Англиядағы Ротер өзені

Кіріспе

Хэмпшир және Батыс Сассекс, Англиядағы өзен.

Ротер өзені Англияның Хэмпширдегі Эмпшоттан басталып, Батыс Сассекстегі Стофэмге дейін ағады, онда Арун өзенімен қосылады. Өзеннің көп бөлігі Батыс Сассексте орналасқан, ал бастапқы бөлігі Хэмпширде жатыр. Өзеннің жоғарғы ағысы, бастауынан Мидхерстке дейін, су диірмендерін қуаттандыру үшін пайдаланылған, ал ең ерте тіркелген пайдалану 1086 жылға дейін барады, осы уақытта Domesday сараптамасы жүргізілген. Қазір бұл диірмендердің ешқайсысы жұмыс істемейді, бірақ диірмендер орналасқан көптеген ғимараттар сақталған, ал кейбір жағдайларда диірмен машиналарын да көруге болады. Бұл жоғарғы бөлік XV, XVI және XVII ғасырларда салынған және бүгінге дейін жеткен бірнеше көне көпірлермен де ерекшеленеді. Мидхерсттен Арун өзенімен қосылғанға дейінгі төменгі ағыс кеме қатынасы үшін пайдаланылған. 1615 жылы Арун өзенін жақсартудан кейін кемелер Аруннан Фиттлвортқа дейінгі бөлікті пайдаланды, ал 1790 жылы Арун арнасы аяқталғаннан кейін Эгремонт графы сегіз шлюз және бірнеше шағын каналдар салып, өзенді Мидхерстке дейін кеме жүзе алатын етіп жасады. Бұл жұмыс 1794 жылы аяқталды, және сол кезде салынған көптеген көпірлер бүгінге дейін сақталған. 1859 жылы Mid Sussex теміржолының Мидхерстке дейінгі тармағы ашылғаннан кейін көлік азайды, ал 1880 жылдары өзенді коммерциялық мақсатта пайдалану тоқтатылды. Өзенде көптеген жылдар бойы демалыс қайықтары пайдаланылды, ал 1914 және 1920 жылдары су арнасының тозуына байланысты саяхаттар туралы жарияланған есептер пайда болды. 1936 жылы навигация ресми түрде тоқтатылды, себебі бір студент бұл әлі де қоғамдық жол екенін көрсетті. Өзен Оңтүстік Даунс ұлттық паркі арқылы өтеді және жануарлар дүниесі үшін маңыздылығын мойындау үшін Табиғатты қорғауға арналған маңызды орын ретінде белгіленген. Онда көптеген балық түрлері тіршілік етеді, ал оның жоғарғы ағысында Сассекстегі жалғыз жерде жергілікті ақ тырнақты рактарды табуға болады. Судың сапасы көбінесе жақсы, және өзен төрт өлшеу станциясында бақыланады, оның ішінде негізгі арнада үш және Ротэрмен қосылар алдындағы Лод өзенінде біреуі орналасқан. Төменгі Гринсэнд және жақын орналасқан бор сулы қабаттарынан су жаз айларында су ағынын сақтауға көмектеседі, бірақ осы сулы қабаттардан да, өзеннен де көп мөлшерде су ішуге рұқсат етілген.

The River Rother flows from Empshott in Hampshire, England, to Stopham in West Sussex, where it joins the River Arun. At long, most of the river lies within West Sussex except for the first which lie in Hampshire. The upper river, from its source to Midhurst, has been used to power watermills, with the earliest recorded use being in 1086, when the Domesday survey was conducted. Although none are still operational, many of the buildings which housed the mills still exist, and in some cases, still retain their milling machinery. This upper section is also noted for a number of early bridges, which have survived since their construction in the fifteenth, sixteenth and seventeenth centuries. The lower river, from Midhurst to its junction with the River Arun, has been used for navigation. Boats used the section from the Arun to Fittleworth following improvements made to the Arun in 1615, and after the Arun Navigation was completed in 1790, the Earl of Egremont made the river navigable up to Midhurst by constructing eight locks and some small cuts. The work was completed in 1794, and many of the bridges built at that time still survive. With the opening of the Mid Sussex Railway branch to Midhurst in 1859, traffic declined, and commercial use of the river had ceased by the 1880s. Pleasure boats continued to be used on the river for many years, and published accounts of journeys along the decaying navigation appeared in 1914 and 1920. The navigation was officially abandoned in 1936, after an undergraduate pointed out that it was still a public right of way. The river flows through the South Downs National Park, and is a designated Site of Nature Conservation Importance, in recognition of its value for wildlife. It supports a wide range of fish, and its upper reaches are the only location in Sussex where native white clawed crayfish can be found. The quality of the water is generally good, and the river is measured at four gauging stations, three on the main channel, and one of the River Lod, just before its junction with the Rother. Water from the underlying Lower Greensand aquifer and the adjacent chalk aquifer helps to maintain the flows during the summer months, despite the fact that large volumes are abstracted from both the aquifers and the river for the public water supply.

