Генри Гилман: Американдық органикалық химик өмірі мен еңбектері
Henry Gilman
Генри Гилман – американдық органикалық химик, Гарвард университетін үздік дипломмен бітірген. Роджер Адамспен зерттеу жұмыстарында қатысқан. Химия ғылымы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық органикалық химик Генри Гилман
American organic chemist
Henry Gilman
Ерте өмір және білім (1893-1918)
Генри Гилман Массачусетс штатындағы Бостон қаласында тігіншінің ұлы болып дүниеге келді. Ол сегіз баланың үшіншісі еді. Гилман Бостон орта мектебін бітіріп, кейін Гарвард университетіне түсті, онда 1915 жылы summa cum laude белгісімен ғылым бакалаврі дәрежесін алды. Гарвардта оқыған соңғы жылында Гилман Роджер Адамспен бірге зерттеу жұмыстарын жүргізді. Осы кезеңде екеуі оксаль қышқылының алмастырылған фенил эфирлерін синтездеумен айналысты. Гилман зерттеулеріне көп еңбек етті, оны «шынайы қуаныш» деп сипаттады және көбінесе түн ортасына дейін «ешқандай мәжбүрлеусіз, тек қана ләззат үшін» жұмыс істеді, бұл зерттеуге деген қызығушылығына маңызды қадам болғанын айтты. Бакалавриатты бітіргеннен кейін Гилман Гарвард химия кафедрасының меңгерушісі Э. П. Колер шақырған аспирантураға қабылданды. Оның жұмысының нәтижесінде 1917 жылы (бір жыл кешігіп) өнер магистрі және 1918 жылы докторлық дәрежесін алды. Аспирантурада оқып жүргенде Гилманға Шелдон стипендиясын ұтып алып, Еуропаға саяхаттау мүмкіндігі туды. Ол Цюрих политехникумында да, Англиядағы Оксфорд университетінде де білім алды. Еуропада болған кезінде Гилман Париж университеті Сорбоннасында Мадам Кюримен кездесті. Парижде Гилман Виктор Гринардпен танысты және Гринард реагенттерінің арқасында Франциядағы органикалық химияның жетістіктеріне қызығушылық танытты. Гилман тәуелсіз зерттеу жүргізе бастағаннан кейін, осы органометалл реагенттерінің химиясын зерттеуге бекінді.
Henry Gilman was born in Boston, Massachusetts, as the son of a tailor. He was the third of eight children. Gilman graduated from a Boston high school and later attended Harvard University where he graduated summa cum laude with a Bachelor of Science degree in 1915. During his final year as an undergraduate at Harvard, Gilman researched with Roger Adams. During this time, the two worked on the synthesis of substituted phenyl esters of oxalic acids. Gilman worked hard on his research describing it as 'a sheer delight' and often worked until midnight 'without any compulsion just for the joy of it' and claimed this was an important step toward his interest in research. After undergraduate work Gilman was invited to stay for graduate work with the head of the Harvard department of chemistry, E. P. Kohler. Based on his work, he received a Master of Arts degree in 1917(a year late) and a PhD in 1918. While attending graduate school, Gilman had an opportunity to travel in Europe as a recipient of the Sheldon Fellowship. He spent time at both the Polytechnicum in Zurich and at Oxford in England. During his time in Europe, Gilman met Madame Curie at the Sorbonne, the historic University of Paris. While staying in Paris, Gilman met Victor Grignard and was intrigued by the advances in organic chemistry in France made possible by Grignard reagents. Once he was able to research independently, Gilman was determined to explore the chemistry of these organometallic reagents.
Мансап
Докторлық дәрежесін алғаннан кейін Генри Гилман бұрынғы оқытушысы Роджер Адамстың шақыруымен Иллинойс университетінде доцент болып жұмыс істеді. 1919 жылы Гилман Айова штатының ауыл шаруашылығы және механикалық өнер колледжінде (қазіргі Айова штаты университеті) органикалық химия кафедрасын басқаратын ассистент-профессор болды. 30 жасында Гилманға толық профессор атағы берілді. Айова штаты колледжінде Гилман өзінің бірінші курс органикалық химиясынан студенті Рут В. Шоумен танысты және олар 1929 жылы үйленді. Некеге тұрғаннан кейін Гилман еврей дінінен епископалдық шіркеуге ауысты. Гилман аспиранттарынан жоғары талаптар қойды, сондықтан оларға диплом алу үшін қалыптыдан екі есе көп уақыт керек болды. Олар зертханада түнде және демалыс күндері жұмыс істеуге міндетті болды. Гилман күндіз зертханаға жиі келіп, әр студенттен соңғы сапарынан бері не істегенін сұрап тұратын. Ол іскерлік сапарларға шығып, хатшысына немесе студенттеріне қайтып келетін уақытын хабарламайтын, осылайша олардың сабақтан қалуын болдырмақшы болды. Гилман аспиранттарымен жұмыс істеуде тағы бір қалыпты тәжірибесі болды. Ол аспиранттарға зерттеу жобасын тапсырмайтын, бірақ оларды бірнеше дайындықтар жасауға итермелейтін. Студенттер қысқа ғылыми мақалалар жазып, олар қосымша эксперименттер туралы идеяларды тудыратын, ал барлық материалдарды біріктіріп, орталық тезис құратын. Мансабында Гилман Quaker Oats және DuPont сияқты көптеген компанияларға консультация берді, бірақ ол Айова штаты университетінде профессорлық қызметін жалғастырды. 70 жасқа толған кезде, сол кездегі зейнеткерлік жасы, Гилман Айова штаты университетінен зейнетке шығудан бас тартып, 1975 жылға дейін, 82 жасқа толғанға дейін зерттеу жұмыстарында белсенді болды. Екінші дүниежүзілік соғыс Гилманға үкімет үшін зерттеу жүргізуге жаңа мүмкіндіктер берді. Ол Манхэттен жобасына қатысты, бұл үкіметтің атом бомбасын жасау жөніндегі жұмысының кодолық атауы еді. Гилман ұшпалы уран туындыларын дайындауға, негізінен алкоксидтермен айналысуға және потенциалды түрде құртқа қарсы белсенділігі бар заттарды синтездеуге шоғырланды.
