Кіріспе

Оңтүстік Дакотаның шығысында және Айованың солтүстік-батысында орналасқан өзен – Үлкен Сиукс өзені, АҚШ-тың Миссури өзенінің саласы. Ол шамамен 674 километрге (419 миль) негізінен оңтүстікке қарай ағады, ал оның суайдыны… Өзен Лакота халқының құрметіне аталған, олар оны Теханкасандата, яғни «Қалың орманды өзен» деп білген. Үлкен Сиукс өзені Оңтүстік Дакота штатының Робертс округінде бастау алады.

Айова штатының Сиу-Сити қаласындағы USGS станциясында Үлкен Сиукс өзенінің орташа жылдық су ағыны секундына шамамен 3793 текше фут құрайды.

Салалар

Үлкен Сиу өзені Солтүстік-шығыстан Айова штатының Сиу округінде Рок өзенін қабылдайды. Брокен Кетл Крик өзені Плимут округінде, Айова штатында Үлкен Сиу өзенімен қосылады.

Ластану

Үлкен Сиук - Оңтүстік Дакота штатының ең көп халқы шоғырланған өзен алабы. Өзеннің көп бөлігі бойындағы жерлер негізінен ауыл шаруашылығына пайдаланылады. «Таза су» заңына сәйкес штат өзендердің су сапасын қадағалайды. 2012 жылы Сиу-Фолс қаласының солтүстігіндегі Үлкен Сиук өзенінің көп бөлігі жақсы көрсеткіштерге ие болды. Бірақ, Кампеска көліне жақын және Уиллоу мен Страй Хорс ағындары (Кодингтон және Хамлин округтері) арасындағы бөліктерде E. coli және фекальді колиформ бактерияларының федералды түрде рұқсат етілген нормасы сақталмады. Дегенмен, Сиу-Фолс қаласының оңтүстігіндегі Үлкен Сиук өзені E. coli, фекальді колиформ және ерітілген қатты заттармен күшті ластануға ұшыраған. Өзеннің бірнеше бөлігінде балық аулау және адамдардың сумен тікелей байланысына қатаң шектеулер қойылған, ал жүзуге тыйым салынған.

Су тасқынын бақылау

1955 және 1961 жылдар аралығында АҚШ Армиясының Инженерлік корпусы Сиу-Фолс қаласын 100 жылдық су тасқынынан қорғау мақсатында Үлкен Сиу өзені және оның бірқатар салалары бойында кең ауқымды су тасқынына қарсы жүйені құрылыс жасады. Жүйеге 29 миль (47 км) ұзындықтағы бөгеттер, қала орталығындағы су қорғау қабырғасы, бір шетінде бөгеті, екінші шетінде 118 фут (36 м) биіктіктегі ағызу құрылысы бар 15000 фут (4572 м) ұзындықтағы арналық канал кіреді. Бұдан өзге, Сиу-Фолстың оңтүстік және шығыс бөліктеріндегі өзеннің су тасқынына бейім жатқан аймақтарында көгалдандырылған аймақтар салынды, бұл жоғары су деңгейінен туындаған мүліктік зиянды одан әрі азайтуға мүмкіндік береді.

Су тасқыны

Биг Сиу өзені 2019 жылғы АҚШ-тың орталық батысындағы су тасқыны кезінде рекордтық деңгейде тасыды. Өзен 2019 жылдың 12-15 қыркүйегі аралығында арнасынан асып, Оңтүстік Дакота штатының Делл Рапидс қаласының үш блогын су басып, онға дейін үйге зақым келтірді. Митчелл мен Сиукс-Фолс қалалары арасындағы 90-шы тас жол жабылды.