Техас жүзжылдық көрмесі: Тарих, мәдениет және өркендеу

Кіріспе

Техас жүз жылдық көрмесі – 1936 жылдың 6 маусымынан 29 қарашаға дейін Техас штатының Далас қаласындағы көрме саябағында өткен дүниежүзілік көрме. 1836 жылы Техастың Мексикадан тәуелсіздігінің 100 жылдығын мерекелеумен қатар, Техас және Батыс Америка мәдениетін де көрсетті. Көрме үшін 50-ден астам ғимарат салынды, олардың көпшілігі бүгінге дейін сақталған және арт-деко архитектурасының көрнекті мысалдары болып табылады. АҚШ президенті Франклин Рузвельтті қоса алғанда, алты миллионнан астам адамды қызықтырған бұл көрме, Даласты Ұлы депрессияның салдарынан сақтады деп есептеледі.

Өмірбаян

Техастың жүз жылдық көрмесі Даластағы Фэр Паркте Техастың 1836 жылы Мексикадан тәуелсіздігінің 100 жылдығын атап өту үшін ұйымдастырылды. Бұл сонымен қатар Техас және Батыс мәдениетінің тойы болды. Джордж Даль, Фэр Паркте көрме үшін салынған 50-ден астам ғимаратты жобалаған сәулетшілер тобының бас директоры болды, ол кезде бұл аумақ 178 акр жерді алып жатқан еді. Осы ғимараттардың 30-ға жуығы бүгінге дейін сақталған, бұл АҚШ-тағы әлемдік көрмелердің ең ірі және толыққанды сақталған кешендерінің бірі болып табылады. Осы ғимараттардың ішіндегі ең маңыздысы – Техас штатының мемлекеттік залы, ол көрме ашылғаннан кейін ғана аяқталды. Көрме Даласты Ұлы депрессияның салдарынан сақтап қалды, 10 мыңнан астам жұмыс орнын құрды және жергілікті экономикаға 50 миллион доллар көмектесті. Техас тарихының төрт ғасырын қамтитын тарихи қойылым – «Техас кавалькадасы» көрменің ең танымал көрінісі болды. «Негрлер өмірі залы» да көпшілікке ұнады және бұл әлемдік көрмеде афроамерикандық мәдениеттің алғаш рет мойындалғаны деп саналады. Зал белгілі суретші Аарон Дугластың төрт монументалды суретімен безендірілген. «Техас жүз жылдық Олимпиадасы», Котон Боулда өткізілді, Оңтүстік тарихында алғаш рет біріктірілген ашық спорт жарысын ұйымдастырды. «Universal» студиясы жүз жылдық сұлулық сайысына дайындық туралы кинохроникалық фильм түсірді, онда модельдер Техас жүз жылдық комитетінің «идеалды келбет» тұжырымдамасына сәйкес келетін өмірлік өлшемдегі кескіндерге сыюға тырысады. Бұл қойылым көрменің ең қызықты оқиғаларының бірі болды және көптеген көрермендерді қызықтырды. Көптеген адамдар үшін бұл афроамерикандық актерлердің кәсіби драмалық қойылымын көрудің алғашқы мүмкіндігі болды. Президент Франклин Рузвельт 12 маусымда кеңінен жарияланған шара аясында көрмеге келді. Джин Отридің «The Big Show» фильмі оқиға орнында түсірілді және оқиғаның көптеген ғимараттары мен оқиғаларын көрсетеді. Жүз жылдық көрменің табысқа жетуі үшін үлкен жарнамалық жұмыс қажет болды, бірақ жарнама бөлімі суреттердің жетіспеушілігіне тап болды. Бұрын штаттың суреттері жарнамалық мақсаттар үшін түсірілмеген еді. «Centennial Exposition» компаниясы Полли Смиттиді штат бойынша саяхаттап, Техастың тарихын суреттер арқылы баяндауға шақырды. Сәтті өткен бес айдан кейін Техастың жүз жылдық көрмесі жабылды. Экспонаттар өзгертіліп, келесі жылы «Үлкен Техас және Панамерикандық көрме» ретінде қайта ашылды.

The Texas Centennial Exposition was held at Fair Park in Dallas, to celebrate the 100th anniversary of Texas's independence from Mexico in 1836. It was also a celebration of Texas and Western culture. George Dahl was director general of a group of architects who designed the more than 50 buildings constructed for the exposition at Fair Park, a landscaped expanse then comprising 178 acres. Some 30 of the structures remain, representing one of the largest intact groupings of world's fair buildings and open spaces remaining in the United States. Chief among these buildings is the Texas Hall of State, which was not completed until after the opening of the exposition. The exposition was credited for buffering Dallas from the Great Depression, creating over 10,000 jobs and giving a $50 million boost to the local economy. The Cavalcade of Texas, a historical pageant covering four centuries of Texas history, was one of the most popular attractions at the Exposition. The Hall of Negro Life was another popular attraction and is believed to be the first recognition of African American culture at a world's fair. The Hall was decorated with four murals by the celebrated painter Aaron Douglas. The Texas Centennial Olympics, held in the Cotton Bowl, hosted the first integrated public athletic competition in the history of the South. Universal produced a newsreel of preparations for the Centennial beauty pageant, which shows models attempting to fit into life sized cutouts of the Texas Centennial Committee's concept of the "perfect figure". The production was one of the most talked about features of the exposition and drew large, enthusiastic audiences. For many it was their first opportunity to see a professional dramatic performance by African American actors. President Franklin D. Roosevelt visited the exposition in a widely publicized event on June 12. Gene Autry's film The Big Show was filmed on location and shows many of the buildings and events of the event. The Centennial Exposition required a massive publicity effort, but the promotion department was stymied by a lack of photographs. Never before had the state been photographed for advertising purposes. The Centennial Exposition hired Polly Smith to travel the state and tell the story of Texas through photos. After a successful five month run, the Texas Centennial Exposition was closed. The exhibits changed and reopened the following year as the Greater Texas & Pan American Exposition.

Мұра

Фейр Парк Техас жүз жылдық ғимараттары 1986 жылы ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды. 2010 жылдың қазан айында Вашингтондағы Ұлттық құрылыс мұражайында «Болашақты жобалау: Американың 1930 жылдардағы әлемдік көрмелері» атты көрме ашылды. 2011 жылдың қыркүйегіне дейін жұмыс істеген бұл көрмеде Техас жүз жылдық көрмесі ерекше орын алды.