Кіріспе

Ұлыбританиядағы түрмелер тізімі – 2024 жылғы дерек бойынша Ұлыбританияның үш құқықтық жүйесіндегі (Англия және Уэльс – 122 түрме, Шотландия – 15 түрме және Солтүстік Ирландия – 4 түрме) барлық 141 қазіргі түрмелердің тізімі. Сондай-ақ, қазір қолданылмайтын бірқатар тарихи түрмелер де кірген.

Англия, Уэльс, Шотландия және Солтүстік Ирландия

Англия мен Уэльстегі мемлекеттік сектордағы түрмелерді Ұлыбритания үкіметінің атқарушы агенттігі – Ұлыбританияның түрме және пробация қызметінің бөлігі болып табылатын Ұлыбританияның түрме қызметі (HMPS) басқарады. Сонымен қатар, 1990 жылдан бері бұрынғы түрмелердің көптеген түрмелердің күнделікті жұмысы, сондай-ақ бірнеше жаңа нысандар Serco және G4S сияқты жеке компанияларға "сырттан тапсырылған". Англия мен Уэльстегі барлық түрмелер, мемлекеттік немесе жеке басқарылатын болсын, Ұлыбританияның түрме инспекциясымен тексеріледі. Шотландиядағы түрмелерді Шотландияның түрме қызметі, ал Солтүстік Ирландиядағы түрмелерді Солтүстік Ирландияның түрме қызметі басқарады. Ішкі істер министрлігімен "көшіру орталықтары" да жұмыс істейді. Төмендегі кестелерде 2022 жылға дейін Англия мен Уэльс, Шотландия және Солтүстік Ирландияның үш құқықтық жүйесінде қолданылып келген барлық қазіргі және кейбір тарихи түрмелер мен жас қылмыскерлер мекемелері тізімделген. Көпшілігі ересек еркектерге арналған және әр құқықтық жүйенің тиісті мемлекеттік түрме қызметімен басқарылады, бірақ шағын бөлігі жеке түрме компанияларымен басқарылады. Сонымен қатар, 18 жасқа дейінгілерге арналған ересек әйелдер түрмелері мен жасөспірімдер түрмелері/қауіпсіз балалар бөлімшелері де бар.

Халық саны

2021 жылға қарай Ұлыбританияның (Англия мен Уэльс, Шотландия және Солтүстік Ирландияны қоса алғанда) жалпы түрмедегі тұтқындар саны шамамен 87 000 адамды құрайды, бұл Батыс әлеміндегі ең көп санды түрме популяцияларының бірі. Халықтың өсуімен, жаза мерзімін ұзартатын заң өзгерістерімен және 2020 жылдардың ортасына қарай 20 000-ға жуық қосымша түрме орындарын салуды көздеген ұлттық үкімет бағдарламасымен Ұлыбританиядағы түрмедегі тұтқындардың жалпы саны 2026 жылға қарай шамамен 110 000-ға жетеді деп күтілуде.

Ұлыбритания түрмедегі түрмешілердің түрлері мен санаттары

Ұлыбританияда ересек тұтқындар 4 қауіпсіздік санатына бөлінеді (ерлер мен әйелдер санаты сәл өзгеше болса да) белгілі бір факторларға байланысты, мысалы, олар жасаған немесе айыпталған қылмыстар, қашуға тырысу ықтималдығы, қашқан жағдайда тудыратын қауіп, жаза мерзімі және бар болған бұрынғы соттылықтары. Ерлер санаты төмендегідей:

А санаты – «Қашуы қоғамдық немесе ұлттық қауіпсіздікке өте қауіпті» саналатын тұтқындар. Мысалы, кісі өлтіру, адам өлтіру, терроризм, зорлау, қасақана дене жарақаттары келтіру (ауыр дене жарақаттары), тонау, қару-жарақ және жарылғыш заттармен жасалған ауыр қылмыстар, мемлекетке қарсы қылмыстар, Ресми құпиялар туралы заң бойынша сотталғандар немесе осы қылмыстарға қатысты әрекеттер жасағандар. Ұлыбританияда он А санатындағы түрме бар, сегізі Англия мен Уэльсте, біреуі Шотландияда және біреуі Солтүстік Ирландияда орналасқан. Белмарш түрмесі А санатындағы түрмелердің мысалы. Олар АҚШ-тағы супермакс/максималды қауіпсіздік түрмелерімен тең.

