Урузған провинциясының тарихы: 7-ғасырда исламның келгені, Саффарилердің жаулап алуы, Александр Македонскийдің басқыншылығы және ежелгі Архосияның билеушілері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ауғанстан провинциясы
Province of Afghanistan
Тарих
Арабтар алғаш рет 7 ғасырда Урузғанға келді, олармен бірге ислам дінін әкелді, ал 9 ғасырда Саффарлар осы жерді жаулап алды. Бұл аймақ ежелгі Арахозияның бөлігі болған, ал оған дейін Мидиялықтар билік еткен, содан кейін Ахеменидтер басып алған. 330 жылға дейін Ұлы Александр бұл аймақты басып алды, бірақ оны Селевкидтердің басқаруына қалдырды. Кейіннен Мауриялар, Ашоканың басшылығымен, оны иеленіп, биледі. 7 ғасырда арабтар алғаш келген кезде, аймақ Зунбилдердің бақылауында болды, ал 9 ғасырда Саффарлар ислам атынан жаулап алды. Одан кейін Газнавидтер мен Гуридтер билік етті, ал 13 ғасырда моңғол шапқыншылығы болды. Аймақты Ильхан хандығының Арғун ханы, содан кейін Тимуридтер, Моғолдар және Сафавиттер басқарды. 1709 жылы Хотак әулеті Қандаһарда билікке келіп, Сафавиттерді жеңді. Олар бүкіл Оңтүстік Ауғанстанды бақылауға алды, ал Дуррани пуштундары сол кезде Герат аймағына қоныстанған еді. 1747 жылы Надир шаһтың қолбасшыларының бірі, Ахмад шаһ Дуррани, афғандардың басшысы болды және Урузған аймағы оның жаңа Дуррани империясының құрамына алғашқылардың бірі болып кірді, ол қазіргі Ауғанстан мемлекетіне айналды. 1980 жылдардағы Ауғанстандағы Кеңес соғысы кезінде Урузған кеңестік күштер мен моджахедтер арасындағы шайқастарға куә болды. Моджахедтердің ең белгілі басшыларының бірі Жан Мохаммад Хан болды. 1994 жылдың соңында Урузғанды Талибан басып алды. 2001 жылдың соңында АҚШ басшылығындағы күштер оларды құлатты. Хамид Карзай және оның жақтастары 2001 жылдың қазан және қараша айларында Урузғанға келіп, аймақты басқаруды өз қолына алды.
The Arabs were first to arrive in Uruzgan in the 7th century when they brought Islam to the region followed by the Saffarids who conquered the place in the 9th century. The region was part of ancient Arachosia, and was ruled by the Medes before it fell to the Achaemenids. In 330 BC, Alexander the Great occupied the area but left it to the Seleucids to rule. It was later attained and ruled by the Mauryas under Ashoka. By the 7th century, when the Arabs first arrived, it was under the control of the Zunbils before being conquered in the name of Islam by the Saffarids in the 9th century. It fell to the Ghaznavids followed by the Ghurids before the Mongol invasion in the 13th century. The area was ruled by Arghun Khan of Ilkhanate, later by the Timurids, Mughals and Safavids. In 1709, the Hotak dynasty rose to power in Kandahar and defeated the Safavids. Then, he took control of the entire southern Afghanistan while most of the Durrani Pashtuns were settled in the Herat area at the time. In 1747, one of Nader Shah's commanders, Ahmad Shah Durrani, became leader of the Afghans and the region of Uruzgan was one of the first to become part of his new Durrani Empire, which became what is now the modern state of Afghanistan. During the 1980's Soviet war in Afghanistan, Uruzgan witnessed fighting between pro Soviet forces and the Mujahideen. One of the most prominent local Mujahideen leaders was Jan Mohammad Khan. In late 1994, Uruzgan was captured by the Taliban. They were toppled by US led forces in late 2001. Hamid Karzai and his followers arrived in Uruzgan between October and November 2001 to take over control of the area.
