British dramatist
the Batman villain Arnold Wesker
Сер Арнольд Вескер (24 мамыр 1932 – 12 сәуір 2016) – ағылшын драматургі. Ол 50 пьеса, төрт томдық әңгімелер жинағы, екі томдық эсселер, көптеген журналистикалық мақалалар, сондай-ақ тақырып бойынша кітап, балалар кітабы, өлеңдер мен басқа да жазбалардың авторы болды. Оның пьесалары 20 тілге аударылып, әлемнің түкпір-түкпірінде сахналады.
Sir Arnold Wesker (24 May 1932 – 12 April 2016) was an English dramatist. He was the author of 50 plays, four volumes of short stories, two volumes of essays, much journalism and a book on the subject, a children's book, some poetry, and other assorted writings. His plays have been translated into 20 languages, and performed worldwide.
Ерте өмір
Вескер 1932 жылы Лондонның Степни ауданында, Лияның (қыздығы Сесиль Лия Перлмуттер), аспаз, және тігін машинасының операторы әрі белсенді коммунист болған Джозеф Вескердің ұлы болып дүниеге келді. Арнольд Вескерді невролог Оливер Сакстың әкесі Сэмюэл Сакс қабылдады. Ол Уайтчепелдегі еврей балалар мектебіне қатысты. Білімі Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде үзіліске ұшырады. Ол қысқа мерзімге Кембриджширдегі Элиге эвакуацияланды, содан кейін Лондонға оралды, онда ол Дин-стрит мектебінде оқыды. Кейін ол ата-анасымен бірге Шығыс Лондонның Хакни ауданындағы мемлекеттік пәтерге көшіп келді, онда ол Нортвол Роуд мектебіне қатысты. 1943 жылдан бастап Хакнидегі Уптон Хаус орталық мектебінде оқыды. Бұл мектепте кеңсе жұмысына қажетті дағдыларды, соның ішінде теруді үйретуге баса назар аударылды, бірақ бұл дағдылар грамматикалық мектепке түспеген дарынды балаларға арналған еді. Содан кейін ол тағы да Оңтүстік Уэльстегі Лантрисантқа эвакуацияланды. Ол Корольдік драма өнері академиясына қабылданды, бірақ онда оқуға қаржысы жетпеді. Кейін ол Корольдік әуе күштерінде екі жыл қызмет етті, содан кейін аспаз, жиһаз жасаушы және кітап сатушы болып жұмыс істеді.
Wesker was born in Stepney, London, in 1932, the son of Leah (née Cecile Leah Perlmutter), a cook, and Joseph Wesker, a tailor's machinist and active communist. Arnold Wesker was delivered by Samuel Sacks, father of neurologist Oliver Sacks. He attended a Jewish Infants School in Whitechapel. His education was then fragmented during World War II. He was briefly evacuated to Ely, Cambridgeshire, before returning to London where he attended Dean Street School during the Blitz. He then returned to live with his parents who had moved to a council flat in Hackney, East London, where he attended Northwold Road School. He then attended Upton House Central School, Hackney, from 1943. This was a school where emphasis was placed on teaching office skills, including typing, to bright boys who however had not been selected for grammar school places. He was then evacuated again to Llantrisant, South Wales. He was accepted into the Royal Academy of Dramatic Art but could not afford to take up his place there. Later, he served for two years in the Royal Air Force, and then went on to work as cook, furniture maker, and bookseller.
Мансап
1957 жылы, кейін фильмге айналған "The Kitchen" пьесасына шабыдан Норвичтегі "Bell" қонақ үйінде жұмыс істеген кезде келді. Ол осы жерде болашақ әйелі Дастимен танысты. Вескердің пьесалары өзін-өзі тану, махаббат, өліммен бетпе-бет кездесу және саяси көңіл көшіру сияқты тақырыптарды қамтиды. "Тары мен шұбатты сорпа" (1958) провинцияларға таратылды. Вест-Эндте ашылмаған, оның тұңғыш көрсетілісі провинциялық Ковентри театрында болды, бұл Уескердің "ашулы жас жігіт" саяси көзқарасын көрсетеді. Вескердің "Roots" (1959) пьесасы Бетти Брайант атты қыз туралы, ол үш жыл Лондоннан кейін Норфолк шаруа отбасының үйіне оралып, өзін-өзі жеткізуге тырысады. Пьесадағы "эмоционалдық шынайылық" сыншылар тарапынан мақтауға ие болды. "Roots", "The Kitchen", "Their Very Own" және "Golden City" пьесалары Джордж Девайннің, кейін Уильям Гаскиллдің басшылығымен Корольдік сарай театрындағы Ағылшын сахналық компаниясымен қойылды.