B санаты – «Максималды қауіпсіздік қажет етпейтін, бірақ қашуын қиын ету қажет» саналатын тұтқындар. Әдетте, А санатындағы тұтқындар сияқты қылмыстар жасағандар, бірақ олардың қауіп деңгейі төмен деп табылғандар немесе А санатында ұзақ мерзім қызмет етіп, жақсы мінез-құлық танытқандар кейде B санатына ауыстырылады. Вормвуд Скрабс түрмесі B санатындағы түрмелердің мысалы. Олар АҚШ-тағы орташа қауіпсіздік түрмелерімен тең.

C санаты – «Ашық жағдайда сенім артуға болмайтын, бірақ қашуға тырыспайтын» тұтқындар. Әдетте, жеңіл қылмыстар жасағаны үшін сотталған және бірнеше жылдан аспайтын мерзімге жазасын өтеп жатқандар. Сондай-ақ, жазасын өтеу мерзімінің соңына жақындаған B санатындағы тұтқындар босатылуға дайындалу үшін кейде C санатына ауыстырылады. Бервин түрмесі C санатындағы түрмелердің мысалы. Олар АҚШ-тағы ең төменгі қауіпсіздік түрмелерімен тең.

D санаты – «Қашуға тырыспайтынына сенімділікпен қарауға болатын және ашық түрмеде болу құқығы берілген» тұтқындар. D санатындағы тұтқындар «Ашық түрмелерде» ұсталады, онда олар түрме аумағында қауіпсіздікке кепілдік беріп еркін жүріп-тұра алады және тәуекелдерді бағалаудан кейін түрмеден тыс қоғамда жұмыс істеуге немесе аптасына белгіленген сағаттарға үйге қысқа мерзімді сапарлар жасауға рұқсат алады. Сондай-ақ, жазасын өтеу мерзімінің соңына жақындаған C санатындағы тұтқындар босатылуға дайындалу үшін кейде D санатына ауыстырылады. Форд түрмесі D санатындағы түрмелердің мысалы. Олар АҚШ-тағы ең төменгі қауіпсіздікпен жұмыс істеуге рұқсат берілген түрмелермен немесе жергілікті қамау орындарымен тең.

Англия мен Уэльстегі ересек әйелдер төрт түрлі қауіпсіздік деңгейіне бөлінеді: ең төменгісінен ең жоғарысына дейін – ашық, жабық, шектеулі мәртебе және А санаты. Бірақ әйелдер үшін А санаты сирек қолданылады, себебі мұндай ауыр қылмыстар үшін ұсталған әйелдердің саны аз, сондықтан көпшілігі жабық немесе шектеулі жағдайда ұсталады. Солтүстік Ирландияда Англия мен Уэльстегі сияқты жүйе қолданылады. Шотландияда үш санатты жүйе бар: ең төменгісінен ең жоғарысына дейін – төмен, орташа және жоғары қадағалау (жоғары қадағалау Англия, Уэльс және Солтүстік Ирландиядағы ересектерге арналған А санатына ұқсас).

Сонымен қатар, 18 және одан жоғары жастағы ерлер мен әйелдер арнайы ересектер түрмелерінде ұсталады, ал 18 жасқа дейінгілер (кейде 21 жасқа дейінгілер) ел бойынша мемлекеттік түрме қызметі, жеке компаниялар (G4S немесе Serco сияқты), жергілікті кеңес органдары және сирек жағдайларда қайырымдылық ұйымдары басқаратын үш түрдегі мекемелердің бірінде ұсталады. Олар:

Жас қылмыскерлер мекемелері (ЖҚМ), ересектер түрмелеріне ұқсас, бірақ тек 15-20 жастағы еркектерді ұстайды (15-17 және 18-20 жастағылар бөлек орналасады) және олар осал деп саналмайды.

Қауіпсіз оқу орталықтары (ҚОО), қауіпсіз қамауға алу мекемелері, бірақ білім беру, әл-ауқат, денсаулық сақтау және қолдау сияқты мәселелерге көбірек назар аударады, дәстүрлі түрме жазалауынан гөрі. Олар 12-14 жастағы еркек және 12-17 жастағы әйелдерді бөлек бөлмелерде ұстайды. Бірақ 15-17 жастағы еркектер де, егер олар осал деп табылса, ұсталуы мүмкін.

