Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бала күтімі, қамқоршылық және өпешілік ата-ана мен баласы арасындағы заңдық және практикалық қатынасты сипаттайды, мысалы, бала үшін шешім қабылдау құқығы және балаға күтім жасау міндеті. Бала күтімі мәселелері көбінесе ажырасу, әкелігін анықтау, неке жою және балаларға қатысты басқа да сот ісінде туындайды. Көптеген юрисдикцияларда баланың қай ата-анамен бірге тұратыны баланың ең жақсы мүдделеріне сәйкес анықталады. Сирек жағдайларда күтім ата-анадан өзге біреуге берілуі мүмкін, бірақ бұл тек биологиялық ата-ананың негізгі құқықтары жойылғаннан кейін немесе үшінші тарап ата-ана рөлін атқаратын қалыптасқан тәжірибеге ие болған жағдайда ғана мүмкін. Егер баланың ата-анасы ресми некеде тұрмаса, бала күтімі немесе алимент мәселесін сот шешкенге дейін баланың әкесін анықтау қажет. Отбасылық құқыққа қатысты істерде күтім мен кездесу мәселелері көбінесе ең қатыгез дауларға себеп болады. Шұғыл жағдайларда, бір ата-ана екіншісін балаларды өзіне қарсы қайтаруға тырысып жатыр деп айыптай алады, эмоционалдық, физикалық немесе тіпті сексуалдық зорлық-зомбылық жасады деп шағымдануы мүмкін, "тұрақты" ата-ана екінші ата-ананың баламен байланысын немесе қарым-қатынасын бұзуы мүмкін, немесе сот шешімін бұза отырып, баланы сот юрисдикциясынан шығарып, екінші ата-ананың баламен байланысын қиындатуы мүмкін. АҚШ-тағы соттар мен заңгерлер күтім мен кездесу орнына "ата-аналық уақыт" терминін қолдануы мүмкін. Жаңа, балама терминологияның мақсаты – күтімші және күтімші емес ата-аналар арасындағы айырмашылықты жою және балалардың даму қажеттіліктерін қанағаттандыратын кестелерді жасау арқылы балалардың ең жақсы мүдделеріне баса назар аудару. Мысалы, кішкентай балаларға ата-аналарымен жиі, бірақ қысқа уақыт қажет болуы мүмкін, ал үлкен балалар мен жасөспірімдер жиі ауысуды көтере алады және тіпті талап етуі мүмкін, бірақ әр ата-анамен ұзақ уақыт өткізеді.
Child custody, conservatorship and guardianship describe the legal and practical relationship between a parent and the parent's child, such as the right of the parent to make decisions for the child, and the parent's duty to care for the child. Custody issues typically arise in proceedings involving divorce, as well as in paternity, annulment, and other legal proceedings in which children are involved. In most jurisdictions the issue of with which parent the child will reside is determined in accordance the best interests of the child standard. In rare cases custody may be awarded to somebody other than a parent, but only after the fundamental right afforded to biological parent's has been overcome or where the third party has an established role that is in the manner of a parent. When a child's parents are not married it is necessary to establish paternity before issues of child custody or support may be determined by a court. Family law proceedings that involve issues of custody and visitation often generate the most acrimonious disputes. In extreme cases, one parent may accuse the other of trying to "turn" the child(ren) against him or her, allege some form of emotional, physical, or even sexual abuse by the other parent, the "residential" parent may disrupt the other parent's contact or communication with the child(ren), or a parent may remove the child from the jurisdiction in violation of court orders, so as to frustrate the other parent's contact with the children. Courts and legal professionals within the U. S. may use terms such as "parenting time" instead of custody and visitation. The goal of the newer, alternative terminology is to eliminate the distinction between custodial and noncustodial parents, and to better focus on the best interests of the children by crafting schedules that meet the developmental needs of the children. For example, small children may need shorter, more frequent time with parents, whereas older children and teenagers can tolerate and may demand less frequent shifts, but longer blocks of time with each parent.
Тарих
1970 жылға дейінгі онжылдықтарда балаға қатысты даулар сирек болатын, және көп жағдайда кәмелетке толмаған балалардың анасы оларға қамқорлық құқығын алатын. 1970 жылдан бері, қамқорлық заңдары жынысқа қатысты бейтарап болып келгендіктен, даулы қамқорлық жағдайлары артты, сондай-ақ балалардың басты қамқорлыққа әкесіне берілу жағдайлары да көбейді. 18 жасқа толмаған балаларды ата-анасының екеуі де, олардың мүмкіндіктеріне қарай, Балаларға жәрдемдесу нормалары заңының талаптарына сәйкес асырауға міндетті.
In the decades leading up to the 1970s child custody battles were rare, and in most cases the mother of minor children would receive custody. Since the 1970s, as custody laws have been made gender neutral, contested custody cases have increased as have cases in which the children are placed in the primary custody of the father. Children under the age of 18 must be supported by both parents to the extent that they are able to support the children under the provisions of the Child Support Standards Act.
