Кіріспе

Ұлттық ту

Вьетнамның ұлттық туы, ресми түрде Вьетнам Социалистік Республикасының Ұлттық туы деп аталады, жергілікті жерлерде cờ đỏ sao vàng немесе cờ Tổ quốc деп танылады. Ол 1940 жылы жасалған және сол жылы оңтүстік Вьетнамда француз басқыншылығына қарсы көтеріліс кезінде қолданылған. Қызыл түс төңкеріс пен қан төгілуді білдіреді. Алтын жұлдыз вьетнамдық қоғамның бес негізгі тобын көрсетеді: зиялылар, шаруалар, жұмысшылар, кәсіпкерлер және әскерлер. Бұл ту 1941 жылы жапондық оккупацияға қарсы күрескен коммунистік Вьетмин ұйымымен қолданылды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Вьетминнің жетекшісі Хо Ши Мин Вьетнамның тәуелсіздігін жариялады және 1945 жылдың 5 қыркүйегінде Вьетмин туын Вьетнам Демократиялық Республикасының туы ретінде бекіту туралы жарлыққа қол қойды. 1954 жылы Женева келісімдерінен кейін Демократиялық Республикасы Солтүстік Вьетнам үкіметіне айналды. 1955 жылдың 30 қарашасында жұлдыздың қанаттарын түзу үшін ту өзгертілді. 1975 жылы Вьетнам соғысы аяқталғанға дейін Оңтүстік Вьетнам үш қызыл жолақты сары туды қолданды. Солтүстік Вьетнамның қызыл туы 1976 жылы біріккен Вьетнамның туы ретінде қабылданды. Вьетнамның туы – АСЕАН елдерінің арасында ақ түс жоқ жалғыз ту, ал қызыл және сары/алтын түстер оның тарихи ұлттық түстері болып табылады.

Құрылымы мен тарихы

Вьетнам туының түстері көбінесе қызыл және ашық сары түсті әртүрлі үлгілерде кездесетін. 1992 жылғы Конституцияның 141-бабына сәйкес: «Вьетнам Социалистік Республикасының Ұлттық туы тіктөртбұрышты, ені ұзындығының екі бөлігінің біріне тең, таза қызыл түстің ортасында бес қабырғалы алтын жұлдыз бейнеленген». Тудың сипаттамасы: қызыл түс, бес қабырғалы алтын жұлдыз. Ту алғаш рет 1940 жылдың 23 қарашасында Оңтүстік Вьетнамда француз үстемдігіне қарсы болған Оңтүстік көтерілісінде (Nam Kỳ Khởi nghĩa) пайда болды. 1981 жылы мемлекеттік БАҚ-та Сон Тунгтың тудың шығу тегі туралы бірнеше мақаласы жарияланды. Сон Тунг тудың дизайнын көтерілістің жетекшісі Нгуен Хюу Тиен жасағанын, оны француздар көтеріліс сәтсіз аяқталуы алдында тұтқындап, 1941 жылдың 28 тамызында өлім жазасына кескенін мәлімдеді. Сары және қызыл түстер Вьетнам туларында көптен бері қолданылып келеді. Сары/алтын түс 2000 жылдан астам уақыт бойы Вьетнамның дәстүрлі түсі болып табылады. 2001 жылдың сәуір айында Вьетнамның Мәдениет министрлігі Тиеннің туды жасағаны туралы мәлімдемені қолдайтын ешқандай құжаттың жоқ екенін хабарлады. 2005 жылы Тиен Гианг провинциясының шенеунігі Ле Минь Дюк тудың дизайнын Меконг дельтасының Мы Тхо провинциясының тумасы Ле Куанг Со жасағанын болжады. Дюк теориясы Соның ұлының сөзіне, сондай-ақ Соның 1968 жылғы естеліктеріне негізделген. Дюктың сөзіне қарағанда, сары түс Вьетнамды бейнелеу үшін таңдалған, ал қызыл түс Коммунистік партияның туынан шабыт алып, революцияны көрсетеді. Со жұлдыздың әртүрлі орналасуын және мөлшерін сынап көрген, содан кейін эстетикалық себептерге байланысты ортада үлкен жұлдызды таңдаған. 1940 жылдың сәуір айында ту Мы Тхо қаласының Коммунистік партиясының басшысы Фан Ван Хоэ қолдауымен бекітілді. Кейін шілде айында ұлттық партия да мақұлдады. Ту 1941 жылдың 19 мамырында Вьетмин құрылған конференцияда көрсетілді. Вьетмин оны 1945 жылдың 17 тамызында Тан Трао ауылында өткен жиналыста «ұлттық ту» деп жариялады. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында жапондықтар капитуляциялағаннан кейін Вьетмин Ханойға кірді және 2 қыркүйекте «Вьетнам Демократиялық Республикасы» деп жариялады. 5 қыркүйекте Вьетнамның президенті Хо Ши Мин Вьетмин туын қабылдау туралы жарлыққа қол қойды. 1954 жылы Вьетмин мен Франция арасындағы Женева келісімінен кейін ДРВ Солтүстік Вьетнам үкіметіне айналды. 1955 жылдың 30 қарашасында жұлдызды кішірейте түсіріп, оның сәулелерін түзу үшін тудың дизайнына сәл өзгеріс енгізілді. Тарихи маңызына қарамастан, қазіргі уақытта Вьетнам туындағы қызыл фон (немесе қызыл өріс) коммунистік символизмнен шабыт алып, қан төгілудің, күрестің және революцияның табысының символы болып саналады. Қызыл өрістің ортасындағы сары жұлдыз қоғамның бес тобын бейнелейді: кәсіпкерлер, шаруалар, жұмысшылар, зиялылар және сарбаздар, олар жұлдыздың әр қабырғасын көрсетеді. Ту Вьетнам Коммунистік партиясының туымен бірге де қолданылуы мүмкін.