Тарих

1615 жылы Арун өзенінің жақсартылуынан кейін қайықтар Паллингхэмге жетуге мүмкіндік алды, сондай-ақ олар Ротердің бір бөлігімен, Фиттлвортқа дейін ағысқа қарсы жүзе алатын болды. 1783 жылы канал инженері Уильям Джессоптан Петворт шақырылымдарының астындағы өзенді зерттеуді сұрады, ал 1790 жылы ол Мидхерст астындағы өзенді зерттеген кезде қайта шақырылды. Сол жылы Арун кемежолының құрылысы аяқталды, ал 1791 жылы Петворт үйінде тұратын Джордж Уиндхэм, 3-ші Эгремонт графы, Ротерді жақсартуға мүмкіндік беретін Парламент актісін (River Rother Navigation Act 1791, 31 Geo. 3. c. 66) алды. Актіде Петвортқа қосымша канал салуға да рұқсат берілді. Ол өзенге жақын жердің көп бөлігіне ие болғандықтан, кемежолының нақты бағыты көрсетілмеді және ол өз қалауынша арнаны жақсартуға немесе кесулер жасауға еркін болды. Бір ғана шектеу – бақшалар мен қоршалған жерлер арқылы кесуге тыйым салынды. Көптеген басқа каналдармен салыстырғанда, кемежолды пайдалану құны төмен болды, себебі граф пайда табудың орнына аймақты дамытуды қалады. 1794 жылы Батыс Ротер кемежолының құрылысы арқасында өзеннің Мидхерсттан төменгі бөлігі кеме жүруге қолайлы болды. Кемежолының ұзындығы 11,25 миль (18 км) құрады, оның ішінде 2 мильден (3 км) аспайтын жаңа кесулер болды, ал қалғаны қолданыстағы арнаны бойлай жүрді. Ол Стопхэмнен Мидхерстке дейін сегіз шлюз арқылы 54 футқа (16 м) көтерілді және құрылысына 13 300 фунт стерлинг жұмсалды. Көліктің негізгі бөлігі – өзен бойымен тасымалданған көмір, ал кері бағытта ағаш, бидай және Петворт мраморы тасымалданды. Қысқа Петворт каналы арқылы ол Петвортқа қосылды, оның ұзындығы 1,25 миль (2 км) және екі шлюзы бар, ол қаланың оңтүстігіндегі Хаслингборнда аяқталады. Ол 1793 жылы ашылды, графқа құрылысына 5000 фунт стерлинг жұмсалды, бірақ бұрылатын жол салынғанға дейін бірнеше жыл ғана жұмыс істеді. Бұл Петвортқа қол жеткізуді жеңілдетті және канал пайдаланылмай қалды. Өмірі бойы граф су жолдарына шамамен 100 000 фунт стерлинг инвестициялады, оның бір бөлігі туған графтығы Суссексте, сондай-ақ Лондоннан Портсмутқа дейін канал салуға жасалған әрекеттерге жұмсалды. 1802 және 1831 жылдар аралығында каналдан түскен орташа табыс жылына шамамен 550 фунт стерлинг құрады. 1859 жылы Mid Sussex Railway Хоршемнен Пулборо арқылы Петвортқа дейін желі ашқанда бәсекелестік пайда болды. Көлік азайды, ал 1880-жылдарға қарай кемежол коммерциялық қайықтармен пайдаланылмады, бірақ ол 1936 жылға дейін ресми түрде тоқтатылған жоқ.

Following improvements to the River Arun in 1615, which allowed boats to reach Pallingham, they could also navigate part of the Rother, as far upstream as Fittleworth. The canal engineer William Jessop was asked to survey the river below Petworth Mills in 1783, and was recalled in 1790, when he surveyed it below Midhurst. In the same year, the construction of the Arun Navigation was finished, and in 1791, George Wyndham, 3rd Earl of Egremont, who was based at Petworth House, obtained an Act of Parliament (River Rother Navigation Act 1791, 31 Geo. 3. c. 66) which would enable him to improve the Rother. The Act also authorised a branch canal to Petworth. Since he owned most of the land adjacent to the river, the precise route of the navigation was not specified, and he was free to improve the channel or make cuts as he saw fit. The only restriction was that cuts could not be made through gardens or enclosed grounds. Compared to most other canals at the time, the charges for using the navigation were low, as the Earl wanted to develop the region rather than make a profit. The river's lower section, below Midhurst, was made navigable by the construction of the Western Rother Navigation in 1794. The length of the navigation was 11.25 mile (18 km) of which less than 2 mile (3 km) consisted of new cuts, with the rest following the existing channel. It rose through 54 feet (16 m) from Stopham to Midhurst by a series of eight locks, and cost £13,300 to build. Traffic consisted of coal transported up river, with cargoes of timber, corn and Petworth marble in the other direction. A branch connected it to Petworth by the short Petworth Canal, which was 1.25 mile (2 km) long with two locks, and terminated at Haslingbourne to the south of the town. It was opened in 1793, having cost the Earl £5,000 to build, but only lasted for a few years, until a turnpike road was diverted. This made access to Petworth easier, and the canal ceased to be used. During his life, the Earl invested some £100,000 in waterways, some in his native county of Sussex, but also in attempts to build a canal from London to Portsmouth. Between 1802 and 1831, the average income from the canal was around £550 per year. Competition arrived in 1859, when the Mid Sussex Railway opened a line from Horsham through Pulborough to Petworth. Traffic declined, and by the 1880s, the navigation was no longer used by commercial boats, although it was not officially abandoned until 1936.