Балаларды қорғау үйлері (БҚҮ), ҚОО-ға ұқсас, білім беру, әл-ауқат, денсаулық сақтау және қолдау сияқты мәселелерге көбірек назар аударады, дәстүрлі түрме жазалауынан гөрі. Олар 10-11 жастағы өте жас еркек және әйелдерді ұстайды, олар әдетте ауыр қылмыстар үшін сотталады немесе қамауға алынады. Бірақ 12-14 жастағы еркек және әйелдер де, егер олар осал деп табылса, ұсталуы мүмкін. Сонымен қатар, ерлер мен әйелдер 17 жасқа дейін кепілденуден бас тартылса және жергілікті балалар органдары (әлі сотталмаған) ұстауға мәжбүр болса, оларды ұстауға болады (әлі сотталмаған), әдетте, егер олар осал болса, қауіп төнсе немесе ЖҚМ жарамсыз болса. Балалар актісі 1989 сияқты заңдарға сәйкес, олардың қашқандарының тарихы, өздеріне немесе басқаларға зиян келтіру қаупі, зәбірлеу, есірткілерге тәуелділік және балаларға қатысты жыныстық құқық бұзушылық сияқты жағдайларда, сот шешімімен қауіпсіздік мақсатында ұсталуы мүмкін екенін де атап өткен жөн.

Толық ақпаратты мына жерден табуға болады: Ұлыбританиядағы тұтқындардың қауіпсіздік санаты.

Англия және Уэльс (Б.М. Түрме қызметі)

АтауыОрындысыАуданОператорыЕскертулерКатегорияАлткурсЛиверпульМерсисайдG4SMЕресектер мен жасөспірімдер, қылмыскерлерЕресектер жыныстық қылмыскерлерCAskham GrangeАскхам РичардСолтүстік Йоркшир128Ересектер мен жасөспірімдерЕресектер мен жасөспірімдерBBelmarshТамсмидЛондон910Белмарш түрмесі түрмелердің әртүрлі санаттарын қабылдайдыABerwynВрексхамВрексхам округі2106Ересектер еркек. Ұлыбританиядағы ең үлкен түрме. CBirminghamБирмингемБатыс Мидлендс1450Бұрынғы атауы Winson GreenБ, CBrinsfordФетерстонСтаффордшир569Жас қылмыскерлерЕресектер мен жас қылмыскерлерОқу орныC (Оқу)BronzefieldЭшфордСуррейSodexo Justice ServicesЕресектер мен жасөспірімдер әйелдерЕресектер ерлерCBullingdonАрнкоттОксфордшир1114Ересектер ерлерB, CBureКолтишаллНорфолк624Ересектер ерлер, жыныстық қылмыскерлерCCardiffАдамстаунКардифф784Ересектер ерлерBChannings WoodДенбериДевон731Жыныстық қылмыскерлерді емдеу бағдарламасын (SOTP) жүзеге асыруға маманданған. CChelmsfordЧелмсфордЭссекс695Ересектер мен жас қылмыскерлерОқу түрмесіCCookham WoodБорсталКент157Жас қылмыскерлерОқу түрмесіCDeerboltСтартфортКаунти Дурхам453Жас қылмыскерлерЕресектер, жас қылмыскерлер және жыныстық қылмыскерлерBDovegateУттокстерСтаффордширSercoЕресектерді оқыту түрмесіBDownviewБанстедСуррей358Ересектер мен жасөспірімдер әйелдер. Дрейк ХоллЯрнфилдСтаффордшир315Ересектер мен жасөспірімдер әйелдер. Шетел азаматтарына маманданғанЕресектер мен жасөспірімдер күдікпен ұсталғандарBEast Sutton ParkСаттон ВэленсКент100Ересектер мен жасөспірімдер әйелдерЕресектер ерлерCExeterЭкзетерДевон533Ересектер мен жас қылмыскерлерОқу орныCFelthamФелтхамЛондон762Жас қылмыскерлерЕресектер ерлер. DForest BankПендлбериҮлкен МанчестерSodexo Justice ServicesЕресектер мен жас қылмыскерлерCFoston HallФостон, ДербиширДербишир290Ересектер мен жасөспірімдер әйелдерЕресектер ерлерCFranklandБрассайдКаунти Дурхам750Ересектер ерлер, соның