Кіріспе

Хан әулеті генералы және қолбасшысы (215 жылы қайтыс болды)

Хан Суй (140-шы жылдар, маусым немесе шілде 215), әдептік аты Вэньюэ, бастапқыда Хан Юэ деп аталған, Қытайдың Шығыс Хан әулеті кезінде өмір сүрген әскери генерал және кішігірім қолбасшы болды. Өмірінің көп бөлігін Лян провинциясында (涼州; қазіргі Шанси және Гансу облыстарының бір бөлігін қамтиды) өткізіп, Хан үкіметіне және әскербасы Цао Цаоға қарсы бірнеше көтеріліске қатысты.

Өмір

Цян халқының қолдауымен, Лианг провинциясының көп бөлігін мекендеген Хан Суй, император Линь билігі тұсында Хан әулетіне қарсы Лианг провинциясының көтерілісіне қатысты, мақсаты эвнухтарды өлтіру болды. Ол Бьян Чжан, Бейгон Ю (北宫玉) және Ливен Хоу (李文侯) сияқты аймақтағы басқалармен бірікті. Дун Чжуоның әскерлерінен жеңіліске ұшырағанына қарамастан, Хан Суй Цян халқының қолдауын сақтап, Лианг провинциясындағы өзінің билігін ұстап тұрды. Хан Суй көлеңкеде қалып, нақты билікті өзінде ұстап, басқа біреуді жетекші еткісі келді. Бьян Чжан және басқа да көшбасшылар кеткен соң, ол өзінің одақтасы Ма Тенгтің көмегімен Ван Гуоны (王國) билікке келтірді, олар бауырластық шартына келді. Бірақ бұл келісім ұзаққа соқпады, Хуанфу Сун жеңіске жеткеннен кейін Ван Гуо биліктен алынды. Сол кезде Ма Тенг пен Хан Суй Лианг провинциясының бірлескен билеушілері деп жарияланды, Хан әулетіндегі қауырсындардың салдарынан провинция дербес болды. 192 жылдың басында екеуі де Дун Чжуоның билігіндегі Хан орталық үкіметіне бағынды, бірақ Дун Чжуо сәуір айында Лю Бу мен Ван Юньмен өлтірілді. Кейін сол жылы Ли Цзюэ, Гуо Си және Дун Чжуоның бұрынғы жақтастары Хан орталық үкіметін басып алғаннан кейін, Хан Суй мен Ма Тенг Лю Яньмен одақтасып, әскерлерін Хан астанасы Чанъанға шабуылдау үшін жіберді. Чанъаннан батысқа қарай 13 лидей жерде ауыр жеңіліске ұшырап, азық-түлік азайғаннан кейін, соғыс басшылары Лианг провинциясына қайта шегінді. Бірақ көп ұзамай Хан Суй мен Ма Тенгтің арасы суытылып, екеуі де Лианг провинциясын бақылау үшін күресті. Олардың шайқасы олардың әйелдері мен балаларын өлтіруге дейін жетеді. 200 жылы Гуанду шайқасында жеңіске жеткен Цао Цао екі тарап арасында бейбітшілік орнату үшін Чжун Яоды жіберді және Лианг провинциясын Цао Цаоның билігіне беруді ұсынды. Келісімге қол жеткеннен кейін Хан Суй мен Ма Тенг Цао Цаоға Юань Шаоға қарсы соғыста көмектесті. Осыдан кейін Ма Тенг Еге күштеп шақырылды, ал Хан Суй Ма Тенгтің ұлы Ма Чаоға Лианг провинциясын тапсырды. Цао Цао Чжан Лудың билігіндегі Ханчжунге шабуыл жасауға әскер жинағанда, Хан Суй мен Ма Чао оларға шабуыл жасалатынын күдіктенді. Олар батыс аймақтарынан әскер басшыларын жинап, Цао Цаоға қарсы соғыс жариялады. Бірақ соғыс барысында Цао Цао Ма Чао мен Хан Суйды бірін-біріне қарсы қоя алды. Хан Суй күштердің араздасуынан жеңіске үміт жоқ екенін түсініп, тағы да Лианг провинциясына қайта шегінді. Цао Цао Хан Суйдың балалары мен немерелерін тұтқындап, өлтірді. Сяо Юань Лианг провинциясын бағындыра бастағанда, Хан Суй оған қарсы күресті, бірақ жеңіліске ұшырап, кері шегінуге мәжбүр болды. Ол И провинциясына (қазіргі Сычуань мен Чунцин) шегінуді ойлады, бірақ оның қолдаушысы Чен Гоньинг оны Цао Цаоға қарсы күресін жалғастыруға көндірді. Содан кейін оны өз қолдаушылары өлтірді немесе аурудан қайтыс болды. Қай жағдайда болса да, оның басын Хан Суйдің қолдаушылары Цао Цаоға әкелді, олардың барлығы да бағынды. Ол қайтыс болған кезде 70 жастан асқан деп есептеледі.

Үш патшалықтың романсында

14 ғасырдағы "Үш патшалықтың романсы" тарихи романында Хан Суй, Ма Тенгтің серті және бағыныштысы ретінде бейнеленген, бірақ тарихи деректер бойынша ол Ма Тенгпен бірдей дәрежедегі әскербасы болған. Хан Суйдің оқиғаларға араласпауға бейімділігі осы бейнелеуге себеп болуы мүмкін. Романда Ма Чаоның Цао Цао әскерімен шайқасқан кезінде, Хан Суйдің төңірегінде сегіз сарбаз офицер қызмет етеді. Цао Цао Ма Чао мен Хан Суйды бірін-біріне қарсы қоюдың амалын ойдағыдай орындағаннан кейін, Ма Чао Хан Суйға күдікпен қарап, оған шабуыл жасап, сол қолын кесіп алады. Хан Суй қашып, Цао Цаоға өткен, ол оның бағынуын қабылдап, Сяо Юаньмен бірге Лян провинциясында генерал ретінде қызмет етуіне рұқсат берді.