Тарихи жалаулар

Дәстүрлі суреттерде Тхунг әпкелері біздің заманымыздың 40 жылы Солтүстікке (Қытайға) қарсы көтеріліс кезінде сары тюрбан кигенін көрсетеді. Олар ұрыс басталғанын хабарлау үшін ашылып, желбіретілген. Ортасында қызыл шеңбері бар сары байрақ император Цзя Лонг (1802–1820 жылдары билеген) тарапынан стандарт ретінде қабылданды. 19 ғасырдың соңында Вьетнамды біртіндеп басып алған француздар Францияның ұлттық туын көтерді. Кочинчина колониясы (1862–1945 жылдары) толығымен француз билігінде болды. Ал Анам мен Тонкин Вьетнам және француз әкімшіліктерінің параллель жүйелері бар протектораттар еді. Бұл аймақтарда бірнеше тулар желбіреген: француз туы, протекторат туы және 1941–1945 жылдары Жапония Вьетнамды басып алды. 1945 жылдың наурыз айында жапондықтар француз отаршылдық билігін құлатып, Бао Дайды император етіп Вьетнам империясын жариялады. Маусым айында қызыл түсті кве Ли (И Цзинде қолданылатын сегіз триграмманың бірі) сары фонда қабылданды. Басқа нәрселермен қатар, кве Ли ☲ оңтүстік бағытын символдайды. Бао Дай тамыз айында Жапонияның капитуляциясына байланысты тақтан бас тарды. 1945 жылдың 2 қыркүйегінде жарияланған Вьетнам Демократиялық Республикасы алтын жұлдызды қызыл туды қабылдады. Француздар сол айдың 23-і күні қайтып келді, бірақ Вьетминь, әсіресе солтүстікте, оларға қарсы тұрды. 1946 жылдың маусым айында француздар Кочинкинаны автономиялы республика деп жариялады. Бұл марионеттік мемлекет сары фонда үш көк жолақты туды қабылдады. 1947 жылы Кочинчина үкіметінің атауы Франция мен Бао Дай арасындағы Халонг шығанағы келісімдерінде белгіленген Вьетнамның Уақытша орталық үкіметімен бірігуге дайындық ретінде «Оңтүстік Вьетнамның Уақытша үкіметі» деп өзгертілді. Вьетнам мемлекетінің туын 1948 жылы император Бао Дай қабылдады. Үш жолақ Кве Кан, немесе Цянь триграммасын білдірді. Кве Кан – аспанның символы. Жақын орналасқан Милпитас 2017 жылдың 5 қыркүйегінде муниципалитетте көрсетуге тыйым салды.