Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бельгиялық кинорежиссер (1950–2015)
Belgian film director (1950–2015)
Шанталь Анн Акерман (ʃɑ̃tal akɛʁman; 6 маусым 1950 – 5 қазан 2015) – бельгиялық кинорежиссер, сценарист, суретші және Нью-Йорк қалалық колледжіндегі кино профессоры. Ол «Жанна Дильман, 23 quai du Commerce, 1080 Брюссель» (1975), «News from Home» (1976) және «Je Tu Il Elle» (1974) фильмдерімен ең танымал. Олардың біріншісі Sight & Sound журналының 2022 жылғы «Барлық уақыттың ең ұлы фильмдері» сыншыларының сауалнамасында барлық уақыттағы ең ұлы фильм деп танылды, осылайша ол сауалнамада бірінші орынға шыққан тұңғыш әйел болды. Ал қалған екі фильмі де сол сауалнамада төменгі орындарда саналады. Көптеген сыншылар мен кинотанушылардың пікірінше, Акерманның феминистік және авангардтық киноға тигізген әсері зор, ал кем дегенде бір ғалым оны «қазіргі заманның ең маңызды режиссерлерінің бірі» деп атады.
Chantal Anne Akerman (ʃɑ̃tal akɛʁman; 6 June 19505 October 2015) was a Belgian film director, screenwriter, artist, and film professor at the City College of New York. She is best known for her films Jeanne Dielman, 23 quai du Commerce, 1080 Bruxelles (1975), News from Home (1976), and Je Tu Il Elle (1974); the first of these was ranked the greatest film of all time in Sight & Sound magazine's 2022 "Greatest Films of All Time" critics poll, making her the first woman to top the poll. The latter two films also rank lower in the same poll. According to multiple critics and film scholars, Akerman's influence on feminist and avant garde cinema is substantial, with at least one scholar calling her "one of the most significant directors of our times."
Ерте өмір және білім
Акерман Бельгияның Брюссель қаласында Польшадан келген Холокосттан аман қалған еврей отбасында дүниеге келді. Кішкентай кезінен бастап Акерман мен анасы өте жақын болды, анасы оны ерте үйленуге емес, мансап қууға ынталандырды. 18 жасында Акерман Бельгиядағы Institut National Supérieur des Arts du Spectacle et des Techniques de Diffusion кино институтына түсті. Бірінші семестрінде оқуын тастап, "Saute ma ville" атты қысқаметражды фильм түсірді, оны Антверпен қор биржасында алмаз акцияларын сатудан түскен қаржымен қаржылады.
Akerman was born in Brussels, Belgium, to Jewish Holocaust survivors from Poland. From a young age, Akerman and her mother were exceptionally close, and her mother encouraged her to pursue a career rather than marry young. At age 18, Akerman entered the Institut National Supérieur des Arts du Spectacle et des Techniques de Diffusion, a Belgian film school. She dropped out during her first term to make the short film Saute ma ville, funding it by trading diamond shares on the Antwerp stock exchange.
Алғашқы еңбектері мен ықпалдары
15 жасында Жан-Люк Годардың "Пьерро ле Фу" (1965) фильмін көрген Акерман режиссер болуға шабыттанды. Акерманның алғашқы қысқаметражды фильмі "Saute ma ville" (1968) 1971 жылы Оберхаузендегі Халықаралық қысқаметражды фильмдер фестивалінде көрсетілді. Сол жылы ол 1972 жылға дейін Нью-Йорк қаласына көшіп, онда қалыптасқан тәжірибе алды. Ол Энди Уорхол, Джонас Мекас және Майкл Сноудың туындыларымен танысты, соңғысының "La région centrale" фильмі оны "уақыт – фильмдегі ең маңызды нәрсе" деген тұжырымға жеткізді. Осы кезеңде ол оператор Babette Mangolte-пен ұзақ мерзімді ынтымақтастығын бастады. Акерманның ең жоғары бағаланған фильмі – "Жан Дильман, 23 Quai du Commerce, 1080 Брюссель" (1975), орта жастағы жесір әйелдің үй шаруалары мен секс-жұмысының уақыт бойынша нақты бейнеленген зерттеуін ұсынады. 2022 жылдың желтоқсанында "Жан Дильман" сыншылардың дауыс беруімен Sight & Sound журналының "Барлық уақыттың ең ұлы 100 фильмі" тізімінде бірінші орын алды, бұл "Велосипед ұрысы", "Гражданин Кейн" және "Алқызыл" фильмдерінен кейін төртінші фильм болды. Осылайша, "Жан Дильман, 23 Quai du Commerce, 1080 Брюссель" әйел режиссердің тізімде бірінші орынға шыққан тұңғыш фильміне айналды, ал "Beau Travail" фильмімен бірге ондыққа енген алғашқы екі фильмнің бірі болды.
At the age of 15, Akerman's viewing of Jean Luc Godard's Pierrot le fou (1965) inspired her to become a filmmaker. Akerman's first short film, Saute ma ville (1968), premiered at the International Short Film Festival Oberhausen in 1971. That year, she moved to New York City, where she would stay until 1972. She considered her time there to be a formative experience, becoming exposed to the works of Andy Warhol, Jonas Mekas, and Michael Snow, with the latter's film La région centrale leading to her view of "time as the most important thing in film." Also during this period, she would begin her long collaboration with cinematographer Babette Mangolte. Akerman's most critically acclaimed film, Jeanne Dielman, 23 Quai du Commerce, 1080 Bruxelles, was released in 1975, and presents a largely real time study of a middle aged widow's routine of domestic chores and prostitution. In December 2022, Jeanne Dielman was awarded first place by Sight & Sound magazine's "Top 100 Greatest Films of All Time" list, as voted by critics, becoming the fourth film to do so after Bicycle Thieves, Citizen Kane, and Vertigo. Jeanne Dielman, 23 Quai du Commerce, 1080 Bruxelles thus became the first film directed by a woman to top the list and, together with Beau Travail, one of the first two such films to appear in the top 10.
