Кіріспе

Британдық актриса және кинорежиссер (1918–1995)

Ида Лупино (4 ақпан 1918 – 3 тамыз 1995) – британдық актриса, режиссер, сценарист және продюсер. 48 жылдық мансабында ол 59 фильмде ойнап, сегізін режиссерлік еткен, негізінен АҚШ-та жұмыс істеген, 1948 жылы АҚШ азаматтығын алған. Ол 1950-ші жылдардағы Голливуд студиялық жүйесіндегі ең белгілі әйел режиссер ретінде танылады. Өзінің тәуелсіз өндіріс компаниясымен ол бірнеше әлеуметтік мазмұнды фильмдердің сценарийін жазып, өндірісіне қатысты және 1953 жылы «Арбалы жолаушы» (The Hitch Hiker) фильм-нуарын түсірген алғашқы әйел болды. Лупиноның басқа режиссерлік жұмыстарының ішінде ең танымалдары – «Қажет емес» (Not Wanted, 1949), некесіз жүктілік туралы (ол ауырған режиссердің орнына тұрып, режиссерлік құқығынан бас тартты); «Ешқашан қорқушы болма» (Never Fear, 1950), параличпен күрескен жеке тәжірибесіне негізделген; «Зұлымдық» (Outrage, 1950), зорлау туралы алғашқы фильмдердің бірі; «Екіұйлы» (The Bigamist, 1953) және «Пәктіктің сынағы» (The Trouble with Angels, 1966). Оның қысқа, бірақ өте ықпалды режиссерлік мансабы, әдетте мелодрамалық немесе нуар стиліндегі фильмдер арқылы әлеуметтік нормалардың шеңберінен шыға алмаған әйелдердің тақырыбын көтеріп, феминистік киноның алғашқы үлгісі болып табылады. Актриса ретінде Лупиноның ең танымал фильмдері: «Шерлок Холмс оқиғалары» (The Adventures of Sherlock Holmes, 1939) Базил Ратбоунмен; «Түндегі жүргізушілер» (They Drive by Night, 1940) Джордж Рафт пен Хамфри Богартпен; «Жоғары Сиерра» (High Sierra, 1941) Богартпен; «Теңіз қасқыры» (The Sea Wolf, 1941) Эдвард Г. Робинсон және Джон Гарфилдпен; «Зейнеткерлікке кеткен ханымдар» (Ladies in Retirement, 1941) Луис Хейвардпен; «Ай сәулесі» (Moontide, 1942) Жан Габинмен; «Қиын жол» (The Hard Way, 1943); «Терең аңғар» (Deep Valley, 1947) Дэйн Кларкпен; «Жол бойындағы үй» (Road House, 1948) Корнел Уайльд және Ричард Уайдмаркпен; «Қала ұйықтағанда» (While the City Sleeps, 1956) Дана Эндрюс және Винсент Прайспен; және «Жаңашыл Боннер» (Junior Bonner, 1972) Стив Маккуинмен. Лупино сонымен қатар, вестерн, мистикалық оқиғалар, комедиялық жағдайлар, детективтер және гангстерлік фильмдер сияқты әртүрлі жанрлардағы телешоулардың 100-ден астам эпизодын режиссерлік еткен. Ол «Түйсік зонасы» (The Twilight Zone) сериалының бір эпизодын («Маскалар») түсірген жалғыз әйел және эпизодта («The Sixteen Millimeter Shrine») өзі ойнаған жалғыз режиссер болды.

Жас шағы мен отбасы

Люпино Лондонның Херн Хилл қаласындағы 33 Ардбег жолында актриса Конни О'Шиа (Конни Эмеральд деген атпен де белгілі) мен музыкалық зал комедиясының шебері Стэнли Люпинодан дүниеге келді. Ол театрлық Люпино отбасының мүшесі болды, соның ішінде әнші және биші Лупино Лейн де бар еді. Оның шөптесі Джордж Хук өзін Люпино деп атауға өзгертті. Ұлыбританиядағы музыкалық комедиядағы белгілі бір тұлға болған әкесі оны ерте жасынан өнерге баулуға тырысты. Ол Лупино мен оның әпкесі Ритаға (1921–2016), актриса және биші болған, артқы аулаға театр салдырды. Он жасқа келгенде, Люпино Шекспирдің пьесаларындағы басты әйел рөлдерін жатқа алды. Сахналық пьесаларға балалық шағындағы дайындықтан кейін, Айданың ағасы Лупино Лейн оған Британдық халықаралық студияда массовка актрисасы ретінде жұмысқа орналасып, киноға өтуіне көмектесті. Ол жазушы болғысы келді, бірақ әкесін ренжітпеу үшін Люпино Корольдік драмалық өнер академиясына түсті. Ол көптеген "жаман қыз" рөлдерінде өте жақсы ойнады, көбінесе проституткаларды бейнеледі. Люпино актриса болуды ұнатпады және оған берілген көптеген алғашқы рөлдерден ұялды. Ол отбасылық тарихының нәтижесінде осы мамандыққа итерілгенін сезінді.