Жабылу

Кеме қатынасы жабылғанына қарамастан, 1895 жылы жарық көрген Мидхерст туралы нұсқаулықта қайықтар жалдауға болатыны және балық аулауға болатындығы жазылған. Кемелерді Уильям Порт деген сантехник жалға берген, және оның бизнесі 1912 жылға дейін гүлденген, содан кейін оның қайықханасы өртенді. Коултершоу мен Фиттлвортта да қайықтарды жалдауға болады. 1896 жылы жарық көрген «Жаңа қайықшының нұсқаулығы» атты тағы бір кітапта, су деңгейі жеткілікті болғанда Ипингтен Арунға дейін 19 миль (31 шақырым) қашықтықты каноэмен жүзуге болатыны айтылған. Сол кезде шлюздердің ешқайсысы жұмыс істемегендіктен, қайықтарды олардың айналысымен тасымалдау қажет болды. 1887 жылы Эгмонт графының Коудрей иелігіне шектес Тодэм шлюзі жанындағы өзен жағалауының бөлігі құлап, граф оны жөндеу үшін Эгмонт графының мұрагері, Петворттың Лорд Леконфилдінен төлеуді ұсынды. Бірқатар келіспеушіліктерден кейін, келісімге қол жеткізілді: жағалау жөнделіп, шлюздің жоғарғы жағына су тасқынынан қорғайтын құрылғы орнатылды, екі тарап та шығындардың жартысын төледі. Лорд Леконфилд 1896 жылы Арун навигациясы тоқтатылу туралы актіні алғаннан кейін, Ротер өзенін күтіп ұстау жөніндегі жауапкершілігі аяқталды деп есептеді. Бірақ 1903 жылы ауыр жаңбыр мен су тасқыны су тасқынынан қорғайтын құрылғыны және іргелес бөгеннің бөлігін қиратты, нәтижесінде 8-ші Эгмонт графының иелігіндегі өзен деңгейі 2 футқа (1 метрге) төмендеді. Граф Август Артур Персевал Лорд Леконфилдке келтірілген залап үшін сотқа шағым түсірді. Сот Жоғарғы сотта өтті, онда навигация енді пайдасыз екеніне келісім болды, бірақ екі тарап та су тасқынынан қорғайтын құрылғыны қайта жасайтын шығындарды бөліседі, содан кейін оны күтіп ұстау жауапкершілігі графқа беріледі, ол шлюзден жоғарыдағы өзенді тереңдетуге де құқылы болады. 1916 жылы «Ішкі су жолдарындағы демалысым» атты кітабын жариялаған П. Бонтрон 1908 жылы Мидхерсттен Уильям Порттан жалдаған қайықта достарымен бірге өзенмен жасаған саяхатын сипаттады. Екі күннен кейін олар Арун өзеніндегі Арундлға жетті, содан кейін қайық Мидхерстке пойызбен қайтарылды. Элеонора Барнс пен оның досы 1914 жылы жасаған ұқсас саяхат туралы жазба 1920 жылы алғаш рет жарық көрген «As the Water Flows» кітабында жарияланды, онда ол Оңтүстік Англия өзендеріндегі каноэ саяхаттарын жеті-сегіз жыл бойы жүзеге асырды. Петворт пен Коудрей иеліктері бірлесіп, өзен әлі де ресми түрде өту құқығы екенін және кез келген адам оны пайдалану үшін тиісті төлемді төлеуге және иелерінен шлюздерді қайта құруды талап етуге құқылы екенін атап көрсеткен Оксфорд студенті Роджер Селлманның ескертуінен кейін, тоқтату туралы жарлық алынды. 1888 жылғы Теміржол және каналдар трафигі туралы заңның күшімен навигация енді қажет емес деп жарияланды, және Арун өзенінің су жиналатын алабы кеңесі мен каноэ клубының наразылығына қарамастан, жарлық 1936 жылдың 15 сәуірінде бекітілді. Дегенмен, 2003 жылы Экология агенттігі өзенде бұрын навигация құқығы болғанын, бірақ «оның қазіргі мәртебесі белгісіз» екенін атап өтті.

Despite the navigation being closed, a guide to Midhurst published in 1895 advertised that skiffs could be hired, and fishing could be enjoyed. The boats were hired out by a plumber called William Port, and his business continued to prosper until 1912, when his boathouse burned down. Rowing boats were also available for hire at Coultershaw and Fittleworth. Another book called A New Oarsman's Guide, published in 1896, suggested that the river could be canoed from Iping to the Arun, a distance of 19 mile (31 km), when there was sufficient water. By that time, none of the locks were workable, and boats had to be carried around them. In 1887, part of the river bank near Todham Lock, which bordered the Cowdray estate of the Earl of Egmont, had collapsed, and the Earl suggested that Lord Leconfield of Petworth, a successor to the Earl of Egremont, should pay for its repair. After some disagreement, a compromise was reached, under which the bank was repaired and a floodgate was fitted at the upper end of the lock, with both men paying half of the cost. Lord Leconfield assumed that when the Arun Navigation finally obtained an Act of Abandonment in 1896, his responsibilities for the maintenance of the River Rother had ended. However, in 1903 heavy rain and floods destroyed the floodgate and part of the adjacent weir, resulting in river levels though the 8th Earl of Egmont's estate dropping by 2 feet (1 m). The Earl, Augustus Arthur Perceval, issued a writ against Lord Leconfield for damages. The case was heard in the High Court, at which it was agreed that the navigation was now useless, but that the two men would share the costs of rebuilding the floodgate, after which responsibility for its maintenance would pass to the Earl, who could also dredge the river above the lock. P Bonthron, who published a book entitled My Holidays on Inland Waterways in 1916, described a journey down the river that he had made with friends in 1908, in a boat hired from William Port at Midhurst. They reached Arundel on the River Arun after two days, from where the boat was sent back to Midhurst by train. Another account of a similar journey made in 1914 by Eleanor Barnes and a friend appeared in As the Water Flows, first published in 1920, which described canoe journeys on the rivers of southern England made by her over a period of seven or eight years. The warrant of abandonment was obtained jointly by the estates at Petworth and Cowdray after an Oxford undergraduate called Roger Sellman pointed out that the river was still officially a right of way, and that anyone could therefore offer to pay the appropriate tolls to use a boat on it, and expect the owners to rebuild the locks. The powers of the Railway & Canal Traffic Act 1888 were invoked to declare that the navigation was no longer necessary, and despite objections from the River Arun Catchment Board and a canoe club, the warrant was granted on 15 April 1936. However, the Environment Agency noted in 2003 that although there used to be navigation rights on the river, "the existing status of the navigation is unknown."

