Пәкістан-Ауған шекарасындағы шайқас және Пәкія провинциясының тарихы
Paktia Province
Пәкістан-Ауғанстан шекарасындағы Пәктія провинциясы туралы: 1988 жылғы Hill 3234 шайқасы, кеңес әскерлерінің қаһармандығы, Талибан бақылауы. Ауғанстан тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ауғанстан провинциясы
Province of Afghanistan
2021 жылы талибандар 2021 жылғы талибан шабуылы барысында провинцияны бақылауға алды.
In 2021, the Taliban gained control of the province during the 2021 Taliban offensive.
Кеңес-Афған соғысы (1988)
1988 жылдың 7 және 8 қаңтарында Пактия провинциясында, Пәкістан-Ауған шекарасына жақын жерде 3234 төбесі үшін шайқас болды. Бұл 345-ші тәуелсіз гвардиялық әуе десанттық полкінің, 39-шы кеңестік әуе десанттық әскерлерінің, Кеңес Одағының Ауғанстандағы әскерлерінің 200-250 моджахед көтерілісшілеріне қарсы жүргізген сәтті қорғаныс шарасы еді. Кеңес командирлері Гардезден Хостқа дейінгі жолдың барлық бөлігін бақылауға алуды қалады. Ең маңызды нүктелердің бірі – 3234 метр биіктігімен 3234 төбе деп аталған атаусыз төбе болды, ол полковник Валерий Востротин басқарған 345-ші тәуелсіз гвардиялық әуе десанттық полкінің 9-шы ротасына берілді. 39 адамнан тұратын рота 7 қаңтар 1988 жылы төбеге қонды, олардың міндеті – төбеде бекініс құрып, ұстап тұру, төмендегі жолдың үлкен бөлігін бақылап, колонналардың қауіпсіз өтуін қамтамасыз ету болды. Қонғаннан кейін көп ұзамай, Ауғанстан жағдайында жақсы даярланған және тәжірибелі әуе десантшылары жолды және төбеге дейінгі жолдарды қамтитын позицияларға орналаса бастады. Олар бекінгеннен кейін, моджахедтер шабуылдарын сағат 15:30-да бастады. Бірінші кезекте, олар барлық қолдағы қару-жарақтарымен, оның ішінде зеңбіректермен және РПГ-мен атысты. Бірнеше залптан кейін кеңес артиллериясы жауап беріп, моджахедтердің бір бөлігін үнсіздікке мәжбүр етті, ал бірінші взвод командирі лейтенант Виктор Гагарин радиоарнасы арқылы атысты басқарды. Моджахедтердің атысы басылғаннан кейін, жаяу әскер шабуылы басталып келе жатқаны анық болды. Әуе десантшылары 200-250 моджахедтерден тұратын, үйлесімді және жақсы қаруланған күштердің шабуылына ұшырады. Шабуылдар екі бағыттан жасалды, бұл шабуылшыларға Пәкістанда американдық агенттер оқытқан көтерілісшілердің көмектескен болуы мүмкін екенін көрсетеді. Соңғы шайқаста совет бөлімшесі штабпен үнемі байланыста болды және 40-шы армия басшылығынан артиллериялық қолдау, оқ-дәрі, қосымша күштер мен жаралыларды тікұшақпен эвакуациялаудың барлық мүмкіндіктерін алды. Арыққан және көбінесе жараланған совет әскерлерінде оқ-дәрісі таусылып бара жатқанмен, соңғы колонна төмендегі жолдан өткенше төбені ұстап тұрды. Кеңес әскерлері өте аз шығынға ұшырады, 39 адамның ішінде 6-уы қаза тауып, 28-і жараланды. Қаза тапқан екі сарбаз – Вячеслав Александрович Александров және Андрей Александрович Мельниковке өлімнен кейін Кеңес Одағының Батыры атағы берілді. Бұл шайқастағы барлық парашютистерге Қызыл Ту және Қызыл Жұлдыз ордендері табысталды. Кеңес тарапының бағалауынша, моджахедтер 200-ден астам адамды жоғалтты. Совет әскерлері 70-200 сарбазды жоғалтты. Моджахедтер қара түсті, тіктөртбұрышты, сары, қызыл жолақты форма киді.
