Герман тілдеріндегі "wight" сөзі – "жан" немесе "нәрсе" мағынасын білдіреді. Этимологиясы, тарихи өзгерістері, қазіргі фэнтезидегі қолданысы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Герман тілдерінде "болу" немесе "зат" термині
Term for "being" or "thing" in Germanic languages
Герман тілдеріндегі термин.
the term in Germanic languages
A wight – бір нәрсе немесе тіршілік иесі. Бұл жалпы мағына герман тілдеріндегі туысқан терминдерге тән, алайда терминнің қолданылуы уақыт өте келе және аймақтар бойынша үлкен айырмашылықтарға ие. Ескі ағылшын тілінде ол кез келген нәрсені білдіруі мүмкін, ал орта ағылшын тілінде мағынасы нақтырақ болды, бұл ағылшын-нормандық тіліндегі ұқсас мағыналы "тіршілік иесі" терминімен байланысты болуы мүмкін. Бұл термин қазіргі заманғы фантастикада кеңінен қолданылады, көбінесе ол өлі емес жандарды білдіреді.
A wight is a being or thing. This general meaning is shared by cognate terms in Germanic languages, however the usage of the term varies greatly over time and between regions. In Old English, it could refer to anything in existence, with more specific usages arising in Middle English, perhaps due to the term of similar meaning in Anglo Norman, creature. The term is widely used in modern fantasy, often to mean specifically a being which is undead.
Этимология
Қазіргі ағылшын тіліндегі "wight" сөзі Proto West Germanic '*wihti' сөзінен, одан бұрын , одан Proto Indo European: '*wekti' ("себеп, мақсат, нәрсе") сөзінен, ал одан Proto Indo European "*wekʷ" ("айту, хабарлау") сөзінен шыққан. "Wight" сөзі сондай-ақ , Wicht, Wicht және сөздерімен, vätte, vætte және сөздерінің ата-бабасымен де байланысты.
Modern English "wight" is descended from or , from , from Proto West Germanic '*wihti' from from Proto Indo European: '*wekti' ("cause, sake, thing"), from Proto Indo European "*wekʷ " ("to say, tell"). "Wight" is further cognate with , Wicht, Wicht, and , the ancestor of vätte, vætte and .
Ежелгі ағылшын тілінде
Ежелгі ағылшын тілінде wiht сөзі "жан", "жаратылыс" және "барлық" деп әртүрлі аударылған. Бұл термин eall wihta ("барлық жандар") және á wiht ("бірде-бір нәрсе", "қандай да бір нәрсе") күрделі сөздерінде кездеседі. Wiht жиі жұмбақтардың тақырыбы ретінде қолданылады, мысалы, Эксетер кітабындағы 86-шы жұмбақта, онда ол көкөніс, әсіресе сарымсақ сататын адамды білдіреді деп түсіндіріледі. Бұл термин сондай-ақ XCIIIB сиқырлы дұғаның негізгі нысаны болып табылатын кішкентай адам, сонымен қатар Беовульфтегі еотен Грендел және айдаһар сияқты жандарды атау үшін де қолданылады.
In Old English, wiht has been variously translated as "wight", "creature" and "being". The term is found in the compound words eall wihta ("all beings") and á wiht ("aught", "anything"). Wiht is often used as the subject of riddles, such as riddle 86 from the Exeter Book, in which it has been interpreted as referring to a person selling vegetables, likely garlics. The term is also used to refer to beings such as the dwarf which is the focus of the XCIIIB charm, and the eoten Grendel and the dragon in Beowulf.
Ежелгі скандинав тілі
"Wight" деген сөздің мағынасы жаратылыс, әсіресе мистикалық жаратылыс. Ол күрделі сөздерде кездеседі, мысалы, mein vættr ("жаман жаратылыс"), land vættr ("елдің қорғаушы рухы"), vitta vettr ("құдай жаратылысы" немесе "әйел колдовник") және bjargvættr ("көмектесетін жарқын").
As with "wight", means a being, especially a supernatural being. It occurs in compound nouns such as mein vættr ("evil wight"), land vættr ("guardian spirit of a country"), vitta vettr ("witch wight" or "sorceress") and bjargvættr ("helping sprite").
Қазіргі фантастика
Уайттар Дж. Р. Р. Толкинның Ортажерде әлемінде, әсіресе "Сақиналардың иесі" және Джордж Р. Р. Мартиннің "Мұз бен от әні" романдары мен HBO телесериалы "Тәңірлер ойынында" кездеседі. 1974 жылы RPG Dungeons & Dragons (D&D) ойынына қосылғаннан бері, ол Vampire: The Masquerade және The Elder Scrolls V: Skyrim сияқты басқа фантастикалық ойындар мен модтардағы қайта-қайта кездесетін өлгендердің түріне айналды.
Wights feature in J. R. R. Tolkien's world of Middle earth, especially in The Lord of the Rings, and in George R. R. Martin's novel series A Song of Ice and Fire and HBO television series Game of Thrones. Since its 1974 inclusion in the RPG Dungeons & Dragons (D&D), it has become a recurring form of undead in other fantasy games and mods, such as Vampire: The Masquerade. and The Elder Scrolls V: Skyrim.
Неміс тілі
Осыған ұқсас мағына өзгерісін неміс тіліндегі "Wicht" деген сөз арқылы да көруге болады, ол тірі адамды, көбінесе кішкентай, кедей немесе қайырлы емес адамды (әйел емес) білдіреді. Бұл сөз қазіргі тілде сәл көне болғанымен, күнделікті сөйлеуде әлі де қолданылады және оңай танылады. "Wichtel" деген кішіртпе атау фольклор мен фантастикадағы, әдетте кішкентай, көбінесе көмектесетін, адамдардың қоныстарында немесе жанында тұратын, жасырын жұмыс істейтін және адамдарға көмектесетін жандарды білдіреді, бұл жағынан "Heinzelmännchen"-ге ұқсас. "Wichtel" осы мағынада орта ғасырлардан бері жазылған. Бүгінде "Wichtel" сөзі "Wicht"-ке қарағанда жиі қолданылады.
A similar change of meaning can be seen in the German cognate Wicht, meaning a living human being, generally rather small, poor or miserable man (not woman). The word is somewhat old fashioned in today's language, but it is still used and readily recognized in everyday speech. The diminutive Wichtel refers to beings in folklore and fantasy, generally small, and often helpful, dwelling in or near human settlements, secretly doing work and helping the humans, somewhat similar to the more specific Heinzelmännchen. Wichtel in this sense is recorded since the Middle Ages. Today, Wichtel is more often used than Wicht.
Нидерланд тілі
Вихт сөзі кез келген әйелді атау үшін қолданылуы мүмкін, көбінесе теріс мағынада. Бұл сөз ер адамдарды атау үшін қолданылмайды. Booswicht (сөзбе-сөз "жаман жаратылыс") "жаман адам" деген мағынаны білдіреді және ерлер мен әйелдердің екеуін де сипаттауға болады.
The word wicht can be used to refer, to any woman, often with negative connotations. It is not used to refer to men. Booswicht (literally evil being) matching 'villain', can be used to describe both men and women.