Феминизм
Акерман әйелдік пен үй шаруасы арасындағы байланысты зерттеу үшін ас үйді орта ретінде пайдаланды. Оның туындыларындағы ас үйлер жақын қарым-қатынас пен әңгімелерге арналған жеке кеңістіктерді ұсынады, күнделікті өмірдің драмаларына фон болғандай қызмет етеді. Ас үйлер, сондай-ақ басқа да үй кеңістіктері, патриархалдық жағдайда өзін-өзі шектеуге ұшырататын түрмелер сияқты әрекет етеді. Акерманның жұмысында ас үй көбінесе үй театры рөлін атқарады. Акерман көбінесе феминистік және квирлік ой-пікірмен байланыстырылады, бірақ ол эссенциалистік феминизмнен алшақтағанын айтты. Акерман өзінің «әйел», «иудей» және «лесбиян» сияқты жеке басын анықтайтын белгілерге қарсы тұрды, оның орнына қыз болуға толыққанды берілді; ол киноны «жеке бастың шектеулерінен бостандық беретін тудыратын кеңістік» деп санады. Ол көп түрлілікті қолдады, түсіндіре отырып: «Егер адамдар феминистік кино тілі бар десе, бұл әйелдердің өзін-өзі білдірудің бір ғана жолы бар дегенге ұқсайды». 2011 жылы ол Нью-Йорк қалалық колледжіндегі Медиа өнері өндірісі бойынша магистрлік бағдарламаның толық уақытты оқытушысы болып, сонымен қатар Майкл мен Айрин Росс атындағы кино/видео және еврей зерттеулері бойынша алғашқы қонақ профессор атанды. Акерман сонымен қатар Еуропалық аспирантура мектебінде кино профессоры болды.
Akerman has used the setting of a kitchen to explore the intersection between femininity and domesticity. The kitchens in her work provide intimate spaces for connection and conversation, functioning as a backdrop to the dramas of daily life. The kitchens, alongside other domestic spaces, act as self confining prisons under patriarchal conditions. In Akerman's work, the kitchen often acts as a domestic theatre. Akerman is usually grouped within feminist and queer thinking, but she articulated her distance from an essentialist feminism. Akerman resisted labels relating to her identity like "female", "Jewish" and "lesbian", choosing instead to immerse herself in the identity of being a daughter; she said she saw film as a "generative field of freedom from the boundaries of identity". She advocated for multiplicity of expression, explaining, "when people say there is a feminist film language, it is like saying there is only one way for women to express themselves". In 2011, she joined the full time faculty of the MFA Program in Media Arts Production at the City College of New York as a distinguished lecturer and the first Michael & Irene Ross Visiting Professor of Film/Video & Jewish Studies. Akerman was also Professor of Film at The European Graduate School.
Көрмелер
Акерманның жұмысының маңызды жеке көрмелері Антверпендегі Қазіргі заманғы өнер мұражайында, Бельгияда (2012), МТИ, Кембридж, Массачусетс штатында (2008), Тель-Авив өнер мұражайында, Израильде (2006); Принстон университетінің өнер мұражайында, Принстон, Нью-Джерси (2006); және Жорж Помпиду орталығы, Париж (2003) өтті. Акерман Documenta XI (2002) және Венеция биенналесіне (2001) қатысты. 2011 жылы Австрия кино мұражайында Акерманның туындыларына арналған киноретроспектива көрсетілді. 2015 жылғы Венеция биенналесінде оның соңғы видео инсталляциясы – «Now» ұсынылды, ол «No Home Movie» фильмінде пайда болатын қозғалыстағы пейзаж кадрларын көрсететін, бірімен бірі келісіп орналасқан экрандардан тұрды. 2018 жылы Манхэттен еврей мұражайы инсталляцияны «Сессиядан көріністер» көрмесінде көрсетті және оның туындысын өзінің қорына қосты. Париждегі Мариан Гудман галереясы 2022 жылдың басында «From the Other Side» (2002) және «Je tu il elle, l'installation» (2007) жұмыстарын көрсетті.
Important solo exhibitions of Akerman's work have been held at the Museum for Contemporary Art, Antwerp, Belgium (2012), MIT, Cambridge Massachusetts (2008), the Tel Aviv Museum of Art, Israel (2006); Princeton University Art Museum, Princeton, NJ (2006); and the Centre Georges Pompidou, Paris (2003). Akerman participated in Documenta XI (2002) and the Venice Biennale (2001). In 2011, a film retrospective of Akerman's work was shown at the Austrian Film Museum. The 2015 Venice Biennale included her final video installation, Now, an installation of interspersed parallel screens displaying the landscape in motion footage that would appear in No Home Movie. In 2018, the Manhattan Jewish Museum presented the installation in the exhibition Scenes from the Collection, and acquired her work for the collection. Marian Goodman Gallery in Paris featured From the Other Side (2002) and Je tu il elle, l'installation (2007) in early 2022.