Кіріспе

Жыртқыш сүйек (білезік сүйегі) – адамның білезігінде орналасқан сүйек.

Қақпақ сүйек – адамның білезігінде орналасқан, білезік сүйектері аймағының ортасында, радиус және шыбық сүйектерінің дистальды ұшында орналасқан сүйек. Ол үшінші метакарпаль сүйекпен (орта саусақпен) бунақтап, үшінші карпометакарпаль буынын құрайды. Қақпақ сүйек – адам қолындағы ең үлкен білезік сүйегі. Оның жоғары жағында дөңгелек бөлік немесе бас бөлігі бар, ол скребковид және ай тәрізді сүйектер құраған ойысқа орналасады; тар бөлік немесе мойын бөлігі; ал одан төмен дене бөлігі орналасқан. Бұл сүйек көптеген басқа сүтқоректілерде де кездеседі және жорғалаушылар мен қосмекенділердің "үшінші дистальды білезік сүйегімен" гомологты болып табылады.

Құрылымы

Бас сүйек - қолдың ішіндегі ең үлкен білезік сүйек. Бас сүйек білезік сүйектерінің дистальды қатарында орналасқан. Оның дистальды беті сақина саусағының метакарпаль сүйегіне тікелей жанасып, ульнарлық бетінде хамaт, радиальды бетінде трапеция орналасқан және проксимальды жағынан айырбас және қайықша сүйектерге тіреледі.

Беттері

Проксимальды бет дөңгелек, тегіс және ай тәрізді сүйекпен бунақтанады.

Функция

Қолдың сүйектік құрылымын қамтамасыз ететін бірлік ретінде карпаль сүйектері жұмыс істейді. Капитаттың сынуына қатысты әртүрлі механизмдер ұсынылған. Адлер және авторлар үш механизмді сипаттады: біріншісі – сүйектің дорсальды бетіне тікелей соққы, екіншісі – білек күшпен созылған күйде алақанға құлау, үшіншісі – күшпен бүктелген қолға құлау; екіншісі ең көп кездесетін, ал үшіншісі – ең сирек кездесетін. Капитаттың қанмен жақсы қамтамасыз етілмеуіне байланысты, емделу процесінде кейде қиындықтар туындайды. Бұл белсенділік кезінде билектің таралып жатқан ауырсынуымен көрініс беруі мүмкін және бірнеше айға созылуы мүмкін. Бұл қан жеткілікті болмауынан және жазылу процесінің бұзылуынан (аваскулярлық некроз) капитаттың зақымдануына байланысты болады. Сүйек бітпеуі ең көп кездесетін асқыну болып тіркелді; оқшауланған капитат сынықтарының 19,6% - дан 56% - ға дейін. Осының алдын алу үшін ерте диагностика маңызды.

Этимология

Сүйектің атауы "басы бар" мағынасындағы capitātus сөзінен, ал ол capit "бас" сөзінен туындаған.