Кіріспе

Жоғарғы Айова өзені – АҚШ-тың орта батысындағы Миссисипи өзенінің 156 миль (251 км) тармағы. Оның бастауы Миннесота штатының оңтүстік-шығысында, Айовамен шекараға жақын Моуэр округінде (Ле-Рой және Лоди қалашықтары) орналасқан. Содан кейін ол Айова штатының Говард, Виннешиек және Аламаки округтері арқылы ағып, Нью-Албин қаласының жанында Үстіңгі Миссисипи өзеніне құяды. Бағытында Айова штатының Честер, Лайм-Спрингс, Флоренсвилл, Кендаллвилл, Блаффтон және Декора қалаларынан өтеді. Оның су жиналатын алабы Жоғарғы Айова аймағын қамтиды және оның жерлері Айованың Дрифтсіз аймағының бөлігі болып табылады – бұл аймақ соңғы мұз дәуірінде мұзсыз болған. Оңтүстік және батыстағы аймақтардан айырмашылығы, бұл аймақ мұздық әсерінен тегістелмеген және мұздық шөгінділерімен жабылмаған, нәтижесінде қазіргі топографиясында тік жарлы каньондар мен биік рельефті жартастар кездеседі. Өзінің ерекше қасиеттері мен дамудың жоқтығына байланысты Жоғарғы Айова өзені Айова штатында ұлттық жабайы және көрікті өзен ретінде тағайындалуға бұрын қарастырылған жалғыз өзен болды. 1971 жылы Ұлттық саябақтар қызметі жүргізген зерттеу Айова штатының өзенді мемлекеттік көрікті өзен деп жариялауын және содан кейін АҚШ Ішкі істер министрлігіне Ұлттық саябақтар қызметінің бір бөлігі ретінде қосу үшін өтініш беруін ұсынды. Бұл мәртебеге әлі қол жеткізілмеді, себебі федералды және штаттық агенттіктер арасында қаржыландыру мәселелерінде келіспеушіліктер бар, сондай-ақ жердің көп бөлігі мен өзеннің өзі жеке меншікте (1971 жылғы зерттеуде көрсетілгендей, қажетті 14 300 акрдың 13 500 акры). Өзен каноэмен жүзуге қолайлы, көрікті жартасты жерлерге саяхаттауға мүмкіндік береді. Көптеген адамдар каноэлерін Кендаллвиллде немесе өзен бойындағы жақын жерлерде суға түсіреді, бірақ кейбір қайық жүргізушілер Лидтке диірменінің жанындағы Лайм-Спрингстен немесе Флоренсвилльден бастауды жөн көреді. Өзеннің бассейнінде көптеген жануарлар дүниесін қорғау орындары орналасқан. Өзенде құстарды бақылау кезінде көбінесе аққалпақ бүркіттер, үлкен көк құстар, түркия құстар және қоралы қарлығаштарды кездестіруге болады. 2007 жылдың сәуір айында Айованың Табиғи мұра қоры қосымша жер сатып алғанын жариялады; қазіргі уақытта халыққа жабық, өзен жағалауын тұрақтандыру және қалпына келтіру жұмыстары жүргізілетін болады, жергілікті емес өсімдіктерді алып тастау және оларды қолайлы түрлермен қайта отырғызу жоспарлануда. Жоғарғы Айова тарихи түрде кейде "Айова өзені" деп аталған, бұл оңтүстіктегі үлкен Айова өзенімен шатасуға себеп болды. Жоғарғы Айова "Онеота өзені" деп те аталған, ал оның жартастары бойындағы кейінгі тарихи орындардың көп саны ертедегі археолог Чарльз Р. Киеске өзеннің атымен Онеота мәдениетін атауға себеп болды.