ішінде А санаты жоғары тәуекел және В санаты ерлерAFull SuttonФулл СаттонШығыс Райдинг Йоркшир608Ересектер ерлерAGarthУлнес УолтонЛанкашир847Оқу орныBGartreeМаркет ХарбороЛестершир869BGrendonГрендон АндервудБаккингемшир235BGuys MarshШафтсбериДорсет578CHatfieldХатфилд ВудхаусОңтүстік Йоркшир260Ересектер ерлер және жас қылмыскерлерЕресектер ерлерCHewellТардебиггеВорчестершир1431B, C, DHigh DownБанстедСуррей1208Ересектер ерлерBHighpoint NorthСтрадишаллСаффолк379Ересектер ерлер. Бұрынғы атауы Эдмундс Хилл. CHighpoint SouthСтрадишаллСаффолк944Ересектер ерлерCHindleyБикершоуҮлкен Манчестер440Ересектер ерлерЕресектер ерлер және жас қылмыскерлерЕресектер ерлерCHullКингстон апон ХуллШығыс Райдинг Йоркшир1044Ересектер ерлер және жас қылмыскерлерBHumberБроуШығыс Райдинг Йоркшир1064Ересектер ерлер, қайта оқуCHuntercombeНуффилдОксфордшир365Жас қылмыскерлерЖас қылмыскерлерIsle of Wight (Parkhurst)НьюпортАйл оф Уайт536DKirklevington GrangeКирклевингтонГрейнджСолтүстік Йоркшир283C, DLancaster FarmsЛанкастерЛанкашир549CLeedsЛидсБатыс Йоркшир1004Бұрынғы атауы Armley Gaol. BLeicesterЛестерЛестершир392BLewesЛьюисШығыс Суссекс723Ересектер мен жас қылмыскерлерDLincolnЛинкольнЛинкольншир738BLindholmeХатфилд ВудхаусОңтүстік Йоркшир990Жердің бір бөлігі Иммиграциялық қайтару орталығы ретінде пайдаланыладыC,HMYOILiverpoolЛиверпульМерсисайд1184B, CLong LartinОңтүстік ЛиттлтонВорчестершир622ALow NewtonБрассайдКаунти Дурхам336Ересектер мен жасөспірімдер әйелдерBmaidstoneМейдстоунКент600CManchesterМанчестерҮлкен Манчестер1269Бұрынғы атауы StrangewaysЕресектер мен жас қылмыскерлерNorthumberlandАклингтонНортумберлендSodexo Justice ServicesDNorwichНорвичНорфолк767Ересектер мен жас қылмыскерлерBOakwoodФетерстонСтаффордширG4SCOnleyРугбиУорвикшир742CParcБриджендМид ГламморганG4SMЕресектер мен жасөспірімдер, қылмыскерлер. B, CPeterboroughПитербороКембриджширSodexo Justice ServicesЕрлі-зайыптылар (480) және әйелдер (360)Жас қылмыскерлерЖас қылмыскерлер; Usk спутнигіBRanbyРанбиНоттингемшир1098CRisleyУоррингтонЧешир1085CRochesterРочестерКент620Жас қылмыскерлерBSendSendСуррей282Ересектер әйелдерЕресектер ерлер және жас қылмыскерлерDSheppey Cluster (Swaleside)ИстчерчКент1132BStaffordStaffordСтаффордшир741CStockenСтреттонРатланд806CStoke HeathStoke HeathШропшир632Жас қылмыскерлерЕресектер әйелдер және жас қылмыскерлерDSwanseaСэндфилдсСуонси422B, CSwinfen HallСуинфенСтаффордшир624Ересектер мен жас қылмыскерлерBThe MountБовингдонХертфордшир1100Ересектер санаты CMЕресектер ерлер, жыныстық қылмыскерлерЖас қылмыскерлерCWakefieldУэйкфилдБатыс Йоркшир751 Сондай-ақ 'Monster Mansion' деп белгіліAWandsworthУандсуортЛондон1665B, CWarren HillВудбриджСаффолк222Жас қылмыскерлерCWealstunТорп АрчБатыс Йоркшир527CWerringtonВеррингтонСтаффордшир162Жас қылмыскерлерЖас қылмыскерлерCWhitemoorМарчКембриджшир448AWinchesterУинчестерХэмпшир544Ересектер ерлерBWoodhillМилтон КейнсБаккингемшир819BWormwood ScrubsВормвуд СкрабсЛондон1277Ересектер ерлерC

