Кіріспе

Голландиялық-америкалық абстрактілі экспрессионист суретші (1904–1997), оның атымен аталған академия.

Виллем де Кунинг (/d//ə// /'/k//uː//n//ɪ//ŋ/; 1904 жылғы 24 сәуір – 1997 жылғы 19 наурыз) – голландиялық-америкалық абстрактілі экспрессионист суретші. Ол Нидерландтың Роттердам қаласында дүниеге келді. 1926 жылы АҚШ-қа көшіп келді және 1962 жылы америкалық азаматтыққа ие болды. 1943 жылы суретші Элейн Фридке үйленді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін де Кунинг абстрактілі экспрессионизм немесе "әрекетті сурет салу" деп аталатын стильде суреттер салған және Нью-Йорк мектебі деп танылған суретшілер тобының құрамына кірді. Осы топқа Джексон Поллок, Элейн де Кунинг, Ли Краснер, Франц Клайн, Аршиль Горки, Марк Ротко, Ханс Хофман, Джон Феррен, Нелл Блейн, Адольф Готлиб, Энн Райан, Роберт Матервелл, Филипп Гюстон, Клайффорд Стилл және Ричард Пузетт Дарт кірді. 2011–2012 жылдары MoMA-да өткен де Кунингтің ретроспективалық көрмесі оны 20 ғасырдың ең белгілі суретшілерінің біріне айналдырды.

Өмірбаян

Виллем де Кунинг 1904 жылдың 24 сәуірінде Нидерландтың Роттердам қаласында дүниеге келді. Оның ата-анасы, Леендерт де Кунинг пен Корнелия Нобель, 1907 жылы ажырасып, де Кунинг алдымен әкесімен, содан кейін анасымен бірге өмір сүрді. 1916 жылы мектепті тастап, коммерциялық суретшілер фирмасында шәкірт болып жұмыс істеді. 1924 жылға дейін ол Роттердамдағы Көркем өнер және техникалық ғылымдар академиясында (қазіргі Виллем де Кунинг академиясы) кешкі сабақтарға қатысты. 1926 жылы де Кунинг Аргентинаға баратын британдық жүк кемесі «Шеллиде» жасырын жолаушы ретінде АҚШ-қа сапар шегіп, 15 тамызда Вирджиния штатының Ньюпорт-Ньюс қаласында қонып қалды. Ол «пульп» журналдарының иллюстраторы болуға ниеттенген; ол 1969 жылы «сол американдық иллюстраторлар мен үшін ең үлкен шабыт көзі болды!» деп еске алды. Ол Нью-Джерси штатының Хобокен қаласында голланд теңізшілерінің үйінде тұрып, үй бояушысы болып жұмыс тапты. 1927 жылы ол Манхэттенге көшіп келді, онда оның Батыс қырық төртінші көшеде студиясы болды. Ол ағаш ұсталық, үй сырлау және коммерциялық өнер салаларында жұмыс істеді. Де Кунинг бос уақытында сурет салуды бастады, ал 1928 жылы Нью-Йорктегі Вудсток қаласындағы өнер колониясына қосылды. Ол Манхэттендегі белсенді модернист суретшілермен де таныса бастады. Олардың арасында америкалық Стюарт Дэвис, армян Аршиле Горький және орыс Джон Грэм болды, оларды де Кунинг «Үш мушкетер» деп атады. Горький де Кунингпен Миша Резниковтың үйінде танысты, ол жақын дос болып, кем дегенде он жыл бойы маңызды ықпал етті. Балкомб Грин «де Кунинг Горькийді шын мәнінде құлшылық етті» деді; Аристодимос Кальдиске сәйкес, «Горький де Кунингтің ұстазы болды». Де Кунингтің 1938 жылғы шамамен салған «Ойдан шығарылған бауыры бар портрет» суреті оны Горькиймен бірге көрсеткен болуы мүмкін; суреттегі адамдардың позы 1936 жылғы Горький мен Петр Бусаның суретіне ұқсайды. Де Кунинг 1934 жылы Суретшілер одағына қосылды, ал 1935 жылы ол Бруклиндегі Уильямсбург федералды тұрғын үй жобасына арналған бірнеше қабырғалық суреттерді жобалаған Жұмыс прогресі әкімшілігінің Федералды өнер жобасында жұмыс істеді. Олардың ешқайсысы орындалмаған, бірақ біреуі үшін эскиз оның алғашқы топтық көрмесі – Қазіргі заманғы өнер мұражайындағы американдық өнердегі жаңа горизонттарға енгізілді. 1937 жылдан бастап, Де Кунинг АҚШ азаматтығы болмағандықтан Федералды өнер жобасынан кетуі керек болған кезде, ол толық уақытты суретші ретінде жұмыс істей бастады, комиссиялардан және сабақ беруден табыс табады. Сол жылы де Кунинг Нью-Йорктегі 1939 жылғы дүниежүзілік көрмеде Фармация залы үшін қабырғалық суреттің бір бөлігін жасауға тағайындалды, бұл сыншылардың назарын аударды, суреттердің өзі американдық реализм дәуірінен мүлдем жаңа және ерекше болды. Де Кунинг әйелі Элейн Фридпен Нью-Йорктегі Американдық суретшілер мектебінде танысты. Ол одан 14 жас кіші еді. Осылайша өмір бойы алкоголизм, ақша тапшылығы, махаббат, дау-жанжал және ажырасумен толы өмірлік серіктестік басталады. Олар 1943 жылдың 9 желтоқсанында үйленді. Де Кунинг өзінің алғашқы портрет картиналары сериясында жұмыс істеді: екі адам тұрған, адам және отырған фигура (классикалық еркек) сияқты тұрып немесе отырған адамдар, тіпті «Ойдан шығарылған бауыры бар портрет» (1938–39) сияқты өзінің портреттерімен де үйлестірді. Бұл кезде де Кунингтің шығармалары Горькийдің сюрреалистік бейнелерінен қатты әсер алып, Пикассоның ықпалына ие болды. Бұл тек де Кунинг американдық реализмнің бейнелі стилімен жұмыс істеп жүрген және монохромды тартқан жас суретші Франц Клайнмен кездескенде ғана өзгерді. Жас шағында қайтыс болған Клайн де Кунингтің ең жақын суретші достарының бірі болды. Клайнның ықпалы де Кунингтің осы кезеңдегі каллиграфиялық қара суреттерінде айқын көрінеді. 1940-шы жылдардың соңы мен 50-ші жылдардың басында де Кунинг Джексон Поллок пен Франц Клайн сияқты басқа да заманауи суретшілерге қосылды. Олар сол дәуірдегі жалпы көркемдік қозғалыстардан, соның ішінде кубизм, сюрреализм және регионализмнен арылу үшін күресті. Олардың эмоционалды ым-ишаралары мен абстрактілі шығармалары басқа қозғалыстардан бас тартуға тырысуларының нәтижесі болды. Бұл ағым кейінірек «Абстрактты экспрессионизм» деп аталды, кейде «Акциялы сурет» және «Нью-Йорк мектебі» деп аталады. 1948-1953 жылдар аралығында де Кунинг өзінің көркемдік әдістерімен танымал болды, бірақ ол өзін қайталамауға тырысты. 1950 жылдардың аяғында де Кунингтің жұмысы әйелдердің бейнелі жұмысынан алыстап кетті (бірақ ол кейде бұл тақырыпқа оралатын), және ол абстрактілі, реалистік емес бейнелерге қызығушылық таныта бастады. Ол 1962 жылдың 13 наурызында АҚШ азаматы болды, ал келесі жылы Бродвейден Эст-Хэмптон қаласындағы шағын үйге көшті, бұл үйді Элейннің інісі Питер Фрид екі жыл бұрын оған сатқан еді. Ол үйдің жанында студия салды және өмірінің соңына дейін сол үйде тұрды. Өмірінің соңында де Кунинг есте сақтау қабілетін жоғалта бастағаны және біраз уақыттан бері Альцгеймер ауруымен ауырғаны анықталды. Ауруының прогресіне мойынсұнып, де Кунинг 1991 жылы соңғы туындыларын жасады. Ол 1997 жылы 92 жасында қайтыс болды және кремацияланды.