Актриса

Лупино өзінің алғашқы фильмінде "Махаббат жарысы" (1931) фильмінде ойнады, ал келесі жылы 14 жасында режиссер Аллан Дванның "Ең алғашқы ісі" фильмінде жұмыс істеді, бұл рөлге оның анасы бұрын сынақтан өткізген. Ол 1933 жылы Warner Bros. Teddington студиясында және Twickenham-де Джулиус Хаген үшін бес британдық фильмде басты рөлдерді ойнады, соның ішінде Джон Миллспен "Аспаптық камера" және Айвор Новелломен "Мен сенімен өмір сүрдім". "Англиялық Жан Харлоу" деп аталған ол 1933 жылы Paramount компаниясы түсірген "Ақша жылдамдық үшін" фильмінде жақсы қыз/жаман қыз екі рөлін ойнады. Лупино талантты іздеушілер оны фильмдегі тек тәтті қызды ойнайтынын, ал жезөкше рөлін емес, көргенін мәлімдеді, сондықтан оған "Әлістің ғажайыптар еліне кіруі" (1933) фильміндегі басты рөлге сынақтан өтуді ұсынды. Ол Голливудқа келгенде, Paramount продюсерлері өзінің жарқын потенциалды әйелімен не істеу керектігін білмеді, бірақ ол бес жылдық келісімшарт алды. Лупино 1930 жылдардың ортасында оннан астам фильмде ойнады, Columbia компаниясымен екі фильмде жұмыс істеді, олардың бірі, "Сөнген жарық" (1939), режиссердің кеңсесіне хабарсыз кіргеннен кейін алған рөлі, сынақ сұрады. Warner Bros. компаниясының атқарушы продюсері Марк Хеллингер Лупиноның "Сөнген жарық" фильміндегі рөліне таңданып, оны Рауль Уолш режиссерлік жасаған "Олар түнде жүреді" (1940) фильміндегі фатальдық әйел рөліне шақырды, онда Джордж Рафт, Энн Шеридан және Хамфри Богарт жұлдыздар болды. Фильм жақсы қабылданды және сыншылардың пікірінше, Лупино фильмді ұрлады, әсіресе сот залындағы оқиғасы. Warner Bros. оған келісімшарт ұсынды, ол кейбір тәуелсіз құқықтарды қосу үшін келіссөздер жүргізді. "Қиын жол" (1943) фильміндегі рөлі үшін Нью-Йорк киносыншыларының үздік әйел актер сыйлығын алды. 1940 жылдары сұранысқа ие болғанмен, ол өзінің фильмдерінде көбінесе Хамфри Богарт сияқты актерлерден жоғары бағаланған және өзінің реалистік, тікелей актерлік стилі үшін бірнеше рет сыншылардан мақтау алды. Ол көбінесе актерлік қадірінен төмен деп санаған нашар жазылған рөлдерден бас тартып, студияның қабылдамауында болған сценарийді өзгерту арқылы студия басшысы Джек Уорнердің ашуын туғызды. Нәтижесінде ол Warner Bros. компаниясында уақытының көп бөлігін тоқтатты. Ол "басқа біреу барлық қызықты жұмысты істеп жатқандай" болған кезде түсірілім кезінде қаншалықты шаршағанын айтты. 1948 жылы құрылған Filmakers компаниясының вице-президенті Лупино, президенті Коллиер Янг және қазынашысы сценарист Малвин Валд болды. Filmakers компаниясының миссиясы – әлеуметтік саналы фильмдер жасау, жаңа таланттарды ынталандыру және экранға реализм әкелу. Олардың мақсаты – тәуелсіз B-сыныптағы фильмдер арқылы "Америка қалай өмір сүреді" дегенді көрсету, олар екі апта ішінде 200 мың доллардан кем шығынға түсірілді, шығармашылық "отбасымен", фактілерге негізделген оқиғалармен күшейтілген "ақиқат сақинасы" – "әлеуметтік маңыздылық" пен ойын-сауықтың үйлесімі. Қысқасы, төмен бюджетті фильмдерде олар дерлік табу тақырыптарын зерттеді. Лупиноның ең танымал режиссерлік жұмысы, 1953 жылы RKO компаниясы түсірген "Жолсерік", жанрдың классикалық кезеңінде әйел режиссердің жалғыз фильм-нуары. Оның алғашқы режиссерлік жұмысы күтпеген жерден 1949 жылы режиссер Элмер Клифтонның жеңіл жүрек соғысынан зардап шегіп, Лупиноның продюсері және сценарийін бірге жазған "Қажет емес" фильмін аяқтай алмағанда болды. Әлеуметтік мәселелер туралы тағы төрт фильм түсіргеннен кейін, соның ішінде зорлау туралы фильм (бұл сөз фильмде ешқашан қолданылмайды), Лупино өзінің алғашқы қарқынды, толық еркек актерлік құрамды фильмді, "Жолсерік" (1953) режиссерлік етті, осылайша ол фильм-нуарды режиссерлік еткен алғашқы әйел болды. Лупино бірде өзінің өндірістік компаниясы үшін қаржы табу үшін өзін "буллдозер" деп атады, бірақ түсірілім алаңында өзін "ана" деп атады. Filmakers өндірістік компаниясы 1955 жылы жұмысын тоқтатты, ал Лупино 1956 жылдан 1968 жылға дейін отыздан астам АҚШ телесериалдарының эпизодтарын режиссерлікпен жүргізе отырып, теледидарға көшті. Ол сонымен қатар 1965 жылы фильм түсірді, католик мектеп қызының комедиясы "Пәктіктің қиындықтары" (1966 жылы жарық көрді), онда Хейли Миллс пен Розалинд Рассел басты рөлдерде ойнады; бұл Лупиноның режиссер ретінде соңғы театрлық фильмі болды. Ол актерлік өнерін жалғастырып, 1960 және 1970 жылдары теледидардағы табысты мансабын жалғастырды.

