Кіріспе

The Longest Journey видео ойыны — норвегиялық Funcom студиясы Microsoft Windows үшін 1999 жылы жасаған және шығарған, сиқыршыл реализм стиліндегі «нүкте және шерту» (point-and-click) жанрындағы видео ойын. Ойын 2004 жылға қарай 500 000 данадан астам сатылып, коммерциялық сәттілікке жетті және сыншылардың жоғары бағасын алды. iOS нұсқасы 2014 жылдың 28 қазанында жарық көрді.

Ойын процесі

The Longest Journey – ойыншы экрандағы нысандармен өзара әрекеттесіп, жұмбақтарды шешіп, оқиғаны дамытуға мүмкіндік беретін, нүктелі-басу (point-and-click) жанрындағы ойын. Ойын кең көлемде жазылған диалогтарға ие, олардың көп бөлігі ойынды аяқтау үшін қажет емес, бірақ ойын әлеміне ерекше атмосфера қосады.

Сюжет

Ойын сиқырға толы Аркадия мен өнеркәсіптік Старк әлемдерінің параллель ғаламдарында өтеді. Басты кейіпкер, Апрель Райан, Старкта тұратын 18 жасар суретші студенті. Ол осы әлемдер арасында жылжу қабілетіне ие "Ауыспалы" ретінде танылады және олардың маңызды Тепе-теңдігін қалпына келтіру міндеті жүктелген. Оқиға Старкта басталады, онда ұйықтаған Апрель қастандықпен Аркадияға көшіп, болашақ оқиғаның қаһарманы ретінде танылатын "Ақ Айдаһармен" кездеседі. Бұл туралы білгеннен кейін, Апрельге қараңғы "Хаос Бұршағы" шабуыл жасайды және ол Старкта оянады, онда болған оқиғаны жаман түс деп есептейді. Кейін "Кортез" кейіпкері оны білімімен таң қалдырады. Апрельдің достарына әсер ете бастағанда, ол Кортезбен қайта кездеседі, ол оны Аркадияның Маркурия қаласына жеткізеді. Ол жерде ол Тобиас Гренсретпен танысады, ол Күзетшінің Веструмы. Апрель Аркадиядағы ортақ тіл – Оллтонгті үйренеді және Тобиастан екі әлемді қорғайтын Тепе-теңдік Қорғаушысының қызметтен шеттелуінен кейін күйреп жатқанын және оны жаңа Қорғаушының пайда болуымен қалпына келтіру қажеттігін біледі. Старкқа оралу үшін Апрель Кортездің досы Брайан Уэстхаусқа барады, ол оған көмектеседі. Кортез оған Вангард немесе Вольтек Шіркеуі деп аталатын ұйым туралы айтады. Келесі күні Апрель Уоррен Хьюз есімді көшеде тіршілік ететін баламен кеңеседі, ол Апрельдің қылмыстық ісін жойып, жоғалған қарындасын тауып берсе, оған көмектесуге келіседі. Осы істе Хьюз Апрельге Вольтек Шіркеуі туралы мәліметтер бар деректер кубын табады. Содан кейін Хьюз оны Бернс Флипер есімді хакерге жібереді, ол бай магнат Джейкоб МакАлленнің Вангардтың басшысы екенін, оған бұрынғы Қорғаушылыққа үміткер Гордон Хэллоуэй көмектесетінін айтады. Вангард оны Аркадиядағы Хаосқа және Старктағы Логикаға бөлген. Ол Апрельге Вангардтың алдыңғы компаниясы MTI арқылы кіру үшін жалған куәлік береді. Католик шіркеуінде Кортез бен Рауль әкемен кездескен Апрельге Аркадия соғысқа қадам басқанын айтады. Кейін Аркадияда Апрель қонақүй иесі Бенрим Салминмен және Венар елшісі Абнакспен кездеседі, ол жақындағы қауіпті анықтайды. Таңертең Апрель төрт сиқырлы түр туралы біледі, олардың әрқайсысы Тепе-теңдікті қалпына келтіретін құтқарушы туралы пайғамбарлықтарды сақтайды, бірақ соңында оны бұзады. Ол осындай түрлердің біріне, Алайс аралының қанатты алатиандарына баруға шешім қабылдайды. Ол Кроу деп атаған сөйлейтін құсты құтқарып, теңізде саяхаттау мүмкіндігіне ие болады. Кету алдында ол Ропер Клакс есімді алхимикті жеңуі керек екенін біледі, ол кемелердің желдерін тұтқынға алған. Ропер Клакстың мұнарасында Апрель Клаксты өзінің сиқырын өзінің калькуляторына қарсы қолдануға шақырады және жеңіске жетеді. Алайсқа кетер алдында Тобиас Апрельге Тепе-теңдікті бейнелейтін Талисманды сыйлайды. Жолда Апрель "Грибблер" деп аталатын монстрді өлтіреді және тұтқынға алынған Банданың