Гидрология

Өзен Оңтүстік Даунс арқылы ағып өтеді, ол ерекше табиғи сұлулық аймағы және 2011 жылдан бері ұлттық парк мәртебесіне ие. Аймақта екі ірі су жинағышы бар: біреуі – өзен аңғарының оңтүстігінде орналасқан бор тақтасынан, ал екіншісі – төменгі Гринсэнд тобы, ол өзеннің бүкіл астыңғы жағын құрайды. Су жинағыштары сазды құрамнан тұратын Гаульт қабатымен бөлінген. Аймақтың батыс шетінде бор тақтасы мен гаульт солтүстікке бұрылып, тіктеу беткейді құрайды. Өзеннің негізгі суы төменгі Гринсэнд су жинағышынан және бор тақтасының тіктеу беткейінің төменгі жағындағы бұлақтардан құралады. Бұл жаз айларында өзенде су ағынын сақтауға көмектеседі, бірақ 1990 жылдардың басындағы және 1995-1996 жылдардағы құрғақшылық кезеңдерінде су ағыны айтарлықтай төмендеген. Бұл өзеннің денсаулығын бағалау үшін қолданылатын макро омыртқасыздардың популяциясының азаюына әкелді, бірақ олар кейіннен қалпына келтірілді. Гидрологиялық жағдайды бақылау үшін Қоршаған орта агенттігі аңғар бойында бақылау ұңғымаларын орнатып, Принс Марш, Ипинг Милл, Лод өзеніндегі Хэлфвей көпірі және Арун өзенімен қосылар алдында Хардхэмде су өлшеу станцияларын ұстап тұрады. Өзендегі су ағыны бірнеше сарқырамалық тазарту станцияларынан шығарылатын сулардың есебінен артады. Үш ірі станция – Принс Марш, Петерсфилд және Амбершам, олардың барлығы тәулігіне аралығында су шығарады, ал тағы үш станция – Рогейт, Коултершоу және Фиттлворт тәулігіне аралығында су шығарады. Өзеннің барлық бөлігі, соның ішінде оның бірқатар салалары, жергілікті билік органдарымен жануарлар дүниесіне арналған табиғатты қорғау маңыздылығына ие деп танылған. Ротэрдің жоғарғы ағысы қоңыр форель, сұр балық, жас теңіз форелі және лосось балықтарының шағылысуы мен дамуы үшін маңызды. Бұқа басы, бақа, лампарей, миноу және тас лоуш популяциялары да кездеседі. Балық қорларының азаюына қатысты алаңдаушылықтар бар, бұл топырақтың эрозиясынан туындаған деп есептеледі, нәтижесінде өзен төсегіне шлам мен шөгінділер жиналып, су ағынының төмендеуіне себеп болады. Өзеннің төменгі ағысындағы бөліктерде балықтардың сол түрлері кездеседі, бірақ әсіресе сарқырамалардың жоғары жағында, негізгі түрлер көк, шырша және жарғақ, ал ең төменгі ағысында – шұбар, даке және шұбар болып табылады. Өзен бойымен балықтардың, әсіресе шағылысу үшін бас суларына көшіп келетін балықтардың қозғалысын жеңілдету үшін су өлшеу станцияларының маңында балық өткелдері салынған. Сассекстегі ақ тырнақты рактердің жалғыз белгілі популяциясы Ротэрдің жоғарғы ағысында орналасқан. Судың сапасы жалпы жақсы, себебі бор тақтасының жер асты суларының сапасы өте жоғары. Дегенмен, жоғарғы ағыстағы кейбір шағын өзендер рұқсатсыз ағынды сулардың құйылуынан ластануға ұшырайды, ал су жинағышындағы және демек өзендегі судың нитрат деңгейінің жоғарылауы байқалады, бұл негізінен ауыл шаруашылығы тыңайтқыштарынан туындайды. Қоршаған орта агенттігі ауыл шаруашылығы және қалалық ластанудың бірқатар көздерін жоюға бағытталған жақсарту жоспарларын жасады. Бұл атау саксон жүзінің немесе приходтардың әкімшілік тобының атауы болған. Бұрын өзен Скир деп аталған.

