Кембриджширдегі Whitemoor түрмесінің тарихы мен мәселелері

Кіріспе

Уайтмур түрмесі – Англияның Кембриджшир графтығындағы Март қаласының жанында орналасқан, Ұлыбритания Әділет министрлігінің қарауындағы А санатындағы ерлер түрмесі.

Тарих

Уайтмур түрмесі ескі теміржол маршалдық ауласының орнында салынған және 1991 жылы Норма Майор ашқан. 1994 жылдың қыркүйегінде Бродди Кларктың басшылығымен Лондон бандиті Энди Рассел, Пол Маги және басқа да ИРА мүшелері бар алты тұтқын түрмеге қару контрабандасы арқылы өткізіп, түрменің арнайы күзетілген бөлімінен қашып кетті. Барлығы бірнеше минут ішінде қайта ұсталды. 2005 жылдың сәуір айында Уайтмур түрмесінің жанындағы жел турбинасы таңертеңгі уақытта өшіріліп тұрғаны хабарланды, себебі оның құбылатын көлеңкелері тұтқындарды мазалаған. Тұтқындар көлеңкелердің жыпылықтауына ашуланса, қауіпсіздік мәселелері туындауы мүмкін болғандықтан турбина тоқтатылды. 2005 жылдың тамызында түрмеде бір бөлімде жарылыс болғаннан кейін екі күнге жабылды. Өртсөндіргіш құрал сияқты жарылыстан кейін толық тінтіру жүргізілді, бірақ түрмеге ешқандай зиян келтірмеді. 2006 жылдың маусым айында Ұлыбританияның түрмелердің бас инспекторы жасаған тексеру баяндамасында Уайтмур түрмесінің қызметкерлері тұтқындарға немқұрайлы қарап, олардың сұрақтары мен көмек сұрауларына уақтылы жауап бермегені сынға алынды. Баяндама сонымен қатар түрменің медициналық қызмет көрсетуі мен дәріханасын сынап, қара және азиялық тұтқындарға қатысты айқын кемсітушілік сезілгенін мәлімдеді. Алайда, баяндамада Уайтмурдың мамандандырылған бөлімдері – мысалы, қауіпті және ауыр мінез-құлқы бұзылғандар бөлімі – жақсы жұмыс істеп жатқаны мақталып айтылды. 2008 жылдың қазан айында жасалған тағы бір тексеру баяндамасында Уайтмур түрмесінің қызметкерлері мұсылман тұтқындары түрмедегі басқаларды радикалдыландыруға тырысып жатыр деген қорқыныш білдірді. Инспекторлардың сөзінше, қызметкерлер мұсылман тұтқындарын экстремистер және қауіпсіздікке қауіп төндіретіндер деп қарады, тіпті олардың тек сегізі ғана террористік қылмыстар үшін сотталған. Осы тексеруден туындаған алаңдаушылықтарға байланысты 2009 және 2010 жылдар аралығында Әділет министрлігінің тапсырысымен Кембридж криминология институтының зерттеушілері қызметкерлермен және тұтқындармен сұхбаттасу үшін қосымша сапарлар ұйымдастырды. 2011 жылдың қарашасында Кембридж криминология институты зерттеушілерінің нәтижелерін жариялады. 2014 жылдың қаңтар айында Уайтмур түрмесіндегі инспекциядан кейін Түрмелердің бас инспекторы жасаған есепте түрмеде 454 ересек ер адам тұрғаны, олардың шамамен 40% мұсылман екені көрсетілді. Баяндамада "террористік қылмыстар үшін сотталған кейбір мұсылман тұтқындары басқаларға кері әсер ететіні" айтылды.