His inspiration for 1957 play The Kitchen, which was later made into a film, came when he was working at the Bell Hotel in Norwich. It was while working here that he met his future wife Dusty. Wesker's plays have dealt with themes including self discovery, love, confronting death and political disillusion. Chicken Soup with Barley (1958) went out to the provinces. Rather than opening in the West End, its premiere was seen at the provincial Coventry Theatre, a locale which typified Wesker's political views as an 'angry young man'. Wesker's play Roots (1959) was a kitchen sink drama about a girl, Beatie Bryant, who returns after three years of stay in London to her farming family home at Norfolk and struggles to voice herself. Critics commended the "emotional authenticity" brought out in the play. Roots, The Kitchen, and Their Very Own and Golden City were staged by the English Stage Company at the Royal Court Theatre under the management of George Devine and later William Gaskill.
Ядролық қарусыздану
1959 жылы Вескер Алдермастон маршындағы Корольдік театр тобына ынтамен қосылды. Корольдік театр тобының тағы бір өкілі Линдсей Андерсон осы оқиға туралы «Альдермастонға жорық» деген қысқа деректі фильмін түсірді. Ол 100 комитетінің белсенді мүшесі болды және басқа да белгілі мүшелерімен бірге 1961 жылы ядролық қаруға қарсы жаппай бейбіт қарсылық акциясына қатысқандығы үшін түрмеге қамалды.
Wesker joined with enthusiasm the Royal Court group on the Aldermaston March in 1959. Another of the Royal Court contingent, Lindsay Anderson, made a short documentary film (March to Aldermaston) about the event. He was an active member of the Committee of 100 and, with other prominent members, was jailed in 1961 for his part in its campaign of mass nonviolent resistance to nuclear weapons.
Орталығы 42
1961 жылы түрмеден босатылғаннан кейін Вескер 1960 жылғы Кәсіподақтар Конгресінің 42-ші қаулысынан туындаған бастамаға толық уақыт арнап, оның жетекшісі болуға міндеттенді. Бұл қаулы қоғамда өнердің маңыздылығына қатысты болды. Centre 42 бастапқыда Лондоннан Ұлыбританияның басқа жұмысшы табының ірі қалаларына өнер мен мәдениетті тарату мақсатындағы гастрольдік фестиваль ретінде құрылды, ал 1964 жылы Roundhouse-қа көшірілді. Тұрақты өнер орталығын құру жобасы қаржыландырудың жеткіліксіздігіне байланысты келесі жылдары қиындықтарға тап болды; Вескер осы жобаны «Өздерінікі» және «Алтын қала» (1966) атты пьесасында көркемдеп бейнеледі. Ол 1970 жылы жобаны ресми түрде жапты, бірақ Roundhouse 2006 жылы тұрақты өнер орталығы ретінде ашылды.
After his stay in prison in 1961, Wesker made a full time commitment to become the leader of an initiative which arose from Resolution 42 of the 1960 Trades Union Congress, concerning the importance of arts in the community. Centre 42 was initially a touring festival aimed at devolving art and culture from London to the other main working class towns of Britain, moving to the Roundhouse in 1964. The project to establish a permanent arts centre struggled through subsequent years, because its funding was limited; Wesker fictionalised it in his play Their Very Own and Golden City (1966). He formally dissolved the project in 1970, although The Roundhouse did eventually open as a permanent arts centre in 2006.
Жазушылар мен оқырмандар баспа кооперативі
1974 жылы Уескер Джон Бергер, Лиза Аппигнанези, Ричард Аппигнанези, Крис Сёрл және Глен Томпсон сияқты жазушылар тобымен бірлесіп Writers & Readers Publishing Cooperative Ltd. кооперативін құрды.
Wesker co founded, in 1974, the Writers & Readers Publishing Cooperative Ltd, with a group of writers that included John Berger, Lisa Appignanesi, Richard Appignanesi, Chris Searle and Glenn Thompson.