Between 7 and 8 January 1988, in Paktia Province, near the Pakistani–Afghan border, the Battle for Hill 3234 took place, which was a successful defensive action fought by the 345th Independent Guards Airborne Regiment, 39 Soviet Airborne Troops, in Soviet occupied Afghanistan against a force of up to 200 to 250 Mujahideen rebels. Soviet commanders wanted to secure the entire section of the road from Gardez to Khost. One of the most important points was the nameless hill designated Hill 3234 by its height of 3234 meters, which was assigned to the 9th Company of the 345th Independent Guards Airborne Regiment led by Colonel Valery Vostrotin. The 39 man company landed on the hilltop on 7 January 1988, tasked with creating and holding a hilltop strong point from which to observe and control a long section of the road beneath and thus secure it for the safe passage of convoys. Shortly after landing, the airborne troopers, who were well trained and experienced in Afghan conditions, started to take up positions which covered both the road and the uphill passages. Just as they had dug in, the mujahideen began their attack at 1530 hrs. First they fired with all possible weapons including recoilless guns and RPGs. After a few salvos, Soviet artillery replied and silenced some of the mujahideen's guns, with the commander of the first platoon, Lt. Viktor Gagarin, directing fire via radio. When rebel fire slackened, it was clear that this was the beginning of an infantry assault. The airborne troopers were attacked by a coordinated and well armed force of between 200 and 250 mujahideen. Attacks were made from two directions, indicating that the assailants may have been assisted by rebels trained in Pakistan by American agents. During the ensuing battle, the Soviet unit was in constant communication with headquarters and received everything the leadership of 40th Army had to offer in terms of artillery support, ammunition, reinforcements, and helicopter evacuation of the wounded. The exhausted and mostly wounded Soviets were nearly out of ammunition but continued to occupy the hill until the last convoy passed through the road below. The Soviet forces sustained very low casualties, with six men killed and 28 injured out of 39. Two of the soldiers killed, Vyacheslav Alexandrovich Alexandrov and Andrey Alexandrovich Melnikov, were posthumously awarded the golden star of the Hero of the Soviet Union. All of the paratroopers in this battle were given the Order of the Red Banner and Order of the Red Star. According to Soviet estimates, the mujahideen lost over 200 men. And Soviets lost 70–200 men
The Mujahideen wore black uniforms with rectangular black yellow red stripes.
1991 жылдан кейін
Талибан үкіметінің құлауынан кейін Пактия елдегі ең хаотикалық аймақтардың бірі болды, себебі провинцияны бақылау үшін қарсылас жасақтардың қолбасшылары арасында шағын азаматтық соғыс басталды. Талибан мен әл-Қаида жауынгерлері Гардезден оңтүстікке қарайғы үңгір кешендерінде АҚШ әскерлеріне ең ауыр шығын келтірді. Пактия Талибан көтерілісшілері мен ISAF қолдауымен Ауғанстанның Ұлттық қауіпсіздік күштері арасында ауыр шайқастардың ошағы болды. Пактия талибтердің ұйымдасқан қарсыласының соңғы бекіністерінің бірі еді; «Анаконда» операциясының көп бөлігі Пактияның ең ірі ауданы – Зурматта өтті. 2002 жылдың қаңтарында Хамид Карзай Паша Хан Задранды провинцияның губернаторы етіп тағайындады, бірақ Задран жергілікті халықтың күшті қарсылығына тап болды. Жергілікті тайпа ақсақалы Хажи Сайфулла Задранды «контрабандист», «қатыгез» және «кісі өлтіруші» деп есептеп, Гардезге кіргізбеді. Задранға адал күштер бірнеше рет Гардезге шабуыл жасады, ал Сайфулланың жасақтары қарсылық көрсетті, нәтижесінде көптеген адам қаза тапты. 2002 жылдың ақпанында Гардезге қауіпті ракеталық шабуылға бұйрық бергені үшін Карзай Задранды қызметтен босатып жіберді. 2003 жылдың ақпан айында Гардезде 1-ші провинциялық қайта құру тобы (PRT) жергілікті ауғандық жобаларды қаржыландыру және қауіпсіздікті күшейту мақсатымен құрылды. PRT Gardez құрамына 504-ші, 82-ші ABN-нің күшейтілген взводы, АҚШ армиясының азаматтық істер жөніндегі бөлімі және арнайы күштер кірді. 2003 жылдың наурыз айында USAID және Мемлекеттік департамент өкілдері Гардездегі 1-ші провинциялық қайта құру тобына (PRT) қосылды. 