Whitemoor Prison was built on the site of an old railway marshalling yard and was opened in 1991 by Norma Major. In September 1994 while under the governorship of Brodie Clark, six prisoners including London gangster Andy Russell, Paul Magee and other IRA members, escaped from the prison's Special Secure Unit after smuggling a gun into the prison. All were recaptured within minutes. In April 2005, it was alleged that a wind turbine situated near Whitemoor Prison was being switched off in the early mornings because the flickering shadows it created annoyed inmates. The turbine had been halted because of possible security problems if prisoners became upset over the flickering shadows. In August 2005, the prison was locked down for two days following an explosion in a wing. A full search was carried out after the firework like blast, however it caused no damage to the prison. In June 2006, an inspection report from His Majesty's Chief Inspector of Prisons criticised staff at Whitemoor Prison for ignoring prisoners, and not responding to their queries and requests for help promptly enough. The report also criticised the prison's healthcare provision and pharmacy, as well stating that black and Asian prisoners felt subtle discrimination against them. However, the report did praise Whitemoor's specialist units – such as the dangerous and severe personality disorders wing – which were said to be performing well. A further inspection report stated, in October 2008, that staff at Whitemoor Prison felt fear that Muslim inmates were attempting to radicalise others held at the jail. According to inspectors, officers tended to treat Muslim prisoners as extremists and potential security risks, even though only eight of them had been convicted of terrorist offences. Due to the concerns raised by this inspection, further visits by researchers from the Cambridge Institute of Criminology, commissioned by the Ministry of Justice, were arranged between 2009 and 2010 to interview staff and inmates. In November 2011, the Cambridge Institute of Criminology published their researchers' findings. A report by HM Chief Inspector of Prisons on Whitemoor, following an inspection in January 2014, stated that the prison housed 454 adult men, of which approximately 40% were Muslim. The report identified "some Muslim prisoners convicted of terrorist offences who were an adverse influence on others".

2020 жылғы террорлық шабуыл

9 қаңтарда сағат 9:10 шамасында екі тұтқын, жалған суицид белбеулерін киіп, түрме қызметкеріне шабуыл жасады. Түрме қызметкері басы мен мойнына жарақат алды, ал шабуылшылар шабуыл кезінде импровизацияланған, жиналған пышақтарды қолданды. Үш түрме қызметкері мен бір медбике де пышақталған әріптесіне көмекке асығып бара жатқанда жарақат алды. Шабуыл жасағандардың бірі 24 жастағы Брустом Зиамани болды, ол 2015 жылы террористік актіні дайындағаны үшін кінәлі деп танылды. Зиаманиге зорлық-зомбылық қылмысы үшін жазасын өтеп жүрген, ислам дініне кірген тағы бір тұтқын көмектесті. Полиция, осы оқиғаға байланысты белгілі бір жағдайларға байланысты, терроризмге қарсы күрес бөлімі Уайтмур түрмесіне жіберілгенін "қажет деп санады".

Бүгінгі түрме

Уайтмурда Ұлыбританияның ең қауіпті 500 тұтқыны орналасқан. Түрмеде қауіпті ауыр жеке тұлғалық бұзылыстар (DSPD) бөлімі және қатаң қадағалау орталығы (CSC) бар. Орталық – түрме ішіндегі түрме. Уайтмур 4 жылдан кем жазасын өтеуге сотталған тұтқындарды қабылдамайды. Түрме режиміне құрылыс және жиһаз жасау салаларындағы кәсіптік оқыту курстары, сондай-ақ өндірістік шеберханалар, қайта өңдеу және кір жуу жұмыстары кіреді. Түрме толық, жартылай және бөлікпен оқу курстарын ұсынады, оның ішінде негізгі дағдылар, GCSE, жоғары білімге кірудің 3-деңгейі және Ашық университеттің курстары бар. Денсаулық сақтау орталығында 9 төсектік стационарлық бөлім бар. Орталықта толық уақытты дәрігер жұмыс істейді және тәулік бойы медбикелік қызмет көрсетіледі. Тәулік бойы медициналық көмек кезекшілік арқылы жүзеге асырылады. Басқа да мүмкіндіктерге спорт залы мен дүкен кіреді.