бірін құтқарады. Кейін оның түрі оған алғыс ретінде "Апрель Банду Эмбата" деген ат береді және Тепе-теңдікті қалпына келтіру үшін қажетті дискінің бөлігін сыйлайды. Алайсқа сапар кезінде кемеге "Хаос Дауыл" шабуыл жасайды, ал Апрель кеменің бағытын қалпына келтіру үшін компасын саботаж жасайды. Кеме капитаны оның Талисманын тартып алғанда, Апрель оны қайтарып алуға тырысады, нәтижесінде кеме батып кетеді және экипаж оны салға тастап кетеді. Ол Алатианға туысқан, бірақ қазіргі уақытта олардың жауы болған Маэрумның тұтқынына айналады. Олардың ортақ тегін ашу арқылы Апрель "Су Тыныштандырушы" туралы пайғамбарлықты орындайды, ол Маэрумның алдын ала айтылған құтқарушысы. Екінші пайғамбарлықты "Снапжауды" өлтіргеннен кейін, ол үшінші пайғамбарлықты орындау үшін Маэрумды Алатианмен қайта біріктіруге жіберіледі. Бірқатар тапсырмалардан кейін және Алатиандардың көшбасшысымен кездесуден кейін, Апрель олардың пайғамбарлығын қанатсыз ұшып орындайды және Алатианды Маэруммен татуласуға көндіреді. Жағалаудағы теңіз үңгірінде Теллер күзетшісі мен Маэрум Королевасы Тепе-теңдік дискінің екінші бөлігін құрайтын тастарды әкеледі. Содан кейін Маэрум Апрельді оның өтініші бойынша Көк Айдаһаға жеткізеді, ол Апрельге дискінің асыл тасын сыйлайды және оны қара халық мекендейтін кемеге апарады. Олар Апрельге дискінің үшінші бөлігін және Қамқоршы әлемі орналасқан астральдық картаны сыйлайды. Маркурия портында Апрельге Хаос шабуыл жасайды және ол Старк соборына қайта оралады. Сол жерде Рауль әке өзінің де Старк Күзетші-минструмы екенін және Кортез жоғалып кеткенін айтады. Үйіне оралғанда, Апрель Гордон Хэллоуэйге түсіп қалады. Оны басқа кейіпкер, Леди Альван құтқарады, ол Апрельге ерікпен ауысуға үйретеді және оны дискінің соңғы бөлігін алу үшін Абнаксқа жібереді. Апрель содан кейін Ақ Айдаһаға оралады, ол Апрельдің анасы екенін ашады және қайтыс болады, ал оның жұмыртқасынан жаңа Ақ Айдаһа пайда болады. Старкқа оралған Апрель Флиперге жұлдыздық картаны шешуге көмектеседі, MTI-ға кіреді және антагонист МакАлленнің тұтқынына айналады. Қашуға тырысқанда, ол екі асыл тасын және дискіні тапсырады, содан кейін түрмеге жабылады. Қашуға сәтті арыстан болғаннан кейін, ол қайтадан тұтқынға түседі, бірақ Кортез құтқарады. МакАллен олардың екеуінің Старкты қорғауға міндетті екі Айдаһа ("Драйк Туысқандары") екенін, бірақ МакАлленнің екі әлемді қайта біріктіру туралы шешімінен кейін келіспеушілік туғанын ашады, бұл Хаос қаупін тудырады. Олар содан кейін шайқаста қаза табады. Дискіні және төрт асыл тасты алған Апрель Флиперге оралады, ол шешілген картасын Гордон Хэллоуэй тартып алғаннан кейін қайтыс болып жатыр, ол одан картаның көшірмесін алады, ол оған "Таңғы Жұлдыз" ғарыш станциясының жанындағы Қамқоршы әлемін табуға көмектеседі. Станцияда Апрель қызметтен шеттеген Қамқоршы Адрианды босатады және Хэллоуэйдің қуып жететінін сезеді. Қамқоршы мұнарасына жолда Апрель Талисманындағы Хаос Бұршағын тұтқынға алады және кейін Кроуды шақырады, ол қажетті сынақтарды аяқтауға көмектеседі. Мұнараның ішінде Апрель Хэллоуэйді Хаос Бұршағымен қайта біріктіріп, оның Қамқоршылыққа үміткерлігін қалпына келтіреді және Старк пен Аркадияға оралады. Эпилогта көрініс Леди Альванның үйіне оралады, ол екі жасқа бүкіл оқиғаны баяндады және оларға екі әлем Гордон Хэллоуэй басшылығымен қайта біріккенін айтады. Олар кеткеннен кейін, қартайған және ақсаң Кроу кіріп келеді, ол Тепе-теңдік соғысын жеңген "соғыс ханшайымы" туралы әңгіме сұрайды, ол оның қате екенін түзетеді, бұл мүмкін болашақ сілтеме, Dreamfall: The Longest Journey.

