Кіріспе

Артункаль – Оңтүстік Үндістанның Керала штатындағы жағалау қаласы және маңызды қажырлық орталық. Ол Кочин қаласынан оңтүстікке қарай 40 шақырым, Аллеппи қаласынан солтүстікке қарай 21 шақырым қашықтықта орналасқан. Артункаль – Кочидің қарқынды дамып келе жатқан серік қаласы. Артункаль Чертала талуының құрамында, ал ол өз кезегінде Аллеппи ауданының бөлігі болып табылады.

Қажылық орны

Артункаль – Керала штатындағы ең маңызды қажырлы орындардың бірі. Жүздеген мыңдаған ізбасарлар осы жерді қасиетті деп есептейді, олардың ішінде христиандар мен басқа да дін өкілдері бар. Ауыл әулие Себастьянды өз қамқоршысы еткен шіркеуімен тығыз байланысты. Артункальдегі әулие Себастьян мерекесі – қаңтар айында екі аптаға созылатын ұлы той. Дәстүрлі мерекенің басты күні 20 қаңтарда болса, шіркеу басшылары 27 қаңтарда тағы бір мереке күнін белгіледі, ол жергілікті жұртшылықта "Эттамперуннал" немесе "мерекенің сегізінші күні" деп аталады. Мереке күндері штаттың түкпір-түкпірінен ізбасарлар келеді. Шіркеуден жағажайға дейін әулие Себастьянның сүйкімді мүсінін алып жүретін шеру – мерекенің ең маңызды шарасы. Әр жыл сайын шеру кезінде аспанда бір бүркіт көрінеді. Бұл бүркіт те әжелердің әңгімелерінде ауылдың қамқоршысы әулие Себастьянның бар екендігі туралы айтылады.

Алғыс айту күні

Қатерлі аурудан айыққан немесе қауіпті жағдайлардан аман қалған көптеген ізбасарлар осы қасиетті орынға Себастьян қасиеттісіне алғыс айту үшін келіп, сыйынады. Қасиеттінің кемістіктерді, жарақаттарды және психикалық ауруларды емдеу қабілеті бар деп сендіріледі. Сондықтан көптеген мүмкіндігі шектеулі адамдар да осы киелі орынға барады. Ізбасарлар көбінесе жағажайдан шіркеуге дейін тізе бүгіп, "Урулунерча" деп аталатын амалмен алғыстарын білдіреді және садақ-жебелердің кішкентай металл үлгілерін сыйлайды.

Андрей шіркеуі, Артункаль, Чертала

Шіркеу, ресми түрде Артункалдағы Киелі Андрей базиликасы, бастапқыда 16 ғасырда португал миссионерлері салған. Оның қызықты тарихы бар. Шіркеу 1584 жылы қайта салынды, сол кездегі пастор, әке Жакома Фенисио басшылығымен, оның табынушылары дене мен жанды емдеуге сиқырлы күші бар деп есептейді. Табынушылар оны Артункаль Велутачан деп лақап ат қойды, бұл ағылшын тілінде "ақ терілі әке" деп аударылады. Әке Фенисио 1632 жылы қайтыс болды. Оның өлімінен сегіз жыл өткен соң шіркеу тағы да қайта салынды, бұл жолы Араб теңізінің жағалауындағы ұзын, ақ құмды жағажайға қарай батысқа бұрылды. 1647 жылы Милан қаласында жасалған, денесіне көптеген жебелер тиген (Рим императорының бұйрығымен христиан дінін қабылдағандықтан жазаланған) әулие Себастьянның мүсіні Артункаль шіркеуіне әкелініп орнатылды. Артункаль Сент-Эндрюс шіркеуі, Аллеппи епархиясының алғашқы приходы, 2010 жылдың 9 шілдесінде базилика мәртебесіне көтерілді.

Мекемелер

Артункальдың жүрегі – Ассизидің қасиетті Франциск атындағы жоғары орта мектебі мен шіркеу арасындағы кең ашық алаң. Мектеп ғимараты шіркеуден жағажайға дейінгі жолдың екі жағына шашырап орналасқан. Ауылда жақсы жабдықталған аурухана, медбикелер мектебі, мұғалімдер даярлау институты, орталық мектеп, сондай-ақ бір ағылшын тіліндегі мектеп бар (Ксавье Арессерил атындағы ағылшын тіліндегі мектеп, CBSE). Бұл мектепті Арессерил білім беру және қайырымдылық қоры (Риетапурам, Артункаль) басқарады. Мектептің жанында шіркеу жергілікті кәсіпкерлерге жалға берген жиырмадай дүкеннен тұратын шағын сауда орталығы да бар. Бұл жердегі ірі банктер – Үндістан Мемлекеттік банкі, Аллеппи аудандық кооперативтік банкі және Артункаль ауылдық қызмет кооперативтік банкі. Ауылдағы жердің көп бөлігі шіркеуге тиесілі. Артункаль базиликасынан шамамен жарты мильдей қашықтықта қасиетті Георгийді қорғаушысы етіп танитын тағы бір шіркеу бар. Артункалда сонымен қатар балық аулау порты салынып жатыр. Терадеса тас жолы, яғни жағалау тас жолы, Алаппужаның жағалау ауылдарын, оның ішінде Артункалды, Кочи маңымен байланыстыруды жақсартуға көмектеседі деп күтілуде.