Жыл Атауы The Filmakers Inc. функциясы Сценарий / Жазушылар Продюсерлер Режиссерлер 1949 Қажет емес Өндірістік компания (Emerald Productions) Пол Джаррико Айда Лупино Малвин Уолд Ансон Бонд Айда Лупино Элмер Клифтон Айда Лупино (негізделмеген) 1949 Ешқашан қорқыныш жоқ Өндірістік компания Айда Лупино Коллиер Янг Норман А. Кук Айда Лупино Коллиер Янг Айда Лупино Джеймс Андерсон (ассистент) 1950 Outrage Өндірістік компания Айда Лупино Малвин Уолд Коллиер Янг Коллиер Янг Малвин Уолд Айда Лупино 1951 Жылдам және әдемі Өндірістік компания Марта Уилкерсон Норман А. Кук Коллиер Янг Айда Лупино Джеймс Андерсон (ассистент) 1951 Босатылды Өндірістік компания Дейл Эунсон Катерина Альберт Коллиер Янг Чарльз Ледерер Джеймс Андерсон (ассистент) 1952 Сақтаныңыз, сүйкімім Презентациямен Мел Динелли Коллиер Янг Мел Динелли Гарри Хорнер 1953 Жолсерік Презент Айда Лупино Коллиер Янг Коллиер Янг Кристиан Найби Айда Лупино 1953 Екіжүйлі Өндірістік компания © Коллиер Янг Роберт Эггенвейлер Коллиер Янг Айда Лупино 1954 Жеке тозақ 36 Презенттер © Коллиер Янг Айда Лупино Роберт Эггенвейлер Коллиер Янг Дон Сигел 1955 Әлемге ашулы Өндірістік компания Гарри Эссекс Джеймс Х. Андерсон Коллиер Янг Гарри Эссекс