Даму

Ойынның атауы швед дипломаты Даг Хаммаршельдтің: "Ең ұзақ сапар – ішкі сапар, себебі өз тағдырын өзі таңдаған адам, өзінің жаратылысының бастауын іздеуге кіріседі" деген сөзіне сілтеме жасайды. Ойынға шабыдан болған туындылардың арасында: Габриэль Найт: Аталардың күнәлары, Нил Гейманның The Sandman және The Books of Magic, Hellblazer, Swamp Thing, Buffy the Vampire Slayer және жалпы Джосс Уидонның жазу стилі бар. Норвегиялық түпнұсқада Апрель Райанға журналист Синнове Свабо дауыс берген. Алғаш рет 1999 жылы IQ Media Nordic компаниясы Норвегияда жариялаған, кейін Франция, Ұлыбритания, Германия, Италия, Бельгия, Нидерланды, Канада, Испания, Дания, Финляндия, Швеция, Польша, Чехия, Ресей және АҚШ-та шығарылды. Ойын бастапқыда ағылшын тілінде жазылып, жазылған, бірақ көптеген локализациялар ағылшын нұсқасынан бұрын жарық көрді. 2011 жылдың қазан айында The Longest Journey ойыны iOS платформасына көшіріліп жатқаны хабарланды, мақаланың басым бөлігі iPhone-ға арналған.

Қабылдау

PC нұсқасы Metacritic сайтына сәйкес "көпшілік тарапынан мақұлданды". Оның жұмбақ, күрделі сюжеті мен жоғары өндіріс деңгейі үшін жоғары баға берілді, бірақ кейбір түсініксіз жұмбақтары сынға ұшырады. GameSpot оны "соңғы жылдардағы ең жақсы приключенческая ойындардың бірі" деп атап, "күрделі және қызықты оқиғасын" мақтады, бірақ "эпилогтың барлығын аяқтауға жеткілікті әсері жоқ" деп аяқталуын сынға түсті. Алайда, NextGen-нің Эрик Братчер оны "бейбіттендіргіш дәрілер қабылдағандай сезімдірген эпикалық потенциал" деп сипаттады. Ол әлі де ойнауға лайық болғанын, бірақ "сәл баяу және жалықтыратын" және "кейде түсініксіз" екенін айтты. Dagbladet оны "Норвегияның алғашқы ірі компьютерлік ойыны" деп сипаттады. Оның мақсатты аудиториясы индустрияның қалыпты шеңберінен тыс болды: Рагнар Тёрнквист Funcom компаниясының "әдеттегі жасөспірім сатып алушылардан өзге, ересек аудиторияны қамтығысы келгенін" мәлімдеді. Ойынның жоғары бюджеті 150 000 дана сату арқылы өзін-өзі ақтау қажеттігін білдірді, ал оның жалпы өмірлік мақсаты 300 000 дананы құрады. Funcom ойынның алғашқы бір жарым айында Норвегиялық сауда орындарына 15 000 данасын жеткізді, ал IQ Media баспасы желтоқсан айының соңына дейін сату және қоймаға қайта тапсырыс беру жоғары деңгейде болғанын атап өтті. Швецияда сол кезде 10 000 дана сатылды. IQ-ның Николай Никельсен қолда бар мәліметтерге сүйене отырып, "ойыншылардың жартысы қыздар сияқты көрінеді" деп мәлімдеді. 2000 жылдың қыркүйек айына қарай Еуропадағы жалпы сатылым 100 000 дананы құрады. Германияда 40 000 дана жеткізілді; ойынның неміс тіліне аудармасын жүзеге асырған DTP Entertainment компаниясының Крис Келлнер осы нарықта 10 000 мен 50 000 арасында сатылғанын хабарлады. Испанияда ойын шамамен бір жылдан кейін 50 000 дана сатылды, бұл ел үшін коммерциялық сәттілікке жетті. Оның ағылшын тіліндегі шығарылымы Еуропадағы жергілікті сатуды бұзбау үшін импортты болдырмау мақсатымен кешіктірілді. Ойын Солтүстік Америкада баспагер табуда қиындыққа тап болды. PC Data нарық зерттеу компаниясының мәліметтері бойынша, Солтүстік Америкадағы ойын сатылымы 2000 жылдың соңына дейін 12 495 данаға жетті, оның 10 873-і желтоқсан айында сатылды. 2001 жылдың қаңтарына қарай әлемдік сатылым 200 000 данаға жуықтады. PC Data 2001 жылдың алғашқы жартыжылдығында Солтүстік Америкада ойынның қосымша 40 160 данасы сатылғанын хабарлады. Сол маусымдағы әлемдік сатылым 250 000 данаға жетті, оның 90 000-ы АҚШ-та сатылды. PC Data 2001 жылдың қаңтар-желтоқсан айлары аралығында Солтүстік Америкадағы сатылымды 71 962 дана деп бағалады, ал 2002 жылдың алғашқы жартыжылдығында тағы 12 044 дана сатылды. Funcom мәліметінше, 2002 жылдың шілдесіне қарай ойынның әлемдік сатылымы 450 000 данаға жетті. Сол айда Солтүстік Америкада жаңа партия шығарылды, өйткені бұрынғы басылымы сатылып бітті. Рагнар Тёрнквист 2003 жылы ойынның Солтүстік Америкадағы сатылымына "өте қанағаттанғанын" айтты және "осындай күшті ауызша тарату және көптеген жақсы пікірлердің арқасында біз TLJ-ді көптеген ірі дүкендерге жеткізе алдық және маркетингке қарамастан ойыншыларға қол жеткіздік" деп түсіндірді. 2003 жылдың мамырында Adventure Gamers компаниясының Марек Бронстринг ойынның "әлемдік сатылымы жарты миллион дананы құрады және әлі де сатылуда, бұл соңғы жылдардағы ең табысты приключенческая ойындардың бірі" деп жазды. Келесі жылы IGN 500 000 данадан астам сатылғанын хабарлады. Сайттың Ричард Айхоши ойынды "сыни және коммерциялық сәттілік" деп қорытты. 2019 жылы Тёрнквист ойыншылардың "кем дегенде 50 пайызы" әйелдер екенін еске алды, бұл оның коммерциялық табысына оң әсер еткенін сендірді.