The river flows through the South Downs, an Area of Outstanding Natural Beauty and since 2011, a designated national park. There are two large aquifers in the area, one consisting of chalk, to the south of the river valley, and the other the Lower Greensand Group, underlying the whole of the river. The aquifers are separated by a Gault Formation, which consists of clay. At the western edge of the region, both the chalk and the gault turn to the north, creating a scarp slope. The base flow of the river consists of water from the Lower Greensand aquifer, and from springs along the bottom of the chalk scarp slope. These help to maintain the flows in the river during the summer months, although there have been significant periods where flows have been low, notably in the drought of the early 1990s, and again in 1995–96. These led to declines in the populations of the macro invertebrates which are used to measure the health of a river, but these have subsequently recovered. In order to monitor the hydrology, the Environment Agency has a series of observation boreholes along the valley, and maintains gauging stations at Princes Marsh, close to the source, at Iping Mill, at Halfway Bridge on the River Lod just above its junction with the Rother, and at Hardham, just before the river joins the Arun. Flows in the river are swelled by discharges from several sewage treatment works. The three largest are at Princes Marsh, Petersfield and Ambersham, all of which have outflows between per day, with another three discharging between per day at Rogate, Coultershaw and Fittleworth. The entire river, including parts of some of its tributaries, is designated as a Site of Nature Conservation Importance by the local authorities through which it flows, in recognition of its value for wildlife. The upper reaches of the Rother are important for their fish populations of brown trout, grayling, juvenile sea trout, and the spawning and early development of salmonids. There are also populations of bullhead, eel, lamprey, minnow and stone loach. There has been some concern about declining fish stocks, thought to be partly caused by soil erosion, leading to silt and sediments being deposited on the river bed, which has been exacerbated by low flows in the river. Parts of the lower river support the same types of fish, but there are areas, particularly immediately upstream of weirs, where the major species are bream, pike and roach, with chubb, dace and perch on the lowest reaches. In order to assist the movement of fish along the river, particularly those that migrate to the headwaters to spawn, fish passes have been constructed around the gauging stations. The only known population of native white clawed crayfish in Sussex is located in the upper reaches of the Rother. The quality of the water is generally good, helped by the fact that the groundwater in the chalk aquifer is of very high quality. However, some of the small streams in the upper reaches are polluted by discharges of effluent which are not licensed, and there are areas where the water in the aquifer, and hence the river, has raised levels of nitrates, largely caused by agricultural fertilisers. The Environment Agency has produced improvement plans to address a number of sources of both agricultural and urban pollution. which was also the name of the Saxon Hundred or administrative group of parishes. Before this the river was known as the Scir.

Бағыт

Жол сипаттамасы екі бөлікке бөлінді. Көзінен Мидхерстке дейін өзен бірнеше диірмендерді қозғап тұрды, бірақ ешқашан кеме жүруге қолайлы болған емес. Мидхерсттен төмен қарай, 1880 жылдары кеме жүру тоқтағанға дейін кемелер жүріп тұрды. Бұл бөлікте сегіз шлюз болды, олардың кейбіреулері қосымша су диірмендерін айналып өтетін болды.