Жақында болған тарих
2002 жылдың маусым айында Урузғанда той кезінде АҚШ әуе күштерінің бомбалауы салдарынан 30 бейбіт тұрғын қаза тапты. 2004 жылы Солтүстік Урузғанның бір бөлігінен жаңа Дайкунди провинциясы бөлініп шықты. 2006 жылдың тамызында НАТО басқаратын Халықаралық қауіпсіздікке көмектесу күштері (ISAF) АҚШ басқаратын коалициядан Урузғандағы билікті қабылдады, ал Нидерланды АҚШ-тан Урузған провинциялық қайта құру тобының (PRT) басшылығын иеленді. Нидерландтық команда құрамында австралиялық бөлімше де бар. Қауіпсіздік мәселелері мен Талибанның көтерілісіне байланысты Урузғанда тек бір халықаралық көмек агенттігі (GIZ) тұрақты түрде жұмыс істейді. НАТО-ның ISAF-ы Таринкотта PRT-ні басқарады. Аймақтағы 1400 нидерландтық және 1090 австралиялық әскер Нидерландтың "бірнеше нүктелі саясаты" аясында Урузғанның ірі елді мекендерін (Де Равуд, Хора және Таринкот қалалары) ғана қорғады. Дегенмен, олардың жауапкершілік аймағына бүкіл провинция кірді. Урузғанның ең қауіпті ауданы болған Гизаб ауданында бұрын ISAF күштері болған жоқ. 2010 жылдың тамызында Нидерланд парламентіндегі саяси келіспеушіліктерге байланысты 1950 нидерландтық әскері Урузған провинциясынан күштерін шығарып, PRT-ні АҚШ пен Австралияға миссияны жалғастыру үшін тапсырды. Біріккен Ұлттар Ұйымының Есірткі және қылмысқа қарсы күрес басқармасының (UNODC) мәліметінше, Ауғанстан әкімшілігі мен нидерландтық күштерінің тиісті шараларын қабылдамауына байланысты Урузғандағы опий егісі 2006 және 2007 жылдары рекордтық деңгейге жетті. 2007 жылдың 15-19 маусымы аралығында нидерландтық, американдық, австралиялық және ауғандық әскерлер Хора қаласын Талибан жауынгерлерінің шабуылынан қорғады. Нидерланд, Австралия және АҚШ баспасөздеріндегі хабарлар бұл шайқастың сол жылғы Талибанның ең ірі шабуылдарының бірі екенін көрсетті. Нәтижесінде бір нидерландтық, бір австралиялық, бір американдық сарбаз, 16 ауған полициясы, белгісіз саны азаматтар және көптеген Талибан жауынгерлері қаза тапты. 2008 жылдың қыркүйегінде Урузғанның паштун Баракзай тайпасының басшысы Рози Хан, сондай-ақ Попалзай көшбасшысы Жан Мохаммед Ханның ұзақ жылдар бойы қарсыласы Хора ауданындағы атыс кезінде қаза тапты. 2010 жылдың сәуір айының соңында ISAF күштері Гизаб ауданын Талибаннан уақытша тазартып, бұл қала тұрғындарының ISAF күштеріне көмектесу арқасында мүмкін болды. 2010 жылдың ақпан айында Ход маңында үш көліктік конвойдегі оннан астам азамат Lockheed AC 130, Bell OH 58 Kiowa тікұшақтары мен General Atomics MQ 1 Predator дрондарынан құралған күштер тарапынан қателік салдарынан Талибан деп жаңсалып, қаза тапты. Әуе күштері бірнеше шақырым қашықтықтағы жердегі әскерлерді қорғауға тырысқан.