Теледидар

Лупиноның режиссерлік мансабы 1968 жылға дейін жалғасты. Осы жылдардағы оның режиссерлік жұмысы негізінен телевизиялық туындыларға арналды, мысалы, «Альфред Хичкок таныстырады», «Thriller», «The Twilight Zone», «Have Gun – Will Travel», «Honey West», «The Donna Reed Show», «Gilligan's Island», «77 Sunset Strip», «The Rifleman», «The Virginian», «Sam Benedict», «The Untouchables», «Hong Kong», «The Fugitive» және «Bewitched». «The Filmakers» жойылғаннан кейін Лупино 1970-ші жылдардың соңына дейін, көбінесе теледидарда актриса ретінде жұмыс істеді. Лупино 1952 жылдан 1956 жылға дейін «Four Star Playhouse» атты телехикаяның 19 эпизодында ойнады, онда Чарльз Бойер, Дик Пауэлл және Дэвид Нивен де қатысты. 1957 жылдың қаңтарынан 1958 жылдың қыркүйегіне дейін Лупино сол кездегі күйеуі Говард Даффпен бірге «Mr. Adams and Eve» комедиялық сериалында түсті, онда олар Беверли-Хиллсте тұратын Говард Адамс және Ева Дрейк есімді әйгілі актерлердің рөлін ойнады. Дафф пен Лупино 1959 жылы «The Lucy–Desi Comedy Hour» сериалының 13 бір сағаттық бөлімінің бірінде және 1960 жылы «The Dinah Shore Chevy Show» эпизодында өздерінің рөлінде ойнады. Лупино көптеген телешоуларда эпизодтық рөлдерде ойнады, соның ішінде «The Ford Television Theatre» (1954), «Bonanza» (1959), «Burke's Law» (1963–64), «The Virginian» (1963–65), «Batman» (1968), «The Mod Squad» (1969), «Family Affair» (1969–70), «The Wild, Wild West» (1969), «Nanny and the Professor» (1971), «Columbo: Short Fuse» (1972), «Columbo: Swan Song» (1974), онда ол Джонни Кэш кейіпкерінің құлшынып сүйетін әйелінің рөлін ойнады, «Barnaby Jones» (1974), «The Streets of San Francisco», «Ellery Queen» (1975), «Police Woman» (1975) және «Charlie's Angels» (1977). Оның соңғы актерлік жұмысы 1979 жылғы «My Boys Are Good Boys» фильмінде болды. Лупино «The Twilight Zone» сериалында екі ерекшелікке ие: ол бір эпизодты («The Masks») режиссерлік еткен жалғыз әйел және бір эпизодта («The Sixteen Millimeter Shrine») актер ретінде де, екіншісі үшін режиссер ретінде де жұмыс істеген жалғыз адам.

Тақырыптар

Лупиноның фильмдері студия продюсерлерінің ешқашан қолға тигізбейтін, оның ішінде некеден тыс жүктілік, көп әйел алу және зорлау сияқты конвенцияға қарсы және даулы тақырыптарды қамтиды. Ол өзінің тәуелсіз жұмысын «әлеуметтік маңызы бар, бірақ шын оқиғаларға негізделген, халықтың түсінуі мүмкін нәрселерге негізделген ойын-сауық фильмдері» деп сипаттады, себебі олар болған немесе жаңалықтарда айтылған оқиғалар еді. Ол көптеген фильмдерінде әйелдер мәселелеріне назар аударды және күшті мінезді кейіпкерлерді ұнатып, «еркек сипаттары бар әйелдер емес, керісінше, ішкі күш пен батылдығы бар рөлдерді» іздеді. «Бигамист» фильміндегі екі әйел кейіпкері мансапты әйел мен үй шаруасымен айналысатын әйелді бейнелейді. Басты кейіпкер бала туа алмағандықтан, өзінің бар күшін мансабына жұмсаған әйелге (Жоан Фонтейн) үйленеді. Бір кездері көптеген іскерлік сапарларда болғанда, ол официантқа (Лупино) кездеседі, одан баласы болады, сосын оған үйленеді. Марша Оржерон «Голливудтық амбициялар» кітабында осы кейіпкерлерді «Лупиноның өзі тап болған әлеуметтік шектеулерге ұқсас ортада өз орнын табуға тырысып бағудағы күрескерлер» деп сипаттайды. Режиссер Мартин Скорсезе: «Жұлдыз ретінде Лупиноға сән-салтанаттың қызығушылығы болған жоқ, режиссер ретінде де солай болды. «Ашу», «Ешқашан қорқу», «Жылдам және әдемі», «Бигамист» және «Автостопшы» фильмдеріндегі оның айтқан әңгімелері әрқашан нақты әлеуметтік ортада болды: ол «кедей, мазасыз адамдар туралы фильмдер түсіргісі келді, себебі біз осындаймыз». Оның кейіпкерлері – орта таптың тыныштығын бұзған жас әйелдер: қаламаған жүктілік, полиомиелит, зорлау, көп әйел алу, ата-ананың жасаған зұлымдықтары. Әрбір кадрда қайғы, үрей және қатыгездік сезімі бар». Лупино әйел жұлдыздарды тауарға айналдыруға қарсы болды және актриса ретінде құмарлық нысаны болуға қарсы тұрды. 1949 жылы ол «Голливудтық мансап – бұзылуға бейім тауар» деді және өзі үшін осындай тағдырдан аулақ болуға тырысты.