Шығанағы - Мидхерст

Ротер өзені Гэмпширдегі Эмпшотт маңындағы бірнеше бұлақтардан басталады. Басты бұлақ ауылдың оңтүстігінде Милл-Лейннің астынан өтетінге дейін су кресс егістерін сумен қамтамасыз етеді. Ол шығысқа қарай ағып, Гретам диірменіне жетеді. Диірмен, диірмен үйі және оған іргелес қора, XVIII ғасырдың соңында немесе XIX ғасырдың басында кірпіштен салынған және II санаттағы ескерткіштер тізіміне енген. Диірменнің барлық бастапқы жабдықтары әлі де сақталған, бірақ сумен жабдықтау басқа бағытқа бұрылғандықтан жұмыс істемейді. Ағын оңтүстік-шығысқа қарай бұрылып, A3 Батыс Лисс айналма жолы мен ескі бағыттағы Гретам көпірінің астынан өтеді. Оған басқа ағындар қосылып, Лисс теміржол станциясына оңтүстікке қарай ағады. Теміржол мен өзен шамамен бір бағытта ағып, өзен Шитке жету алдында теміржолдың астынан бес рет өтеді. Ауылдың солтүстік жиегінде өзенге Эшфорд ағыны қосылып, тағы бір диірмен орналасқан. A272 жолының астынан өтіп, ауылдың шығысына қарай Sheet Mill-ге жетеді. Оң жағалауда Дурфорд диірмені орналасқан. Бұл диірмен үйі II санаттағы ескерткіштер тізіміне енген және 1770 жылы кленчтен салынған. Диірменнің өзі жаңартылып, кеңейтілген және тізімде жоқ. Ағынның төменгі жағында Хартинг жолы Дурфорд көпірінен өтеді, ол 1600 жылдардың басында салынған және төрт жартылай дөңгелек аркасы бар. 1924 жылы қалпына келтірілген. Хабиннің солтүстігінде, Рогаттағы тағы бір шағын ауыл, Норт-Лейн өзенді Хабин көпірінен кесіп өтеді, ол төрт дөңгелек аркалы және XVII ғасырда салынған, бірақ одан ертерек болуы мүмкін. Ол тастан салынған және XVIII ғасырда қалпына келтірілген. Дэмпфордтың солтүстігінде, Читхерстпен Тротон азаматтық округінде Тервик диірмені орналасқан. Бұл II* санаттағы ескерткіш, ол екі диірменнен тұрады. Олар 1966 жылға дейін жұмыс істеді. Солтүстік диірмен - XVI ғасырдан сақталған, ағаштан жасалған, сыртында тақтайшасы бар ғимарат. Оңтүстік диірмен 1750 жыл шамасында тас үйінділерден салынған. Ол үйге айналғанмен, әлі де әр диірменге бір-бірден екі темір су дөңгелегі мен жабдықтары сақталған. Диірмен туралы ең алғашқы құжаттар 1635 жылға жатады. Жақын орналасқан диірмен үйінің де бір бөлігі XVIII ғасырдан сақталған және тізімде. Өзен солтүстікке бұрылып, Тротонның шығысынан өтеді және 1600 жылдардың басында салынған, бес қабырғалы аркасы бар Тротон көпірінен өтеді. Содан кейін өзен Читхерстте тағы да шығысқа қарай бұрылады, солтүстік жағалауда XV ғасырдан салынған L пішіндес ағаштан жасалған Абби Хаус және көп бөлігі XI ғасырдан сақталған шіркеу орналасқан. Читхерст-Лейн өзеннен екі аркалы тас және кірпіштен салынған XVIII ғасырлық көпір арқылы өтеді. Шығысқа қарай жалғаса отырып, өзен Ипингте Ипинг көпірінен өтеді, ол XVII ғасырдан сақталған бес аркалы тар тас көпір. Көпірдің батысында Ипинг су диірменінің орны орналасқан. 1086 жылы аяқталған "Домсдей" сауалында мұнда диірмен тіркелген. 1665 жылы бұл жерде толу диірменінің қалдықтары, сондай-ақ бидай және мальта диірмендері болды, олардың екеуі де бір ғимараттың бөлігі болды. XVIII ғасырда ол қағаз фабрикасына айналды және 1930 жылы өртеніп жойылғанға дейін жұмыс істей берді. Стейдхэмде, Ипингпен бірге Стейдхэм азаматтық округінің бөлігі, Стейдхэм Лэйн өзенді алты сегментті аркасы бар тас көпір арқылы кесіп өтеді. Олардың бесеуі XVII ғасырдан, ал біреуі кейінгі кезеңдерден қалған. Содан кейін өзен солтүстікке қарай үлкен айналым жасайды, онда Стейдэм диірмені орналасқан. Диірмен ғимараты бұзылған, бірақ диірмен үйі сақталған. Бұрандадан кейін Мидхерсттің солтүстік шетіндегі Вулбонд көпірі XV немесе XVI ғасырларға жатады. Оның төрт сегментті аркасы бар, 1919 жылы қалпына келтірілген және II* санаттағы ескерткіш. Солтүстікке қарай тағы бір айналымнан кейін өзен солтүстік-шығысқа қарай Изборн мен оңтүстік-батысқа қарай Мидхерст арасынан өтеді. A272 жолын алып өтетін көпірдің екі кең аркасы бар және ол шыршадан жасалған. Бұл құрылым әлі де өз орнында болса да, оны көру қиын, өйткені солтүстік-батыс жағында жаяу жүргіншілер көпірі салынды, ол бастапқы көпірге консольмен бекітілді, ал екі арканың бірі 1912 жылы оның сыртындағы тағы бір арканы қосу арқылы кеңейтілді. Көпірдің астында тегершік үйі мен Солтүстік тегершіктің іргелес су тегершігі орналасқан. Тегершік зауыты 1840 жылы салынған, ал үй екі кезеңнен тұрғызылғанына қарамастан, сол кездегідей. Өзен қысқа уақыт бойы оңтүстікке қарай ағып, шығыс жағалауындағы Коудрейден өтеді, ол жоспарланған көне ескерткіш. Ол жартылай қираған орта ғасырлық бекінілген үйден тұрады, бірақ оның бір бөлігі қайта пайдаланылған. Ол Коудрей паркінің ішінде орналасқан, II* санаттағы ландшафтық парк, ол Коудрей үйінің ауласын құрайды, ол XIX ғасырлық сарай, шамамен 0,75 миль (1 км) шығысқа қарай орналасқан. Оның қарсы жағалауында XII ғасырдан сақталған қоршаулы қамал бар. Осы нүктеден төмен өзен кеме жүруге қолайлы болды.

The River Rother rises from several springs near Empshott in Hampshire. The main one supplies watercress beds, before passing under Mill Lane, to the south of the village. It continues eastwards, to reach Greatham Mill. The mill, together with the mill house and an attached barn, which date from the late eighteenth or early nineteenth centuries, and are built of brick, are Grade II listed structures. All of the original machinery of the mill is still in situ, but is not operational, as the water supply has been diverted. The stream turns to the south east, and passes under the A3 West Liss bypass, and Greatham Bridge, on the old route. It is joined by other streams, and turns south to reach Liss railway station. The railway and the river follow the same general route, and the river crosses under the railway five times before reaching Sheet. At the northern edge of the village, the river is joined by the Ashford Stream, and there is another mill. After passing under the A272 road, to the east of the village, it reaches Sheet Mill. On the south bank is Durford Mill. This mill house is a grade II listed structure, and was built of clunch in 1770. The mill itself has been modernised and enlarged, and is not listed. A little further downstream, Harting Road crosses the river at Durford Bridge, build in the early 1600s with four semi circular arches. It was restored in 1924. To the north of Habin, another hamlet in Rogate, North Lane crosses the river on Habin Bridge, which has four round headed arches, and was probably built in the seventeenth century, but might be earlier. It is built of stone, and was restored in the eighteenth century. To the north of Dumpford, a hamlet in the civil parish of Trotton with Chithurst, is Terwick Mill. It is a grade II* listed structure, and consists of two mills, side by side. They were operational until 1966. The north mill is a timber framed building, clad with weatherboarding, dating from the sixteenth century. The south mill was built of coursed stone rubble around 1750. Although it has been converted into a house, it still contains two iron waterwheels, one for each mill, and its machinery. The earliest documentary evidence for the mill dates from 1635. The adjacent mill house, parts of which date from the eighteenth century, is also a listed building. The river turns to the north to pass to the east of Trotton, and is crossed by Trotton Bridge, dating from the early 1600s, which has five ribbed arches. The river then turns to the east again at Chithurst, where Abbey House, an L shaped timber framed building dating from the fifteenth century, and the parish church, much of which dates from the eleventh century, are located on the north bank. An eighteenth century stone and brick bridge with two arches carries Chithurst Lane over the river. Continuing eastwards, the river is crossed by Iping Bridge at Iping, a narrow stone bridge with five arches dating from the seventeenth century. To the west of the bridge is the site of Iping watermill. A mill was recorded there in the Domesday survey, completed in 1086. By 1665, there were the remains of a fulling mill at the site, and a wheat mill and malt mill, both part of the same building. It became a paper mill in the eighteenth century, and continued to operate until it was destroyed by fire in 1930. At Stedham, part of the civil parish of Stedham with Iping, Stedham Lane crosses the river on a stone bridge with six segmental arches. Five of them date from the seventeenth century, with one later addition. The river then makes a large loop to the north, where Stedham Mill was situated. The mill building has been demolished, but the mill house is a listed structure. After the loop, Woolbeding Bridge, on the northern Edge of Midhurst, dates from the fifteenth or sixteenth centuries. It has four segmental arches, was restored in 1919, and is a grade II* listed structure. After another loop to the north, the river passes between Easebourne to the north east and Midhurst to the south west. The bridge which carries the A272 road has two wide arches, and was of ashlar construction. Although this structure is still in situ, it is difficult to see, as a pedestrian bridge has been built on the north west side, attached to the original bridge by cantilevers, and one of the two arches was widened in 1912 by the addition of another arch outside it. Below the bridge is the mill house and adjoining water mill of North Mill. The mill carries the date 1840, and the house is of a similar age, although built in two stages. The river flows briefly to the south, passing Cowdray on the east bank, which is a scheduled ancient monument. It consists of a medieval fortified house, which is partly ruined, although some of it has been reused. It is situated within Cowdray Park, a grade II* listed landscaped park, which forms the grounds for Cowdray House, a nineteenth century mansion some 0.75 mile (1 km) further east. On the opposite bank is a motte and bailey castle, dating from the twelfth century. Below this point, the river was navigable.