In June 2002, a wedding party in Uruzgan was bombed by the U. S. Air Force, which resulted in the death of 30 civilians. In 2004, the new Daykundi Province was carved out of an area of northern Uruzgan. In August 2006, the NATO led International Security Assistance Force (ISAF) assumed authority for Uruzgan from the US led coalition, as the Netherlands took command of the Provincial Reconstruction Team (PRT) from the US as Task Force Uruzgan. There is also an Australian element under the Dutch command. Because of security concerns and the Taliban insurgency, only one international aid agency (GIZ) has a permanent presence in Uruzgan. NATO's ISAF operates a PRT in Tarinkot. The 1,400 Dutch and 1,090 Australian troops in the area secured only the largest population centers in Uruzgan (Deh Rawood, Chora, and Tarinkot towns) under the Dutch "inkspot policy". However, the force's area of responsibility included the entire province. Gizab district, which was then the most dangerous of Uruzgan's district, had no ISAF presence before. In August 2010, the 1,950 Dutch forces withdrew their forces from Uruzgan province, after a political disagreement in the Dutch parliament, leaving the PRT to the US and Australia to continue the mission. Uruzgan's opium poppy crop reached record levels in 2006 and 2007, according to the United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC), as no significant eradication efforts were carried out by the Afghan administration or Dutch forces. Between 15 and 19 June 2007, Dutch, American, Australian and Afghan soldiers defended the town of Chora against an assault by Taliban combatants. Reports in the Dutch, Australian and US press indicated that the battle was one of the largest Taliban offensives of the year. The fighting resulted in the deaths of a Dutch soldier, 1 Australian soldier, 1 American soldier, 16 Afghan policemen, an unknown number of civilians and a large number of Taliban. In September 2008 Rozi Khan, the leader of Uruzgan's Pashtun Barakzai tribe, and a longtime rival of Popalzai leader Jan Mohammed Khan, was killed in a firefight in Chora District. Gizab District was temporarily cleared of the Taliban by ISAF forces in late April 2010 and this was attributed to the uprising of the townspeople who helped the ISAF forces. In February 2010, near Khod, over ten civilians in a three vehicle convoy were killed by a combined force of a Lockheed AC 130, Bell OH 58 Kiowa helicopters and General Atomics MQ 1 Predator drones, who misidentified them as Taliban. The air forces were attempting to protect ground troops fighting several km away.
Көлік
2014 жылдың мамыр айынан бастап провинцияға Таринкот әуежайы қызмет көрсетіп, Кабулға жүлгіншілерді тікелей, тұрақты түрде тасымалдады.
As of May 2014 the province was served by Tarinkot Airport which had regularly scheduled direct passenger service to Kabul.
Денсаулық сақтау
Таза ауыз суға қол жеткізетін үй шаруашылықтарының үлесі 2005 жылы 8%-дан 2011 жылы 27%-ға дейін артты. Білікті акушерлік көмекпен туған балалардың үлесі 2005 жылы 6%-дан 2011 жылы 14%-ға дейін артты. Облыста шамамен 45 000 отбасы бар, олардың әрқайсысында орташа алты адам тұрады. Урузғанның отырықсың халқының көп бөлігі паштун және хазара этностарынан құралған. Сонымен қатар, маусымға қарай саны өзгеріп отыратын шағын кочилер де бар.
The percentage of households with clean drinking water increased from 8% in 2005 to 27% in 2011. The percentage of births attended to by a skilled birth attendant increased from 6% in 2005 to 14% in 2011. The province has an estimated 45,000 households, each with about six members on average. A large portion of Uruzgan's settled population belongs to ethnic Pashtuns and ethnic Hazaras. There is also a small population of Kochis, whose numbers vary with the seasons.
Аудандар
+ Урузған облысының аудандарыАуданының орталығы. Халық саныЖер аумағыХалық тығыздығыЕскермелерШаһиди Хассас 66,695 2,261 30Хора 72,276 2,189 33Дех Равуд 69,213 1,360 51Хас Урузған 63,904 2,821 23ТаринкотТаринкот 116,359 1,974 59Урузған436,079 11,474 38