Кіріспе

Рио-де-ла-Платаның біріккен провинцияларының тұңғыш президенті

Бернардино де ла Тринидад Гонсалес Ривадавия (20 мамыр 1780 – 2 қыркүйек 1845) – Аргентинаның тұңғыш президенті, сол кезде Рио-де-ла-Платаның біріккен провинциялары деп аталған мемлекеттің басшысы, 1826 жылғы 8 ақпаннан 1827 жылғы 27 маусымға дейін қызмет еткен. Ол Сан-Карлос Корольдік колледжінде білім алған, бірақ оқуын аяқтаған жоқ. Британдық шабуылдар кезінде Галисия еріктілерінің үшінші лейтенанты болып қызмет етті. 1810 жылғы 22 мамырда вице-корольді қызметтен шеттету туралы дауыс берген ашық кеңеске қатысты. Бірінші триумвиратқа зор ықпал етті, ал кейін Буэнос-Айрес провинциясының Үкімет және Сыртқы істер министрі болды. Конституция жобасын жасау үшін Бас Конгресс құрылғанмен, Бразилиямен соғыс басталуы Аргентина президенті лауазымын дереу құруға себеп болды; Ривадавия осы лауазымға алғаш тағайындалды. Аргентинаның 1826 жылғы Конституциясы кейін жарияланды, бірақ провинциялар оны қабылдамады. Өзінің саяси партиясының қарсылығына тап болған Ривадавия отставкаға кетіп, оның орнын Висенте Лопес и Планес басты. Ривадавия Испанияға көшіп, 1845 жылы қайтыс болды. Оның денесі 1857 жылы Аргентинаға қайтарылып, генерал-капитан атағымен құрметтелді. Оның денесі оның атымен аталған Ривадавия даңғылының жанындағы Плаза Мисерередегі мавзолейде сақталған.

Ерте өмір

Ривадавия 1780 жылы 20 мамырда Буэнос-Айресте, испан заңгері Бенито Бернардино Гонсалес де Ривадавияның төртінші ұлы ретінде дүниеге келді. Оның анасы – Мария Жозефа де Хесус Родригес де Риваденейра. Екі ата-анасы да Галисияның Монфорте-де-Лемос қаласында туған. Ривадавияның шашы қара болғандықтан, оның африкалық түбі бар деген болжамдар айтылды. 1809 жылы 14 желтоқсанда Бернардино Ривадавия Рио-де-ла-Плата вице-королі Хоакин дель Пиноның қызы Хуана дель Пино и Вера Мухикамен үйленді. Хуананың анасы – вице-королева Рафаэла Франсиска де Вера Мухика и Лопес Пинтадо. Оның әскери қызметке тағайындалуын Мариано Морено қабылдамады.