Ауызға дейін

Ротер навигациясының соңғы нүктесі Мидхерсттің оңтүстік жиегіндегі қосымша арнада орналасқан. Жағалауда және су қоймасы болған, қазіргі кезде «The Wharf» деп аталатын жолға жақын. Навигация мен негізгі өзеннің қосылған жерінің арасында тас қаланған көпір салынған. Ол 1794 жылы салынды және 1977 жылы Елизавета II патшайымның күміс тойына арналған мерекелік шаралар аясында қайта жаңартылды. Алғашқы шлюз Кіші Топхэм шаруашылығының жанында болды. Солтүстікке қарай иілген бөлік арқылы шлюз жасалған. Кокингке жақын бұлақтардан бастау алатын және қысқа мерзімге өзен бойымен ағатын Костерс Брук, шлюздің төменгі жағында қосылады. Оңтүстік Амбершамдағы көпір 1791 жылы тас үйінділерден салынған, оның басты аркасы навигация арқылы, ал солтүстікке қарайғы кіші аркасы кірпішпен жөнделген. Мурлендс шлюзі Мурлендс шаруашылығына жақын оңтүстікке қарай үлкен иілген бөлік арқылы тікелей қиылыста орналасқан. Ұн тартатын ғимарат XVIII ғасырдан сақталған және тұрғын үйге айналдырылған. XVII ғасырға дейін сақталған ағаштан жасалған үй де ескерткіш болып саналады. Ұн тартатын ғимараттың оңтүстігінде бір кезде қамал болған. Қазіргі заманғы ағаш сату алаңы мен арақ зауыты шлюздің солтүстігінде орналасқан. Шофам шлюзі де солтүстікке қарай үлкен иілген бөлік арқылы салынған. Шлюздің төменгі жағындағы көпір қызыл және сұр кірпіштен салынған, бір дөңгелек аркасы бар. Ол навигация құрылысымен бірге салынған және дерлік өзгеріске ұшырамаған. Жақын жерде Петворт каналы солтүстікке қарай Хаслингборн көпіріне дейін созылған. Кесудің соңында өзенге 1789 жылы салынған темір зауытын қамтамасыз еткен Бёртон Милл тоғанынан су қосылады. Осы өзенді 19 ғасырда салынған Шофам көпірі кесіп өтеді, ол қызыл кірпіштен жасалған, сұр кірпішпен әшекейленген және тас парапеттерімен безенілген, үш сегментті аркасы бар. Төменгі Фиттлвортта да ғимарат бар, бірақ ол қолданылмайды және жағдайы нашар. Ол 1628 жылы салынды және 1742 жылы кеңейтілді. Ол 1913 жылы қайта салынған ғимараттың аумағында орналасқан. Шлюздің қиылысы жердің оңтүстік-батыс жағымен өтеді. Фиттлворт көпірінің оңтүстік бөлігі 16 ғасырда салынған, 1717 және 1739 жылдар аралығында қайта жаңартылған, содан кейін навигация салынған кезде өзгертілген, бұл қайықтардың орталық аркадан өтуіне мүмкіндік берді. 1811-1812 жылдар аралығында салынған солтүстік бөлігі іркіш тоғанына жақын орналасқан. Арун өзенімен қосылған жерде өзен үлкен иілген бөлік арқылы оңтүстікке қарай ағып өтеді. Иілген бөліктің басынан Арунға қосылу үшін бастапқы қосылған жерден жоғары, шлюзбен кесілген. Бұл иілген бөлік Хардэм дәнді-тоқаш ғимаратын қамтамасыз еткен. Шлюз ғимаратты және ғимарат ағынын айналып өтіп, қайықтардың ғимараттың үстіндегі қиылыстан оңтүстікке қарай Хардэм туннеліне жетуіне мүмкіндік берді. Ұйым шектеулі жауапкершілігі бар компания ретінде тіркелген және 2012 жылы Қоршаған орта, тамақ және ауылдық істер департаментінен су алабын басқару жоспарын жасауды сұрады. Ол Арун және Ротер байланыстары (ARC) серіктестігімен және Саут-Даунс Ұлттық саябағы басқармасымен бірлесіп, жергілікті пікірлердің құжатта тиімді ұсынылғанын қамтамасыз етті.