Денсаулық

Лупиноға 1934 жылы полиомиелит диагнозы қойылды. "Нью-Йорк Таймс" газеті Голливудтағы полиомиелиттің таралу себебінің ластанған жүзу бассейндері екенін хабарлады. Ол жазылып, ақырында көптеген фильмдерді режиссерлікке қойып, продюсерлік етіп, сценарийлерін жазды, соның ішінде 1949 жылы полиомиелитпен күресінің негізінде түсірілген "Never Fear" фильмі, ол режиссер ретінде алғаш рет көрсетілген фильмі болды (бұрын "Not Wanted" фильмінде ауырған режиссердің орнына түсіп, әріптесіне құрмет көрсету үшін режиссерлік авторлығынан бас тартқан еді). Осы аурумен күресу тәжірибесі оған тек сыртқы келбетіне ғана емес, интеллектуалдық қабілеттеріне назар аударуға батылдық берді. Голливудқа берген сұхбатында ол: "Мен өмірімнің, батылдығымның және үмітімнің денеме байланысты емес екенін түсіндім. Егер денеме сал ауру келсе де, миым тыңғылықты жұмыс істей береді. Егер актерлік өнерге қабілетім болмаса, жаза аламын. Тіпті қаламсап немесе теріске қоймасам да, диктант жасай аламын" деді. Лупиноның ойын-сауық индустриясынан тыс қызығушылықтарына әңгімелер мен балалар кітаптарын жазу, музыка шығару кірді. Оның "Аладдиннің сюитасы" атты шығармасын 1937 жылы Лос-Анджелес филармониялық оркестрі орындады.

Саясат және дін

1948 жылдың маусым айында ол америкалық азаматқа айналды және Джон Ф. Кеннеди президенттігін қолдаған беделді демократ болды.

Некелер

Лупино үш рет үйленді және үш рет ажырасты. 1938 жылдың қараша айында ол актер Луис Хейвардқа тұрмысқа шықты. 1944 жылдың мамыр айында олар бөлісіп кетті, ал 1945 жылдың мамыр айында ажырасты. Оның екінші некесі 1948 жылдың 5 тамызында продюсер Коллиер Янгпен болды. Олар 1951 жылы ажырасты. Лупино сол жылдың қыркүйек айында ажырасуға өтініш берген кезде, болашақ күйеуі Говард Даффпен болған қарым-қатынасынан жүкті болған еді. Бала оның Янгтан ажырасуға өтініш бергеннен кейін жеті айдан соң дүниеге келді. Лупиноның үшінші және соңғы некесі актер Говард Даффпен болды, олар 1951 жылдың 21 қазанында үйленді. Алты айдан кейін, 1952 жылдың 23 сәуірінде олардың қызы Бриджит дүниеге келді. Олар 1966 жылы бөлісіп кетті және 1983 жылы ажырасты. 1984 жылы Лупино Калифорния сотына өтініш білдіріп, өзінің бизнес-менеджері Мэри Энн Андерсонды өзінің қамқоршысы етіп тағайындауды сұрады, себебі бұрынғы бизнес-менеджмент компаниясының нашар бизнес-іс-әрекеттері мен Говард Даффтан ұзақ ажырасуына байланысты.

Өлім

Лупино 1995 жылғы 3 тамызда Лос-Анджелесте ішек қатерлі ісігінен ем алу кезінде инсульттан қайтыс болды, оның өмірі 77 жылға жетті. Оның естеліктері, «Ида Лупино: Камерадан тыс», оның өлімінен кейін Мэри Энн Андерсон редакциялап шығарды.