2006 жылдың қыркүйегінде губернатор Хаким Танивал Гардездегі кеңсесінен шығар кезде Талибанның жанкешті бомбалаушысының шабуылынан қаза тапты. Ол кезде Танивал елдегі көтерілісші күштердің қолынан қаза тапқан Талибанның ең жоғары лауазымды шенеунігі болды. 2010 жылдың 12 ақпанында Хатаба операциясы кезінде АҚШ арнайы күштері бес азаматты, оның ішінде екі жүкті әйел мен бір жасөспірім қызды өлтірді. Кейіннен АҚШ арнайы күштері оқиғаны жасыруға тырысқан деп айыпталды. Біріккен арнайы операциялар қолбасшылығының басшысы, АҚШ вице-адмиралы Уильям Макрейвен бұл өлімдер «қасіретті қателік» болғанын мәлімдеді, кешірім сұрады, жауапкершілікті мойындады және дәстүрлі ауғандық көңіл айту ретінде қой ұсынды. Бастапқыда болған ала-құлақтан кейін, 2006 жылы губернатордың жанкешті бомбалаушының шабуылынан қаза табуы сияқты бірнеше жоғары беделді оқиғаларға қарамастан, салыстырмалы түрде тыныш кезең басталды. 2014 жылы американдық әскерлердің елден кетуі жақындағанда зорлық-зомбылық оқиғалары көбейді. Пактияның кейбір аймақтары Талибан көтерілісіне қатысқан үкіметке қарсы ұйым – Хаққани желісінің жауынгерлері үшін қауіпсіз баспана болып саналады.
Immediately after the fall of the Taliban government, Paktia was one of the most chaotic regions in the country, as a small civil war broke out between rival militia commanders for control of the province, and Taliban and al Qaeda fighters gave occupying U. S. troops some of their heaviest losses in the cave complexes south of Gardez. Paktia was the site of heavy fighting between Taliban insurgents and ISAF backed Afghan National Security Forces. Paktia was one of the last redoubts of organized Taliban resistance; much of Operation Anaconda took place in Zurmat, Paktia's largest district. Pacha Khan Zadran was appointed provincial governor by Hamid Karzai in January 2002, but Zadran faced strong local opposition and was prevented from entering Gardez by Haji Saifullah, a local tribal elder who considered Zadran to be a "smuggler", "tyrant" and "killer". Forces loyal to Zadran attacked Gardez several times and were resisted by Saifullah's militia, leading to many people being killed. Zadran was sacked by Karzai after ordering a deadly rocket attack at Gardez in February 2002. February 2003, the 1st Provincial Reconstruction Team (PRT) in Gardez commenced with the objective of providing funding for local Afghan projects concurrent to a reinforced security presence in overwatch. The PRT Gardez composition includes a reinforced platoon from the 504th 82nd ABN along with US Army Civil Affairs contingent plus Special Forces. In March 2003, USAID and State Department representatives joined the 1st Provincial Reconstruction Team (PRT) in Gardez. In September 2006, Governor Hakim Taniwal was killed by a Taliban suicide bomber as he left his office in Gardez. At the time, Taniwal was the highest ranking post Taliban official to be killed by insurgent forces in the country. On 12 February 2010, five civilians including two pregnant women and a teenage girl were killed by U. S. special forces during the Khataba raid. U. S. special forces were later accused of attempting to cover up the incident. Head of Joint Special Operations Command, U. S. Vice Admiral William McRaven stated that the deaths were a "terrible mistake", offered an apology, accepted responsibility for the deaths and made a traditional Afghan condolence offering of sheep. After some early unrest a long period of relative calm followed, despite the occasional high profile incident such as the 2006 assassination of the governor, by a suicide bomber. There was a rise in violent incidents when the pullout of American troops neared in 2014. Some regions of Paktia are also believed to be a safe haven for militants from the Haqqani network, an anti government combat organisation involved in the Taliban insurgency.
Денсаулық сақтау
Таза ауыз сумен қамтамасыз етілген үй шаруашылықтарының үлесі 2005 жылы 30% болса, 2011 жылы 36%-ға дейін өсті. Білікті акушерлік көмекпен туған балалардың үлесі 2005 жылы 9% болса, 2011 жылы 3%-ға төмендеді. Соғысты зерттеу институтының мәліметінше, "ауданда негізгі тұрғындар пуштундар, аз мөлшерде тәжіктер де бар". Төмендегі мәліметтерге сәйкес, аймақтың этникалық құрамы келесідей: 91% пуштун және 9% тәжік.
