Кіріспе

Индонезияның ұлттық ұраны Бхинека Тунгал Ика – Индонезияның ресми ұлттық ұраны, Индонезияның ұлттық нышаны Гаруда Панкасилаға жазылған. Бұл тіркес ежелгі яван тілінен алынған, «Түрлілікте бірлік» деп аударылады. Бұл тіркес Индонезия Конституциясында, атап айтқанда 36А бабында да көрсетілген. Бұл ұран түрлі мәдениеттерге, аймақтық тілдерге, нәсілдерге, этностарға, діндерге және сенімдерге ие Индонезияның бірлігі мен тұтастығын көрсетеді. Бұл тіркес 14 ғасырда Маджапахит империясы кезінде, Хаям Вурюк деп те белгілі патша Раджасанагараның билігінде жазылған ежелгі яван поэмасы – Какавин Сутасомадан алынған цитата.

Мағынасы

Бхинека сөзбе-сөз аударылғанда, бұл бхина сөзінің санди түрі, ол "әр түрлі" дегенді білдіреді; тунгал сөзі "бір" дегенді білдіреді, ал ика сөзі "ол" дегенді білдіреді. Сөзбе-сөз аударғанда "Бхинека Тунгал Ика" - "Әртүрлі, бірақ бір". Дәстүрлі түрде бұл фраза "Бірлікте – әртүрлілік" деп аударылады, яғни индонезия халқы әртүрлі болғанымен, біртұтас халық болып табылады. Бұл ұран Индонезияның бірлігі мен тұтастығын сипаттау үшін қолданылады, ол түрлі мәдениеттерді, аймақтық тілдерді, нәсілдерді, этностарды, діндерді және сенімдерді қамтиды. Гаджа Мада университетінің философия факультетінің меңгерушісі Ризал Мустансирдің пікірінше, "Бхинека Тунгал Ика ұраны индонезиялық ұлтты біріктіретін, өмірдің әртүрлі салаларындағы әртүрлілікті анық көрсетеді".

Шығу тегі

Бұл фраза 14 ғасырда Маджапахит империясы кезінде, Хаям Вурюк деп те белгілі патша Раджасанагараның тұсында жазылған ежелгі Ява поэмасы – "Какавин Сутасомадан" бастау алады. Мпу Тантулар, Ява әдебиетінің белгілі ақыны осы поэманың авторы. "Какавин" өлеңдері метрмен жазылған эпикалық шығармаларды қамтиды. Бұл өлең индуистер (әсіресе шиваиттер) мен буддистер арасындағы төзімділікті қадағалауымен ерекшеленеді.

Бала асырап алу

Бхинека Тунгал Ика деген сөз тіркесі голланд тілші-шығыстанушысы Йохан Хендрик Каспер Керннің "Verspreide Geschriften" атты мақаласында жарияланды. Керннің жазбаларын кейіннен Мұхаммед Ямин оқыды, ол бұл сөз тіркесін 1945 жылдың 29 мамыры мен 1 маусымы аралығында өткен Тәуелсіздікке дайындық жұмыстары жөніндегі алғашқы тергеу комитетінің (BPUPK) отырысына ұсынды. Бхинека Тунгал Ика ұраны кейіннен мемлекеттік эмблема – Гаруда Панкасилаға енгізілді. Индонезия Республикасының Мәдениет бас дирекциясының мәліметінше, мемлекеттік рәмізді Султан Хамид II жасады және ол 1950 жылдың 15 ақпанында ресми түрде жарияланды. Бұл сөз тіркесі, Панкасила ұлттық эмблемасымен және тағы 20 баппен бірге, 2000 жылдың 7-18 тамызында Халық кеңесінің (MPR) парламенттік сессиясында конституцияға енгізілген конституцияның екінші түзетуінен кейін Индонезия Конституциясының ресми бөлігіне кірді.