбылық болып жатқанын түсіну үшін бір рет қана жеткілікті". Осы процеске өзгерістер енгізілуде. Айыпталушының өзіне қарсы куәгерді тексеруге құқығы бар – әділдіктің негізгі қағидасы. Айыпталушыны "зорлаушы" деп атау – бұл істі алдын ала бағалау.
Family courts were originally created to be a Court of Equity convened to decide matters and make orders in relation to family law, including custody of children, and could disregard certain legal requirements as long as the petitioner/plaintiff came into court with "clean hands" and the request was reasonable, "quantum meruit". Changes in laws and rules have made this distinction superfluous. Family courts hear all cases that relate to familial and domestic relationships. Each US state and each country has a different system utilized to address family law cases including decisions regarding divorce cases. Members of the National Probation Association (NPA) advanced the idea that "combining criminal nonsupport, juvenile delinquency, and divorce into a unified 'family court' would reduce jurisdictional overlap and ensure deep, rehabilitative treatment by probation officers across family related conflicts." These muddy distinctions between criminal and civil proceedings within family courts have led to calls for reformation, arguing that the seemingly civil nature of family courts is a method used to circumvent criminal procedural protections while still maintaining criminal enforcement machinery. Alleged abusive partners were sometimes allowed to cross examine their victims in ways that could be extremely stressful. Peter Kyle described this process as "abuse and brutalization" of women by the legal system: "Mothers need the protection of the law and they need to know in advance that the system is there to look out and protect their interests. It only takes one woman to be placed in a situation where she can be legally be asked by the man who has violently abused her; 'When did you last have sex?' That only has to happen once to realize that the system is corrupted and domestic abuse is going on in our system in the courtroom." Changes to this process are forthcoming. That the accused is allowed to challenge their accuser is a basic principle of justice. To call an accused person "the abuser" is to prejudge the case.
Үндістанда
Отбасылық соттар туралы заң 1984 жылы Үндістан Парламентімен неке және отбасылық мәселелерге қатысты дауларды татуластыру жолымен шешу үшін отбасылық соттарды құру мақсатында қабылданды. Отбасылық соттар бір миллионнан астам халқы бар аудандарда құрылады, сондай-ақ Мемлекеттік үкімет қажет деп тапқан басқа аудандарда да құрылуы мүмкін. Отбасылық соттардың қарауына ажырасу, некелік міндеттерді қалпына келтіру, қамқорлық, алимент төлеу және мүлікке, сондай-ақ отбасылық жағдайға қатысты даулар сияқты мәселелер кіреді. Заң келісімге келу мен татуласудың маңыздылығын қаперге салады және отбасылық соттар тараптарға келісімге қол жеткізуге көмектесуге ұмтылады. Отбасылық соттағы сот отырыстары жабық есіктердің артында өте алады, сондай-ақ олар медициналық сарапшылардың, әлеуметтік қызметтердің және басқа да мамандардың көмегін алуға құқылы.
Гонконгта
Гонконгтың отбасылық соты негізінен ажырасулар және балалардың күтім-қостану мәселелерімен айналысады.
Ислам заңдарына негізделген отбасылық соттар
Шариғат және ислам құқығы үстемдік құрған мемлекеттерде отбасылық соттар ислам неке құқығының қағидаларын қолданады.