Элейн де Кунингке үйлену

Элейн Виллеммен танысқанға дейін оның өнерін қастерлеген; 1938 жылы оның мұғалімі оны Манхэттендегі кафетерийде де Кунингпен таныстырды, ол 20 жаста, ал ол 34 жаста болған кезде. Танысқаннан кейін ол оған сурет салу және бояу өнерін үйретуді бастады. Олар Виллемнің 143-ші Батыс 21-ші көшедегі студиясында сурет салған, ол оның жұмысына қатал сын айтумен белгілі болды, "одан фигураны немесе натюрмортты қайта-қайта салуды талап етіп, мұқият реттелген көлеңкелермен қолдау көрсетілген нақты, анық сызықтық бейнелеуді қажет етті". Ол тіпті Элейннің көптеген суреттерін жойды, бірақ бұл "Элейнді жұмысында дәлдік пен әдемілікке ұмтылуға жетеледі". Элейн мен Виллем екеуі де алкоголизммен күресті, бұл ақырында 1957 жылы олардың ажырасуына әкелді. Әйел бейнесі де Кунингтің өнер жолы мен жеке өмірі үшін маңызды символ болып табылады. "Әйел" картинасы, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі тарих және американдық феминистік қозғалыстың тарихи контексі арқылы музей үшін маңызды туынды саналады. Бұған қоса, осы картинаның техникасы (кенептегі май, эмаль және көмір) оны де Кунингтің сол кездегі басқа жұмыстарынан ерекшелендіреді.

Ерекше еңбектері

Суретші өзінің келесі суреттерімен белгілі: "Әйел III" (1953), "Әйел VI" (1953), "Алмасу" (1955) және "Полиция жаршысы" (1955). Сонымен қатар, "Қабық қазушы" (1972/1976) және "Отырған әйел, төсекте" (1972/1976) мүсіндері де көзге түседі.

Жеке көрмелері

Суретші 1948 жылдан 1966 жылға дейін көптеген жеке көрмелерге қатысты, олардың көпшілігі Нью-Йоркте, бірақ сонымен қатар ұлттық және халықаралық деңгейде де өтті. Оның жалпы 14 жеке көрмесі болды, ал 1953, 1964 және 1965 жылдары жылына екі реттен көрме ұйымдастырылды. Ол Эган галереясы, Сидней Дженнис галереясы, Бостонның Көркем өнер мұражайы, Чикаго өнер клубы, Марта Джексон галереясы, Семинар орталығы, Пол Кантор галереясы, Хамес Гудман галереясы, Аллан Стоун галереясы және Смит колледжінің өнер мұражайында өнер туындыларын көрсетті. Көрмелердің көпшілігі үш аптадан бір айға дейін жалғасты. Ең соңғы көрмесі, "Де Кунинг: Бес онжылдық", 2019 жылдың 19 сәуірінен 15 маусымына дейін Нью-Йорк қаласындағы Мнучин галереясында өтті.