The percentage of households with clean drinking water increased from 30% in 2005 to 36% in 2011. The percentage of births attended to by a skilled birth attendant fell from 9% in 2005 to 3% in 2011. According to the Institute for the Study of War, "The province is predominantly Pashtun, with a small Tajik population." According to the figures below, the ethnic groups of the province are as follows: 91% Pashtun and 9% Tajiks.
Аудандар
+ Пактия провинциясының аудандарыАудан халқы (2022)Аудан аумағыХалқының тығыздығыЭтностық құрамыЕскермелерАхмад Аба 31,488 364 86 Пуштундар 2005 жылы Саид Карам ауданының ішінде құрылған; ресми емес Мирзака ауданын қамтидыАхмадкель 25,775 220 117 Пуштундар Данд Ау Патан 30,027 219 137 Пуштундар Гардез 95,663 679 141 60% Пуштундар және 40% Тәжіктер Провинцияның негізгі солтүстік-оңтүстік және шығыс-батыс жолдарының қиылысында орналасқан Гардез қаласын қамтидыГәрда Серай 12,642 293 43 Пуштундар Жаңылкель ауданы 39,459 353 112 Пуштундар Лажа Мангал ауданы 21,258 193 110 Пуштундар Мирзака 9,698 220 44 Пуштундар Рохани Баба 23,018 653 35 Пуштундар Саид Карам 62,975 256 246 95% Пуштундар және 5% Тәжіктер 2005 жылы бөліндіШуак 6,245 114 55 Пуштундар Чаманаки 56,465 301 188 Пуштундар Чаманаки қаласын (Share Now деп аталса) қамтиды, ол Пактияның шығыс жартысының ең ірі қаласы және Пәкістанға бағытталатын маңызды қақпаЗадран 27,480 263 104 Пуштундар 2005 жылы Гәрда Серай ауданын құру үшін бөліндіЗази (Жажи) 71,212 591 120 100% Пуштундар Пәкістанда шииттер мен сүнниттер арасындағы діни қақтығыстардан қашқан адамдар кейде Зазиде пана табадыЗурмат 98,547 747 132 97% Пуштундар және 3% Тәжіктер Халыққа толы, салыстырмалы түрде өркендеген ауылшаруашылық ауданы. Көптеген басқа аудандардан айырмашылығы, Зурматқа бірнеше тайпалар кіреді, бұл оны басқа аудандарға қарағанда көбірек келіспеушілікке ұшыратадыПактия611,9525,58311093.3% Пуштундар, 6.7% Тәжіктер. Гәрда Серай, Ахмадкель және Мирзака ресми емес аудандар болып табылады.
+ Districts of Paktia ProvinceDistrictPopulation (2022)AreaPop. densityEthnicity NotesAhmad Aba 31,488 364 86 Pashtuns Created in 2005 within Said Karam District; includes the unofficial district MirzakaAhmadkhel 25,775 220 117 Pashtuns Dand Aw Patan 30,027 219 137 Pashtuns Gardez 95,663 679 141 60% Pashtun and 40% Tajik Includes the capital Gardez, which lies at the crossroads of the province's main north–south and east–west roadsGerda Serai 12,642 293 43 Pashtuns Janikhel District 39,459 353 112 Pashtuns Laja Mangal District 21,258 193 110 Pashtuns Mirzaka 9,698 220 44 Pashtuns Rohani Baba 23,018 653 35 Pashtuns Said Karam 62.975 256 246 95% Pashtuns and 5% Tajiks Sub divided in 2005Shwak 6,245 114 55 Pashtuns Chamkani 56,465 301 188 Pashtuns Includes the town of Chamkani (called Share Now), the largest in the eastern half of Paktia and a major gateway to PakistanZadran 27,480 263 104 Pashtuns Sub divided in 2005 to create Gerda SeraiZazi (Jaji) 71,212 591 120 100% Pashtuns People fleeing sectarian strife between Shiites and Sunnis in Pakistan occasionally take refuge in ZaziZurmat 98,547 747 132 97% Pashtuns and 3% Tajiks Populous, relatively prosperous agricultural district. Unlike most other districts, Zurmat includes more than one tribal group, making it somewhat more fractious than other districtsPaktia611,9525,58311093.3% Pashtuns, 6.7% Tajiks. Gerda Serai, Ahmadkhel, and Mirzaka are unofficial districts.