For a short time after receiving his PhD, Henry Gilman worked an associate professor at the University of Illinois after being invited by his former instructor Roger Adams. In 1919, Gilman moved on to become an assistant professor in charge of organic chemistry at Iowa State College of Agriculture and Mechanic Arts (now Iowa State University). At the age of 30, Gilman was given the title of full professor. While at Iowa State College, Gilman met Ruth V. Shaw, a student of his first year organic chemistry class, and the two were married in 1929. Gilman switched to the Episcopal church from the Jewish faith upon marriage. Gilman had high expectations for his graduate students, and it often took them more than twice as long as the norm to earn their degrees. They were expected to work in the research lab well into the night and on weekends. Gilman was known for frequently visiting the lab during the day and questioning each student as to what they had accomplished since his last visit. He would also go on business trips and not inform his secretary or students on when he would come back in an effort to discourage skipping. Gilman had another common practice for his graduate students. He would not assign a research project for his graduate students, but he would push students to produce a series of preparations. Students would write short publications that would spark ideas about additional experiments to perform, drawing all the material together to form a central thesis. During his career, Gilman consulted for many companies such as Quaker Oats and DuPont, although he continued as a professor at Iowa State University, as it came to be known. At the usual retirement age of 70, at that time, Gilman chose not to retire from Iowa State University and remained active in research until 1975 when he was 82 years old. World War II brought new opportunities for Gilman to do research for the government. He took part in the Manhattan Project, which was the code name for the government's work on the atom bomb. Gilman concentrated on preparing volatile uranium derivatives, mainly dealing with alkoxides, and the syntheses of species with potential anti malarial activities.
Кейінгі жылдары (1947-1986)
1947 жылы глаукома мен торшаның қалысқандығы салдарынан Генри Гилман бір көзінен соқыр болды және екінші көзінің көру қабілетінің көп бөлігін жоғалтты. Ол оқу мен жазу үшін әйеліне және студенттеріне көздей болуға мәжбүр болды. Оның әйелі көбінесе оның қасында болып, бейтаныс жерлерде жол көрсетіп, айналасындағы адамдар туралы хабардар ететін. Таңқаларлығы, ол көптеген жұмыстарын жалғастырып, көру қабілетін жоғалтуы оның шеберлігіне кедерес болмады. Гилманның көптеген еңбектері 1947 жылдан кейін жасалғанын айтуға болады. 1973 жылы Айова штаты университетінің қазіргі химия ғимараты Генри Гилман атымен аталып қайта аталды. Гилманның өмірінің соңында жүрек ауруы болды және 88 жасында оған кардиостимулятор орнатылды. Ол 93 жасында Аимс қаласында қайтыс болды, одан кейін екі айдан аспайтын уақыт ішінде әйелі, ал алты айдан кейін қызы Джейн дүние салды. Олардың артында бір ұлы мен төрт немересі қалды.
In 1947, due to a combination of glaucoma and detachment of a retina Henry Gilman became blind in one eye and lost most of his vision in the other. He was forced to rely on his wife and students to act as his eyes, to read and write for him. His wife was almost always at his side to guide him in unfamiliar places and inform him of the people around him. Remarkably, he continued much of his work and never let his loss of sight hinder his skills. It could be argued that the majority of Gilman's work was done after 1947. In 1973, the current chemistry building at Iowa State University was renamed Henry Gilman Hall. Gilman had heart problems late in his life and was fitted with a pace maker at the age of 88. He died in Ames, IA at the age of 93 and was followed by his wife less than two months later and she was followed by their daughter Jane six months later. They are survived by a son and four grandchildren.
Шығармалары
Ғилман өмір бойы 1020 мақала жазды, оның 584-і 1947 жылы көзі көрмей қалғаннан кейін жарияланды. 1936 жылы Гилман М. С. Хараштың көмегімен "Органикалық химия журналын" құрды. 1938 жылы ол "Органикалық химия: кеңейтілген оқулық" атты екі томдық оқулықты жариялады, бұл органикалық химия бойынша алғашқы маңызды оқулық болды, және әр тарауын АҚШ-тың жетекші мамандары жазды. 1943 жылы және 1953 жылы тағы екі рет қайта басылды. Гилман реагенттері оның құрметіне аталған.
During his lifetime, Gilman completed 1020 papers, 584 of which were published after he became blind in 1947. In 1936, the Journal of Organic Chemistry was created by Gilman with the help of M. S. Kharasch. In 1938, he published a two volume textbook titled Organic Chemistry: An Advanced Treatise, the first major organic chemistry textbook, with each chapter being contributed by leading leaders in the U. S. Subsequent additions were published in 1943 and another two editions in 1953. Gilman reagents are named after him.