HMP The Verne қазіргі уақытта C санатының мемлекеттік түрмесі ретінде жұмыс істейді.

Бұрынғы түрмелер

АтауыОрындысыАуданЕскертпелерАбингдонАбингдонОксфордшир1812 жылы Беркшир округінің түрмесі ретінде салынған, 1874 жылы жабылған, 1960 жылдары қайта жаңартылған.АлдингтонАлдингтонКент1999 жылы жабылған.АшвеллАшвеллРутленд2011 жылдың наурыз айында жабылған, қайта дамытылуды күтуде.БюмарисБюмарисАнглсиТарихи, қазір мұражай.Белле ВьюМанчестерҮлкен МанчестерТарихи.Блантайр үйіГудхарстКент2015 жылы жабылған.БлундстонБлундстонСуффолк1960-2013 жылдар.БокардоОксфордОксфордширТарихи.БодминБодминКорнуоллТарихи.Булвуд ХоллХоклиЭссекс2013 жылы жабылған.Кэмп Хилл түрмесіНьюпортУайт аралы2013 жылы жабылған.Кентербери түрмесіКентербериКент2013 жылы жабылған.The ClinkСаутуаркЛондонТарихи.Колдбат ФилдсКлеркенвеллЛондон1885 жылы жабылған.ДорчестерДорчестерДорсет2013 жылы жабылған.Далтон КаслыДалтон-ин-ФернессКамбрия.Эден КэмпМалтонСолтүстік ЙоркширЕкінші дүниежүзілік соғыстағы тұтқындар лагері.Финнамор ВудМарлоуБакингхемшир1996 жылы жабылған, қайта дамытылуды күтуде.Фишертон түрмесіСолсбериУилтшир1870 жылы жабылған.ФлитХолборнЛондонТарихи.Галереялар әділеттілігіНоттингемНоттингемширТарихи.ГейтхаусВестминстерЛондонТарихи.Глен ПарваЛестерЖастарға арналған, 2017 жылдың маусымында жабылған.ГлостерГлостерГлостершир2013 жылы жабылған. Туристік тартым ретінде ашық.ХексэмХексэмНортумберлендТарихи.ХоллоуэйИслингтонЛондон2016 жылы жабылған.КеннетМагуллМерсисайд2016 жылы жабылған.King's BenchСаутуаркЛондонТарихи.КингстонПортсмутХэмпшир2013 жылы жабылған.Ланкастер қамалыЛанкастерЛанкаширТарихи, әлі де Король соты орталығы ретінде пайдаланылады.Лэтчмир ХаусРичмонд-на-ТемзеЛондон2011 жылдың қыркүйегінде жабылған, қайта дамытылуды күтуде.Лаунсестон қамалыЛаунсестонКорнуоллТарихи.Линкольн қамалыЛинкольнЛинкольнширТарихи – 1787 жылы салынған түрме блогы, 1878 жылға дейін тұтқындарды ұстаған, қазір тарихи келушілерге ашық.МаршалсиСаутуаркЛондонТарихи.МиллбанкВестминстерЛондонТарихи.НьюгейтЛондон қаласыТарихи.Норман КроссПитербороуКембриджширТарихи.НорталертонНорталертонСолтүстік Йоркшир2014 жылы жабылған.ПауылқышылықЛондон қаласыТарихи.Принц Руперт мұнарасыЛиверпульМерсисайдТарихи.РидингРидингБеркшир1844 жылдан бері 320 адамға дейін сыйдыратын түрме. 2013 жылы жабылған.Рутин түрмесіРутинДенбигширТарихи, қазір округтік кеңеге тиесілі және архив ретінде пайдаланылады, кейбір аймақтары туристік нысан ретінде ашық.ОксфордОксфордОксфордшир1996 жылы жабылған, сауда және мұра кешені ретінде қайта жаңартылған.Шептон МаллетШептон МаллетСомерсет2013 жылы жабылған. Туристік нысан ретінде ашық.ШрусбериШрусбериШропшир2013 жылы жабылған. Туристік нысан ретінде ашық.Тотхилл Филдс БридуэллВестминстерЛондонТарихи.ТауэрЛондонУайтчепельЛондонТарихи.УоллингфордУоллингфордОксфордширТарихи.УэрПортлендДорсетТүрме кемесі – 2005 жылы жабылған.УэллингбороУэллингбороНортгемптоншир2012 жылы жабылған.Вуд Стрит КонтерВуд СтритЛондонТарихи.

Бұрынғы түрмелер

АтыМеңзілге орналасқан жерКаунтиЕскертулерЛабиринтМазетаунДаун округы1971 жылы Лонг Кеш ұстау орталығы ретінде ашылып, 1976 жылы HM Мазе түрмесіне дейін кеңейтілді. Соғыс кезеңінде кеңінен танымал болды, құрылғаннан бастап 2000 жылы жабылғанға дейін әскери тұтқындарды қабылдады. БелфастБелфастАнтрим округыКрамлин жолы түрмесі деп те аталады. 1846 жылы ашылып, 1996 жылы жабылды. АрмагАрмагАрмаг округыАрмаг түрмесі деп те аталады. 1780 жылға дейін тарихы бар және 1986 жылы жабылды. Көбінесе әйел тұтқындарды ұстады.

Болашақ түрмелер

Атауы Орналасуы Аудандық кеңес Ескертпелер М.М. Түрмесі Миллсайк Фулл Саттон Шығыс Райдинг Йоркшир 2025 жылы ашылуы жоспарлануда. Сыйымдылығы 1440 орын. HMP Full Sutton-ға іргелес орналасқан.