Кейінгі еңбектері
Журналистер (1972) Роял Шекспир компаниясының тапсырысымен жазылған және Гарольд Эванс редактор болған кезде The Sunday Times газетінде зерттеу жұмыстары жүргізілген. RSC-нің әдеби менеджері Рональд Брайден оны «онжылдықтың пьесасы» деп ойлап, Дэвид Джонс режиссерлік етуге жоспарлаған. Алайда, сол жылы RSC компаниясының актерлері оны орындаудан бас тартты, себебі олар Революциялық жұмысшылар партиясының ықпалында болған. (WRP 1973 жылға дейін құрылмаған, бірақ оның алдыңғысы – Социалистік Еңбек Лигасының RSC-де көптеген қолдаушылары болған.) 2005 жылы ол өзінің алғашқы романы «Honey»-ді жариялады, онда оның бұрынғы «Roots» пьесасының басты кейіпкері Бети Брайанттың өмірі туралы айтылады. Роман бұрынғы орнатылған уақыт тізбегінен өзгеше болды. «Тамырлар» 1960-шы жылдардың басында өтеді, Бетидің жасы 22-де, ал «Honey»-де ол үш жыл ғана үлкейген, бірақ оқиға 1980-шы жылдарға көшірілген. Тағы бір ерекшелік – оқиғаның шеңберінде Рашди ісі мен Джон Мейджордың құлауы да соңғы оқиғалар ретінде келтірілген, бірақ оқиғалар дотком бумасымен байланысты. 2008 жылы Вескер өзінің алғашқы өлеңдер жинағын «All Things Tire of Themselves» (Flambard Press) деп жариялады. Бұл жинақ көп жылдар бұрын жазылған және ол өзінің ең жақсы және ең ерекше өлеңдері деп санайды. Ол «Еврейлік қайта жаралу» журналының редакциялық кеңесінің мүшесі болды. Ол Шекспир мектептері фестивалінің демеушісі болды, бұл фестиваль Ұлыбританиядағы мектеп оқушыларына Шекспирді кәсіби театрларда қоюға мүмкіндік беретін қайырымдылық ұйымы. Ол 1966 жылы және 2006 жылы BBC Radio 4-тегі «Desert Island Discs» бағдарламасында «аралдан қашып құтылған» адам ретінде қатысты.
The Journalists (1972) was commissioned by the Royal Shakespeare Company and researched at The Sunday Times at a time it when was edited by Harold Evans. The RSC's literary manager Ronald Bryden thought it would be "the play of the decade" and it was scheduled to be directed by David Jones. The actors in that year's RSC company refused to perform it, Wesker said, because they were under the influence of the Workers Revolutionary Party. (The WRP was not founded until 1973, but its forerunner, the Socialist Labour League had many sympathisers in the RSC.) In 2005, he published his first novel, Honey, which recounted the experiences of Beatie Bryant, the heroine of his earlier play Roots. The novel broke from the previously established chronology. Roots was set in the early 1960s and Beatie is 22; but in Honey she has only aged three years yet the action has been transplanted into the 1980s. Other oddities are that the timeframe includes the Rushdie affair and John Major's fall as recent events and yet the action is concerned with the dotcom boom. In 2008, Wesker published his first collection of poetry, All Things Tire of Themselves (Flambard Press). The collection dates back many years and represents what he considered his best and most characteristic poems. He was a member of the editorial advisory board of Jewish Renaissance magazine. He was a patron of the Shakespeare Schools Festival, a charity that enables school children across the UK to perform Shakespeare in professional theatres. He was the castaway on Desert Island Discs, BBC Radio 4, on in 1966 and again in 2006.
Мұрағат
Уескердің өмірінің барлық кезеңін қамтитын құжаттары 2000 жылы Остиндегі Техас университетінің Гарри Рэнсом орталығына өткізілді. Жинақта драматург, романист және ақынның көптеген шығармаларымен қатар, халықаралық оқиғалардың кең тарихи контексі де бар. Уескер өзінің архивін ұйымдастыруға белсенді қатысты және Рэнсом орталығына жібермес бұрын, құжаттардың тізімін жасады, ол ғалымдарға зерттеу жұмыстары үшін қолжетімді. Жинақтың құрамына үш жүзден астам қораптағы қолжазбалар, хаттар, өндіріс материалдары, жеке жазбалар және басқа да материалдар кіреді. 2016 жылдың наурыз айында Уескер қайтыс болғаннан аз бұрын, оның отбасы соңғы құжаттарын Рэнсом орталығына жіберді. 2016 жылдың 13 сәуірінде оппозиция жетекшісі Джереми Корбин драматургтің өміріне ризашылық білдірді. Олар Лондонда, Корбин парламент депутаты болып жұмыс істеген жерде, социалистік ортада өсті. Мен бүкіл палатаның драматург Арнольд Уескердің қазасына күйініш білдіретініне сенімдімін, ол осы елдің ең ұлы драматургтерінің бірі, 1950 жылдардың ашулы жастарының бірі, көптеген ашулы жастар сияқты еліміздің бейнесін өзгертті. 2016 жылдың мамырында BBC Уескердің 80 жылдығына арналған ретроспективті радио бағдарламасын қайтадан эфирге шығарды.