Нью-Джерси
Нью-Джерси соттары кәмелетке толмаған балалары бар барлық ажырасып жатқан ата-аналардан Ата-аналар білім беру туралы заңға сәйкес ажырасуға рұқсат беру алдында міндетті түрде Ата-аналар білім беру бағдарламасын аяқтауды талап етеді. 1999 жылы қабылданған заң тараптардың арасындағы ынтымақтастықты дамыту және ажырасу процесінде туындаған, балаға әсер ететін мәселелерді шешуге көмектесу мақсатында құрылған. Дегенмен, егер Отбасылық зорлық-зомбылықтан қорғау туралы заңға сәйкес тыйым салу бұйрығы шығарылса немесе тараптардың біреуі Нью-Джерсидің немесе басқа кез келген штаттың қылмыстық немесе азаматтық заңдарымен байланысқа тыйым салынса, соттар тарапты бағдарламаға жібермейді.
New Jersey courts require all divorcing parents with minor children to complete a mandatory Parents' Education Program before granting a divorce per the Parent's Education Act. The law, , enacted in 1999, was established to promote cooperation between the parties and to assist in resolving issues that arrive during the divorce process that may impact a child. However, courts will not refer a party to the program if a restraining order has been issued pursuant to the Prevention of Domestic Violence Act or if either party is restrained from contact under the criminal or civil laws of New Jersey or any other state.
Әже-шешелердің құқықтары
Троксл Гранвиллге қарсы (2000) ісінде АҚШ Жоғарғы соты биологиялық ата-ананың балаларын өзінің көзқарасымен сәйкес тәрбиелеуді таңдауға негізгі құқығы бар екенін растады, және бұл құқық балалардың әже-шешелерімен қарым-қатынасын шектеуді де қамтиды. О'Доннелл Ламонт ісі бойынша (2004) Орегон Жоғарғы соты Орегон заңын бекітті, онда баланың мүддесіне қатысты стандартты қолдану алдында, ата-ананың баланың мүддесін қорғайтынына қатысты болжамды орындау талап етіледі, бұл екі тарапты тең құқықтармен қамтамасыз етеді. Сондай-ақ, сот ата-ананың негізгі құқығы тұжырымдамасы бойынша, бала мен қандас емес араласушы арасында ата-аналық қарым-қатынас немесе ұзақ мерзімді жеке қарым-қатынас болуын міндеттейтін талапты қолдады. Сот атап көрсетті, бұл мәселе заңды мақсатта араласуға мүмкіндік береді, ал заңның талаптары – ең алдымен қарым-қатынасты көрсету, екіншіден, болжамды жоққа шығару және соңында баланың мүддесіне сәйкес шешім қабылдау арқылы ата-ананың негізгі құқығына 14-ші түзетуге сәйкес тиісті процестік талаптар орындалған болып саналады.
In Troxel v. Granville (2000), the U. S. Supreme Court affirmed that a biological parent holds a fundamental right in choosing how to raise one's children as they see fit, and that right includes limiting the children’s access to their grandparents. In In re O'Donnell Lamont (2004), the Oregon Supreme Court affirmed an Oregon statute requiring a presumption the parent acts in the child's best interests to be met prior to applying the best interests of the child standard, placing both parties on equal footing. Likewise, the court upheld the requirement set forth mandating that either a child parent relationship or a long term personal relationship existed between the child and non blood related intervenor under the concept of the fundamental right of the parent. The court noted that the issue in itself allowed for an intervenor with a legitimate purpose to come forth, and through the statute's requirement of first showing the relationship, second showing the rebuttal of the presumption, and finally judging the choice on the best interest of the child standard, the fundamental right of the parent was being given proper Due Process Requirements under the 14th Amendment Due Process Clause.
Әскери ата-аналар мен балаларды асырау
ХХІ ғасырда аналар мен әкелердің әскери қызметте жиі қатысуының және екі мансапты әскери отбасылардың көбеюіне байланысты, әскери отбасылардағы балаларға қамқорлық құқығы саласында жаңа сот практикасы қалыптасуда.
In the 21st century, a new body of case law for custody of children in military families is developing due to more frequent deployments of both mothers and fathers in active duty, as well as dual career military couples.
Басқа елдермен салыстырғанда
Біріккен Ұлттар Ұйымының Бала құқықтары туралы конвенциясы көптеген елдерде ратификацияланғаннан кейін (АҚШ ратификацияламаған елдерден басқа), "қамқорлық" және "кіру" (АҚШ-та "көруге рұқсат" деп аталады) сияқты терминдер көптеген елдерде "тұру орны" және "байланыс" түсініктерімен ысталды. Ата-ананың балаға "қамқорлық" етуі немесе оған "кіруі" орнына, енді бала ата-анасымен "бірге тұрады" немесе "байланыста болады" делінеді. Жаңа халықаралық стандарттар туралы толық ақпаратты ата-аналық жауапкершілік тақырыбынан қараңыз.
Following ratification of the United Nations Convention on the Rights of the Child in most countries other than the United States (which has not ratified the convention), terms such as "custody" and "access" (known as "visitation" in the United States) have been superseded in many countries by the concepts of "residence" and "contact". Instead of a parent having "custody" of or "access" to a child, a child is now said to "reside" or have "contact" with a parent. For a discussion of the new international standards, see parental responsibility.