Табысы мен мұрасы

Лупино фильм түсіруді түсірілім алаңында кездесетін әрбір адамнан үйренді, соның ішінде "Қажет емес" фильмінің операторы Уильям Зиглерден де. "Ешқашан қорқушы болма" фильмін дайындау кезінде ол Майкл Гордонмен режиссерлік техника, ұйымдастыру және сюжет құру мәселелері бойынша кеңес алды. Оператор Арчи Стоут Лупино туралы: "Иданың камера бұрыштары мен линзалар туралы білімі мен жұмыс істеген барлық режиссерлерден артық, Виктор Флемингті есептемегенде. Ол әйелдің экранда қалай көрінетінін және сол әйелге қандай жарық керек екенін, тіпті менің өзімнен де жақсы біледі", – деді. Лупино редактор Стэнфорд Тишлермен де жұмыс істеді, ол оның туралы: "Ол бірдеңе түсіріп алып, содан кейін барлық қателерді монтаж бөлмесінде түзетуге үміттенетін режиссер емес еді. Оның еңбегінің арқасында актерлік шеберлік әрқашан жоғары деңгейде болды", – деді. Лупиноны феминисттік режиссер деп санауға бола ма, жоқ па деген сұраққа Шейб: "Менің ойымша, Лупино күшті тұлғаларды, ер немесе әйел болсын көрсетуге қызығушылық танытпады. Ол көбінесе жоғалған, адасқан адамдарға қызығушылық танытатынын айтты, менің ойымша ол соғыстан кейінгі үйіне орала алмайтын адамдардың күйзелісі туралы айтып отырды", – деді. Лупино өзін феминист деп санамады, ол: "Мен келісімшарттар арасында уақытымды толтыру үшін бірдеңе істеуім керек еді. Әйелдік ұстанымды сақтау маңызды – ерлер үстемдік танытқан әйелдерді жек көреді. Көбінесе операторға мен өзімнен аз білетінімді айтатынмын. Осылайша олармен жақсы қарым-қатынас орната алдым", – деді.

Теледидарлық кредиттердің ішінара

Актриса және/немесе режиссер ретінде Аты Жыл Актриса рөлінде Режиссер рөлінде Эпизод Мистер Адамс және Ева 1957–1958 Иә Ева Адамс/Ева Дрейк Иә Басты рөлде (66 эпизод); 1 эпизод 1958 Түйсік аймағы 1959 Иә Барбара Жан Трентон "Он алты миллиметрлік киелі орын" Бонанза 1959 Иә Энни О'Тул "Энни О'Тулдың сағы" Люси Дези комедия сағаты 1959 Иә Өзі "Люсидің жазғы демалысы" Өлім аңғарының күндері 1960 Иә Памела Манн "Памрудтың бұқалары" Рифлемен 1961 Иә "Шабуыл" Трилер 1961 Иә "Соммервиллерлердің соңғысы" Тергеушілер 1961 Иә "Қайырымдылыққа бір нәрсе" Крат саспенс театры 1963 Иә Харриет Уитни "Бір қадам төмен" Вирджиния 1963 Иә Хелен Блейн "Алыс ашу" Түйсік аймағы 1964 Иә "Маскалар" Гилліган аралдары 1964 Иә "Қайырлы түн, тәтті капитан" Гилліган аралдары 1964 Иә "Бұрыс жолмен келген Фельдман" Сиқырлы әйел 1965 Иә "A – Аардварк үшін" Honey West 1965 Иә "Бриллиг қандай, О, Бимиш баласы?" Гилліган аралдары 1966 Иә "Продюсер" It Takes A Thief 1968 Иә Доктор Шнайдер "Айналу" Бэтмен 1968 Иә "Доктор Кассандра" "Сарқылушы доктор Кассандра" Отбасылық істер 1969 Иә Леди "Моди" Марчвуд "Моди" Отбасылық істер 1970 Иә Леди "Моди" Марчвуд "Модидің оралуы" Коломбо 1972 Иә Роджер Стэнфордтың тәтесі "Қысқа қысқасы" Сан-Франциско көшелері 1973 Иә Вилма Жэмисон "Блокада" Коломбо 1974 Иә Эдна Браун ханым "Аққу әні" Полиция әйелі 1975 Иә Хильда Моррис "Қуушылар" Чарлидің періштелері 1977 Иә Глория Гибсон "Мен есімде болам"