Wesker's papers, covering his entire career, were acquired by the Harry Ransom Center at the University of Texas at Austin in 2000. The collection contains not only the prolific output of the playwright, novelist and poet but also is framed within the larger historical context of international events. Wesker was actively involved in the organizing of his archive, and before shipping it to the Ransom Center, Wesker compiled a list of the contents, which is also available to scholars for consultation. The collection's contents include over three hundred boxes of manuscript drafts, correspondence, production ephemera, personal records, and other materials. Wesker's family shipped the last of his papers to the Ransom Center in March, 2016 shortly before his death. On 13 April 2016, the Leader of the Opposition, Jeremy Corbyn, gave thanks for the playwright's life. They shared a socialist background in London, where Corbyn is an MP. I am sure the whole House will join me in mourning the death of the dramatist Arnold Wesker, one of the great playwrights of this country, one of those wonderful angry young men of the 1950s who, like so many angry young people, changed the face of our country. The BBC repeated in May 2016 the retrospective radio programme on Wesker's career first broadcast at his 80th birthday.
Жеке өмір
Вескер 1958 жылы Дорин Бикерге үйленді, олар Норвичтегі қонақ үйде танысқаннан кейін, онда Вескер асханада жуушы, ал Дорин бөлмелерді жинаушы болып жұмыс істеді. Ол оған шашының "алтын тозаң" түсіне орай "Дастли" деген лақап ат қойды; Өнер кеңесінің 500 фунт стерлингтік стипендиясы олардың үйлену шығындарын жапты. Вескер 2016 жылдың 12 сәуірінде Брайтон қаласындағы Корольдік Сассекс округі ауруханасында қайтыс болды. Ол Паркинсон ауруынан зардап шегіп жүрген.
Wesker married Doreen Bicker in 1958, after meeting at a hotel in Norwich where Wesker was working as a kitchen porter and Doreen as a chambermaid. He gave her the nickname of "Dusty", because of her "gold dust" hair; an Arts Council bursary of £500 covered the cost of their marriage. Wesker died on 12 April 2016 at the Royal Sussex County Hospital in Brighton. He was suffering from Parkinson's disease.
Марапаттар мен құрметтер
Вескер өзінің мансабында көптеген марапаттар алды. 1958 жылы ол Ұлыбританияның өнер кеңесінен «Тауық шұпасы» пьесасы үшін 300 фунт көлемінде грант алды. Ол бұл ақшаны Бикерге үйлену үшін жұмсады. Келесі жылы ол «Ең үміткер драматург» номинациясында Evening Standard Theatre Award сыйлығын жеңіп алды. 1964 жылы «Олардың өздері» және «Алтын қала» пьесалары үшін итальяндық Марцото сыйлығын (3000 фунт стерлинг ақшалай сыйлық) және 1979 жылы ең үздік шетелдік пьеса үшін испан сыйлығын алды. 1985 жылы Корольдік әдебиет қоғамының мүшесі болып сайланды және 1987 жылы Голди сыйлығымен марапатталды. «Театрға сіңірген ерен еңбегі» үшін 1999 жылы «Соңғы шекара» өмір бойы жетістіктері үшін сыйлығымен құрметтелді.
Wesker received numerous awards throughout his career. In 1958 he received grant of 300 for the play Chicken Soup from the Arts Council of Great Britain. He used the money to marry Bicker. The following year he won the Evening Standard Theatre Award in the "Most Promising Playwright" category. He was presented with the Italian Marzotto Prize (a cash award of £3000) in 1964 for Their Very Own and Golden City, and the Spanish Best Foreign Play Award in 1979. He became a fellow of the Royal Society of Literature in 1985 and was presented with the Goldie Award in 1987. For his "distinguished service to theatre" he was honoured with the Last Frontier Lifetime Achievement Award in 1999.
Шығармалары
Төмендегі тізім Арнольд Вескердің ресми сайтынан алынған.
The following list is drawn from Arnold Wesker's official website.