Кіріспе

Кеннет Ноланд (10 сәуір, 1924 - 5 қаңтар, 2010) – американдық суретші. Ол американдық түсті өрістер мектебінің ең белгілі суретшілерінің бірі болды, бірақ 1950 жылдары абстрактілі экспрессионист, ал 1960 жылдардың басында минималист ретінде танылды. Ноланд Вашингтон түсті мектебінің қалыптасуына үлкен үлес қосты. 1977 жылы оның шығармалары Нью-Йорктегі Соломон Р. Гуггенхайм мұражайында үлкен ретроспективалық көрмеде көрсетілді, кейін 1978 жылы Вашингтондағы Хиршхорн мұражайы мен мүсін бағына, сондай-ақ Огайо штатындағы Толедо өнер мұражайына жол тартты. 2006 жылы Ноландтың "Жолақты суреттері" Лондонның Тейт мұражайында көрмеге қойылды.

Ерте өмір және білім

Патолог Гарри Касвелл Ноландтың (1896–1975) және оның әйелі Бессидің (1897–1980) ұлы Кеннет Клифтон Ноланд Солтүстік Каролина штатының Ашвилл қаласында дүниеге келді. Оның төрт бауыры болды: Дэвид, Билл, Нил және кіші Гарри.

Ноланд 1942 жылы орта мектепті бітіргеннен кейін АҚШ Әуе күштеріне қатарына қосылды. Екінші дүниежүзілік соғысының қатысушысы болған ол, G.I. заңын пайдаланып, туған штаты Солтүстік Каролинадағы Блэк Маунтин колледжінде сурет өнерін оқыды. Блэк Маунтинде, оның екі бауыры да сурет оқыған, Ноланд неопластицизм және Пит Мондрианның туындыларымен таныстырған профессор Илья Болотовскиймен бірге оқыды. Сондай-ақ ол Йозеф Альберспен бірге Баухаус теориясы мен түс таңдауын оқыды және Пауль Клееге, әсіресе оның түстерге деген сезімталдығына қызығушылық танытты.

Мансап

1948 және 1949 жылдары Ноланд Парижде Осип Задкинмен жұмыс істеді және 1949 жылы ол өзінің суреттерінің алғашқы көрмесін өткізді. АҚШ-қа оралғаннан кейін, ол Вашингтон қаласында Католик университетінде (1951–1960) және Қазіргі заманғы өнер институтында оқытумен айналысты. 1950 жылдардың басында Ноланд Вашингтон қаласындағы Өнерлер жұмыс орталығында кешкі сабақтарды оқыта отырып, Морис Луиспен танысты. Олар Луиспен дос болып, 1953 жылы Клемент Гринбергтің Хелен Франкенталермен таныстыруынан және оның Нью-Йорктегі студиясында жаңа суреттерін көргеннен кейін, олар екеуі оның "жіңішке бояу сіңдіру" техникасын қабылдады – жұқа бояуды дайын емес кенепке сіңдіру. Ноландтың көптеген суреттері төрт топтың біріне жатады: шеңберлер (немесе нысаналар), шеврон, жолақтар және пішінделген кенептер. Сурет пен оның жиегі арасындағы қатынасқа деген қызығушылығы оны концентрлі сақиналар немесе нысаналар деп аталатын зерттеулерге жетеледі, олар, мысалы, осында бейнеленген «Бастау» (1958) суретіндегідей, күтпеген түс үйлесімдерін қолданды. Бұл 1958 жылы Ноланд пен Луис арасындағы қарым-қатынастың уақытша тоқтауына әкелді. 1964 жылы ол Клемент Гринберг ұйымдастырған «Суреттен кейінгі абстракция» көрмесіне қатысты, ол ел бойынша таралды және 1960 жылдардың қазіргі заманғы өнерінде түсті өріс суреттемесін маңызды жаңа бағыт ретінде орнықтыруға көмектесті. Ноланд пішінделген кенептерді алғашқыда симметриялық және асимметриялық алмаз немесе шеврон сериясымен дамытты. Осы суреттерде кенептің жиектері орталыққа гөрі маңызды рөл атқарады. 1970-1980 жылдары оның пішінделген кенептері өте ретсіз және асимметриялық болды. Осының нәтижесінде өте күрделі және бақыланатын түстер мен беткі қабаттың тұтастығымен күрделі құрылымдар пайда болды.

Техника

Қылқаламмен қанапты бояудың орнына, Ноландтың стилі – қанапты түспен сіңдіру болатын. Бұл идея суретшінің қылқаламмен қалдырған іздерін жоюға бағытталған. Осылайша, туынды суретші емес, өнер туралы болды. Ноланд өзінің жұмыстарында кеңістіктік қатынастарды баса көрсету үшін, боялған түстерге қарсы, таза, боялмаған бөліктерді қалдырды. Ноланд түстің маңыздылығын ашып көрсету үшін абстракцияны қарапайымдап қолданды, соның салдарынан дизайн түске кедерілгі келтірмеді. Ноландтың шәкірттерінің арасында мүсінші Дженни Ли Найт және суретші Алиса Маврогордато болды.

Өлім

Ноланд 2010 жылдың 5 қаңтарында Мэн штатындағы Порт-Клайдтағы үйінде 85 жасында бүйрек рагынан қайтыс болды.

Көрмелер

Ноланд өзінің алғашқы жеке көрмесін 1948 жылы Париждегі Галерея Реймонд Крузде өткізді. 1957 жылы ол өзінің алғашқы Нью-Йорк жеке көрмесін Тибор де Нагги галереясында ұйымдастырды. 1964 жылы Ноланд Венеция биенналесіндегі американдық павильонның жартысын иеленді. 1965 жылы оның туындылары Вашингтонның заманауи өнер галереясында және Нью-Йорктегі еврей мұражайында қойылды. Ноландтың соңғы жеке көрмесі, «Кеннет Ноланд пішінді суреттері, 1981–82», 2009 жылдың 29 қазанында Нью-Йорктегі Шығыс 68-ші көшедегі Лесли Фейли көркемсурет галереясында ашылды және 2010 жылдың 9 қаңтарында жабылуы жоспарланған еді (бірақ жабылу күні кейін 16 қаңтарға дейін ұзартылды). 2010 жылы Ноланд Гюггенхайм мұражайында «Кеннет Ноланд, 1924–2010: Салтанат» атты жеке көрмесімен құрметке бөленді.