The terminus of the Rother Navigation was on a side stream, at the southern edge of Midhurst. There was a wharf and basin, close to a road which is still called The Wharf, and an ashlar bridge crosses the navigation between the wharf and the junction with the main river. It was built in 1794, and was restored in 1977 to commemorate the silver jubilee of Queen Elizabeth II. The first lock was near Little Topham farm. There was a lock cut across a loop to the north. Costers Brook, which flows north from springs near Cocking, and then alongside the river for a short distance, joins below the site of the lock. The bridge at South Ambersham was built of stone rubble in 1791, with a main arch across the navigation and a smaller arch to the north, which has been repaired with brick. Moorland Lock was on a straight cut across a large meander to the south, close to Moorlands Farm. The mill building dates from the eighteenth century, and has been converted into a house. The seventeenth century timber framed mill house is also a listed building. There was a motte castle immediately to the south of the mill. A modern timber yard and saw mill is located to the north of the lock site, The River Lod joins on the north bank just below the bridge. Shopham Lock was another where the lock cut was built across a large meander to the north. The bridge at the tail of the lock is built from red and grey brick, and has a single, round headed arch. It dates from the construction of the navigation, and is virtually unaltered. Nearby, the Petworth Canal headed northwards to Haslingbourne Bridge. Below the end of the cut, the river is joined by the stream from Burton Mill Pond, which supplied an iron forge built in 1789. It is crossed by Shopham Bridge, built in the nineteenth century from red brick with grey headers and a parapet in stone, with three segmental arches. At Lower Fittleworth, there is another mill building, although it is unused and in poor condition. It was built in 1628 and enlarged in 1742. It stands in the grounds of the mill house, which was rebuilt in 1913. The lock cut ran along the south western edge of the site. Fittleworth Bridge consists of a southern section, originally built in the sixteenth century, which was rebuilt between 1717 and 1739, and modified when the navigation was built, to enable boats to pass through the centre arch. A north section, adjacent to the millpond, dates from 1811 to 1812. Near its junction with the River Arun, the river loops to the south in a large meander. A cut ran from the start of the meander to join the Arun above the original junction, with a lock towards the downstream end. The meander fed Hardham Corn Mill. A lock bypassed the mill and the millstream, to enable boats to reach the Hardham Tunnel cut, which headed south from a junction above the mill. The organisation is registered as a limited company, and was asked in 2012 to produce a Catchment Management plan by the Department for Environment, Food and Rural Affairs. It worked with the Arun and Rother Connections (ARC) Partnership and the South Downs National Park Authority to ensure that local opinion was adequately represented in the document.

Су сапасы

Қоршаған орта агенттігі Англиядағы өзен жүйелерінің су сапасын өлшейді. Әрқайсысына жалпы экологиялық жағдай беріледі, ол бес деңгейдің бірі болуы мүмкін: жоғары, жақсы, орташа, нашар және өте нашар. Мұны анықтау үшін бірнеше компоненттер қолданылады, соның ішінде омыртқасыздардың, гүлді өсімдіктердің және балықтардың саны мен түрлеріне қарайтын биологиялық жағдай. Химиялық жағдай, әртүрлі химиялық заттардың концентрациясын белгілі қауіпсіз концентрациямен салыстыратын, жақсы немесе қанағаттандырмайтын деп бағаланады. 2019 жылы Ротер өзені жүйесінің су сапасы төмендегідей болды.

Бөлім Экологиялық жағдайы Химиялық жағдайы Ұзындығы Су алабының ауданы
9,4 миль (15 км) 21,91 шаршы миль (57 км²)
3,6 миль (6 км) 9,44 шаршы миль (24 км²)
3,0 миль (5 км) 3,83 шаршы миль (10 км²)
3,8 миль (6 км) 4,43 шаршы миль (11 км²)
4,9 миль (8 км) 5,16 шаршы миль (13 км²)
3,2 миль (5 км) 9,36 шаршы миль (24 км²)
5,4 миль (9 км) 7,01 шаршы миль (18 км²)
13,8 миль (22 км) 20,58 шаршы миль (53 км²)
5,5 миль (9 км) 6,07 шаршы миль (16 км²)
34,8 миль (56 км) 51,30 шаршы миль (133 км²)

Сапаның жақсыдан төмен болу себептері өзеннің көп бөлігін қамтитын канализациялық ағындылардың әсері, арнаның кейбір физикалық өзгерістері, инвазивті түрлерге жататын Солтүстік Америка ракушаларының болуы және ауыл шаруашылығы мен жерді пайдалану салдарынан химиялық заттардың шайылуы болып табылады. Ұлыбританиядағы көптеген өзендер сияқты, 2019 жылы полибромдалған дифенил эфирлері (PBDE) және сынап қосылыстарының анықталуына байланысты химиялық жағдай жақсыдан қанағаттандырмайтынға өзгерді, бұлардың ешқайсысы бұрын бағалауға қосылмаған еді.