Кіріспе

Жапондық дәстүрлі қонақ үйі

Рёкан (旅館) – жапондық дәстүрлі қонақ үйінің бір түрі, онда әдетте татами төселген бөлмелер, ортақ жуынатын жерлер және басқа да қоғамдық кеңістіктер болады. Қонақтар мұнда немаки киімімен жүріп, үй иесімен әңгімелесе алады. Рёкандар VIII ғасырдан бері, Кеюн дәуірінде пайда болды. Осы дәуірде 705 жылы әлемдегі ең көне қонақ үй – Нишияма Онсен Кеюнкан салынды. 718 жылы Хоши Рёкан атты тағы бір ескі қонақ үй құрылды, ол да әлемдегі екінші ең көне қонақ үй ретінде танымал. Мұндай қонақ үйлер Жапонияның тас жолдарымен саяхаттайтын саяхатшыларға да қызмет көрсетті. Рёканды Токио және басқа да ірі қалаларда табу қиын, себебі олардың көпшілігі қазіргі заманғы қонақ үйлер мен хостелдерге қарағанда әлдеқайда қымбат. Әлемнің басқа жерлеріндегідей, қонақ үйлер Жапонияның қалалық туризмінің стандартқа айналды. Дегенмен, кейбір ірі қалаларда бәсекеге қабілетті бағада рёкан да табылады. Дәстүрлі рёкандар көбінесе табиғи ыстық су бұлақтары бар аймақтарда кездеседі. Соңғы жылдары көптеген рёкандар өзінің бастапқы стиліне қайта жаңартылды, әсіресе 1914 жылы Каруизавада алғашқы рёканын ашқан Хошино курорттары желісі арқылы.

Ерекшеліктері

Әдеттегі риоканның кіреберіс залы салыстырмалы түрде үлкен, қонақтар отыра алатын дивандар мен орындықтар бар; жаңартылған риоканда залда теледидар да болуы мүмкін. Қонақ бөлмелері дәстүрлі жапондық әдістермен салынған: еден татамимен жабылған, ал есіктер жылжымалы есіктер. Мейрамхана қауіпсіздік үшін ілгекті есіктерді қолданса да, әдетте кішкентай кіреберіс болады, онда қонақтар аяқ киімдерін шешіп, татами еденге аяқ басуға дейін, жылжымалы есікпен бөлінген алаңға түседі. Көптеген риокан бөлмелерінде веранда немесе балкон да бар, олар да жылжымалы есікпен жабдықталған. Дерлік барлық риоканның жалпы жуыну орындары немесе офуролары бар, олар әдетте жыныс бойынша бөлінген, және жақын жерде ыстық бұлақ (онсен) болса, сол суды пайдаланады. (Табиғи ыстық бұлақтары бар аймақтарда риоканның концентрациясы жоғары болады). Жоғары санаттағы риокан жеке жуыну мүмкіндіктерін де ұсына алады. Әдетте риокан қонақтарға киюге юката ұсынады; сонымен қатар үстел теннисі сияқты ойындар, және сыртқа серуендеу үшін қонақтарға бере алатын гета да болуы мүмкін. Төсек-орын – татами еденге жайылған фютон. Қонақ бөлмеге алғаш кіргенде, әдетте үстел мен шай дайындауға қажетті құрал-жабдықтарды табады. Үстел қонақтар бөлмеде тамақ ішкен кезде де қолданылады. Қонақтар болмағанда, қызметкерлер (әдетте накай деп аталады) үстелді ығыстырып, фютонды жайып қояды.

Тамақ

Көптеген риокан кешкі ас пен таңғы ас ұсынады, олар көбінесе бөлме бағасына кіреді. Көптеген келушілер тамақтарын риоканда жейді, және риокандар көбінесе тағамдарының сапасымен мақтанады. Тамақ әдетте маусымдық және аймақтық ерекшеліктері бар кайсеки деп аталатын дәстүрлі жапон тағамдарынан тұрады. Кайсеки бастапқыда шай ішу рәсімінде берілетін жеңіл тағамдарды білдірген, ал қазір түрлі, шағын порциялардан тұратын тағамды атайды. Кейбір риокандар басаши сияқты жергілікті тағамдарды немесе ирори ошағында пісірілген тағамдарды ұсынады. Әрбір тағамды тиісті температурада дәмдеу үшін риокандар қонақтардың тамақ уақытына уақтылы келуін қадағалайды. Сондықтан көптеген риокандар қонақтардан тамақ ішетін уақытын алдын ала сұрайды. Кейбір риокандарда ортақ тамақ залдары бар, бірақ көбінесе тамақ қонақтардың бөлмелеріне жеткізіледі. Жапондық емес қонақтарды қабылдайтын риокандарда батыс тағамдарының да таңдауы болуы мүмкін.

Миншуку

Миншуку (minshuku) – риоканның бюджеттік нұсқасы, шамамен британдық пансионатқа немесе жатақханаға (bed and breakfast) ұқсас. Бұл жайлар қонақ үй сияқты болуы мүмкін, немесе отбасылық үйдің бос бөлмелерінен тұруы да ықтимал. Миншуку көбінесе кішкентай қалалар мен ауылдардағы жалғыз тұру орны болып табылады, онда арнайы қонақ үй немесе риокан ашуға еңкішті. Басқа жағдайлар бірдей болғанымен, тамақ қарапайым, тамақтану міндетті емес және көбінесе бірлесіп ішіледі, бөлмелерде жеке дәретхана болмауы мүмкін, ал қонақтар өздеріне төсек жаюға дайын болуы керек.