Марапаттар

Ойын 2000 жылы Computer Gaming World журналының 2001 жылғы «Премьер сыйлықтарында», The Electric Playgrounds Blister 2000 Awards, GameSpot-тың 2000 жылғы «Ең жақсы және ең нашар» сыйлықтарында, IGN-ның 2000 жылғы «Ең жақсы» сыйлықтарында (редактор таңдауы, сондай-ақ оқырмандар таңдауында екінші орын алды) және жетінші жылдық PC Gamer Awards номинацияларында жеңімпаз атанды. Сондай-ақ, CNET Gamecenters-тың 2000 жылғы компьютерлік ойын сыйлықтарында және Computer Games Magazine журналында (соңғысының жеңімпазы әлі белгісіз) номинацияланды. Ол IGN-ның «Ешкім ойнамаған ең жақсы ойын» және GameSpot-тың «Ең жақсы оқиға» сыйлықтарын жеңіп алды, IGN сайтының редактор таңдауы бойынша «Ең жақсы сюжет» сыйлығында екінші орын алды, ал GameSpot сайтының «Ең жақсы графика, көркемдік» сыйлығы Sacrifice ойынына берілді. Ойын The Electric Playgrounds-тың «Жылдың ең жақсы ойыны» сыйлығына да ұсынылды, ол Deus Ex ойынына бұйырды. Computer Gaming World қызметкерлері ойынды «жетілген, сауатты және қызықты оқиғасымен, әрі көрінісі үшін пайдаланылмаған күшті әйел кейіпкері барлығы үшін» мақтады. 2011 жылы Adventure Gamers оны жасалған екінші ең жақсы оқиғалық ойын деп атады.

Жалғасы

"Ең ұзақ сапардың" жалғасы 2003 жылдың басында өндіріске кірісті. Ойын, Dreamfall: The Longest Journey, 2006 жылдың сәуірінде шықты. Дамушылар бұл жалғастықты бірінші ойынның тікелей жалғасы емес, көбірек жаңа кейіпкер мен жаңа оқиға желісіне арналған спин-офф ретінде қарастырды. 2016 жылы Рагнар Торнквист ойынды жасауға ниеттенгенімен, оның ешқашан іске аспауының көптеген себептері бар екенін мәлімдеді.