Мансап

Ривадавия 1806 жылғы британдық шабуылға қарсы аргентиналық қарсылық қозғалысында және 1810 жылы Аргентинаның тәуелсіздігі үшін мамыр революциясында белсенді қатысты. 1811 жылы Ривадавия қазына және соғыс министрі ретінде билік ететін триумвираттың ең ықпалды мүшесі болды. 1812 жылдың қазан айында құлағанға дейін бұл үкімет күшті орталық үкімет құруға, Испаниямен қарым-қатынасты реттеуге және әскерді ұйымдастыруға баса назар аударды. 1814 жылы Испания королі Фердинанд VII таққа оралып, Америкадағы үкіметтерге ауыр салдар әкелген Абсолютизмді қалпына келтіруді бастады. Мануэль Белграно мен Ривадавия Испания мен Ұлыбританиядан Біріккен Провинцияларға қолдау іздеу үшін Еуропаға жіберілді. Олар Испания королі Карл IV-тің ұлы Франсиско де Пауланың Біріккен Провинциялардың регенті ретінде таққа отыруын қолдауға тырысты, бірақ ол Испания королінің мүддесіне қарсы әрекет етуден бас тартты. Дипломатиялық миссия Испанияда да, Ұлыбританияда да сәтсіз аяқталды. Ол Францияға да сапар шекті және 1821 жылы достарының өтінішімен Буэнос-Айреске оралды. Ұлыбританияда болған кезде Ривадавия Өнеркәсіптік революцияның дамуын және Романтизмнің өркендеуін көрді. Ол Буэнос-Айресте де осындай дамуды ынталандыруға тырысты және көптеген адамдарды қалаға көшіруге шақырды. Ол Эме Бонпланды елге келуге көндірді, бірақ басқа шақырулардың көп бөлігі қабылданбады. 1821 жылдың маусым айында губернатор Мартин Родригес оны Буэнос-Айрес үкіметінің министрі етіп тағайындады. Келесі бес жыл ішінде ол үлкен ықпалға ие болды және көбінесе Аргентинаның есебінен Буэнос-Айрес қаласын жақсартуға көп көңіл бөлді. Қаланың сыртқы түрін еуропалыққа жақындату үшін Ривадавия үлкен даңғылдар, мектептер, тас төселген және жарықтандырылған көшелер салды. Ол Буэнос-Айрес университетін, сондай-ақ Театр, Геология және Медицина академияларын, континенттегі алғашқы табиғаттану мұражайын құрды. Ол заң шығарушы органды ешқашан іске асырылмаған қоғамдық жұмыстарға бір миллион фунт стерлинг несие беруге рұқсат сұрады. Аймақтық облигациялар Лондонда, жергілікті және Буэнос-Айрестегі британдық саудагерлер қаржы делдалы ретінде әрекет ететін Baring Brothers Bank арқылы сатылды. Қарыз алған ақша бұл бизнесмендерге берілді, олар оны қайтарған жоқ. Алғашқы миллион фунттың ішінде Буэнос-Айрес үкіметіне тек 552 700 фунт түсті. Провинцияның сыртқы қарызы 1825 жылы мемлекетке ауыстырылды, соңғы төлемі 1904 жылы жасалды. Аргентинадағы күшті, орталықтандырылған үкіметтің жақтаушысы Ривадавия оппозициялық федералистерден жиі қарсылыққа тап болды. 1826 жылы Ривадавия Аргентинаның бірінші президенті болып сайланды. Өкіметтік мерзімінде ол көптеген мұражайлар құрды және ұлттық кітапхананы кеңейтті.

Төрағалық

Оның үкіметі көптеген мәселелерге тап болды, ең бастысы – қазіргі Уругвай аумағы үшін Бразилиямен үздірілмейтін соғыс және провинциялық биліктердің қарсылығы. Федералист партиясының күшінің артуымен және бірнеше провинцияның ашық бүлік көтеруімен Ривадавия 1827 жылғы 27 маусымда отставкаға кетті. Оның орнын Висенте Лопес и Планес басты. Бастапқыда ол жеке өміріне қайтып келді, бірақ 1829 жылы Еуропаға жер аударылды. Ривадавия 1834 жылы Аргентинаға оралып, саяси қарсыластарымен бетпе-бет келді, бірақ дереу қайтадан жер аударылды. Ол алдымен Бразилияға, содан кейін Испанияға барып, 1845 жылғы 2 қыркүйекте қайтыс болды. Ол өзінің денесінің Буэнос-Айреске ешқашан қайтарылмауына өтініш жасады. Дегенмен, оның қалдықтары 1857 жылы Аргентинаға қайтарылып, Капитан-генералдан құрмет алды. Қазір олар Буэнос-Айрестегі Плаза Мисеререде орналасқан мавзолейде жатыр, оның құрметіне аталған Ривадавия даңғылының жанында.

Мұра

Ривадавия Аргентинаның алғашқы президенті ретінде танылған, бірақ оның билігі тек Буэнос-Айресте мойындалған, толық мерзімін аяқтамаған, билігінің жартысынан астамы конституциясыз өткен және президенттік ұрпақтар тізбегін құра алмаған. Аргентина президентінің тағы "Ривадавия тағы" деп аталады, бірақ бұл тек метафоралық мағынада: Ривадавия қызметтен кеткен кезде барлығын, тіпті тақты да алып кетті, оны ешқашан қайтару мүмкін болмады.